Gia đình của một bé gái 11 tuổi mắc chứng tự kỷ – người bị cảnh sát xác định nhầm danh tính và bị ép tiêm thuốc chống loạn thần hai lần vào tháng 3 năm ngoái tại Hamilton – cho biết sự việc đã để lại "hậu quả nặng nề và kéo dài".
Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi hàng loạt báo cáo điều tra độc lập được công bố, vạch trần những sai lầm nghiêm trọng của lực lượng cảnh sát và nhân viên y tế. Cuộc điều tra tiết lộ cơ quan chức năng đã nhầm lẫn một đứa trẻ với một phụ nữ lớn hơn gần gấp đôi tuổi, đồng thời khẳng định hai mũi tiêm ép buộc này là "bất hợp pháp", ngay cả khi đối tượng có là người phụ nữ bị nhầm danh tính kia đi chăng nữa.
Bên cạnh lời xin lỗi từ các quan chức y tế cấp cao và hàng loạt khuyến nghị được đưa ra, cuộc điều tra của Bộ Y tế New Zealand nhận định rằng các nhân viên lâm sàng "thực lòng" muốn tốt cho cô bé và "không có bằng chứng về ý đồ xấu".
Hành trình sai sót dẫn đến vụ bắt nhầm chấn động
Bé gái 11 tuổi người Māori, được gọi trong báo cáo là "Bệnh nhân A", bị tự kỷ và "gần như không thể giao tiếp bằng lời nói" khi chỉ dùng được một vài từ hoặc cụm từ ngắn. Cô bé thường xuyên tự ý rời nhà và đi bộ lang thang vài km.
Người phụ nữ bị nhầm danh tính là một cô gái người Māori 20 tuổi ("Bệnh nhân B"). Người này nằm trong danh sách quản lý của dịch vụ sức khỏe tâm thần vùng Waikato, có tiền sử điều trị chứng loạn thần, bao gồm cả tiêm bắp. Năm 2024, người phụ nữ này bị áp dụng lệnh điều trị bắt buộc trong 6 tháng và được chuyển đến một cơ sở lưu trú có hỗ trợ y tế. Tuy nhiên, cô đã tự ý rời đi và cắt đứt liên lạc với trung tâm.
Sự việc đau lòng xảy ra vào sáng ngày 9/3 năm ngoái. Cảnh sát Hamilton nhận được cuộc gọi khẩn cấp 111 báo cáo về một người đi bộ giữa đường và đang trèo lên lan can cầu Fairfield bắc qua sông Waikato. Mô tả ban đầu cho biết đó là một phụ nữ ngoài 20 tuổi.
Thực tế, người trên cầu là bé gái 11 tuổi (Bệnh nhân A). Khi tiếp cận, cảnh sát không thể xác định danh tính và đã còng tay cô bé lại do em ngày càng hoảng loạn. Báo cáo đánh giá hành động còng tay là hợp lý để ngăn chặn rủi ro tự hại hoặc bỏ chạy.
Tại hiện trường, một số cảnh sát đã thoáng nghi ngờ cô bé có thể là "Bệnh nhân B", nhưng giả thuyết này nhanh chóng bị bỏ qua. Báo cáo nêu rõ: "Các sĩ quan nhận thấy có nét tương đồng, nhưng không ai nghĩ họ là cùng một người".
Tuy nhiên, bước ngoặt sai lầm xảy ra khi một cảnh sát gửi ảnh cô bé cho cơ sở lưu trú của Bệnh nhân B. Sĩ quan này báo cáo rằng nhân viên trung tâm khẳng định "chắc chắn" người trong ảnh là Bệnh nhân B. Ngược lại, nhân viên trung tâm khai với cuộc điều tra rằng họ đã "liên tục nhấn mạnh là không thể khẳng định chắc chắn hai người là một".
Thông tin sai lệch này khiến cảnh sát thông báo với bệnh viện rằng đã "xác định được danh tính" và cung cấp hồ sơ bệnh án của người phụ nữ 20 tuổi. Hệ quả là cô bé 11 tuổi bị giữ lại Bệnh viện Waikato dựa trên tiền sử tâm thần của người khác.
Báo cáo kết luận hành động của cảnh sát là "yếu tố cốt lõi" dẫn đến sai lầm, do sĩ quan phụ trách đã không truyền đạt lại sự nghi ngờ của các đồng nghiệp về danh tính đứa trẻ.
Tiêm thuốc bất hợp pháp và nỗi đau của người mẹ
Tại bệnh viện, cô bé bị khống chế và tiêm thuốc an thần vào cơ bắp mà không có sự đồng ý của em, dựa theo phác đồ điều trị của Bệnh nhân B.
Bộ Y tế kết luận việc tiêm thuốc này là "không có thẩm quyền pháp lý", vì lệnh điều trị bắt buộc đối với Bệnh nhân B đã quá hạn hơn một tháng, và quy trình thực hiện thiếu ý kiến đánh giá chuyên môn thứ hai theo quy định của Luật Sức khỏe Tâm thần. Chỉ sau khi thuốc đã được tiêm, danh tính thật của cô bé mới được làm rõ và em được đoàn tụ với mẹ.
Người mẹ chia sẻ rằng dù con gái không thể kể lại sự việc, em đã có "những thay đổi rõ rệt về hành vi". Sự việc cũng khiến gia đình cô rơi vào khủng hoảng tâm lý.
"Sự việc này đã để lại hậu quả nặng nề và kéo dài đối với tôi và các con. Đau lòng nhất là nó khiến [Bệnh nhân A] cảm thấy không còn an toàn trong cuộc sống hằng ngày – nơi mà chúng tôi đã phải nỗ lực rất nhiều để giúp con hòa nhập với một thế giới vốn không được thiết kế cho người tự kỷ", người mẹ nghẹn ngào.
Hàng loạt khuyến nghị khẩn cấp được đưa ra
Sau vụ việc, Bộ Y tế cùng Ủy ban Thẩm định Sức khỏe và Khuyết tật New Zealand đã đưa ra các khuyến nghị khẩn cấp bao gồm:
• Cập nhật quy trình xác định danh tính bệnh nhân toàn quốc.
• Xem xét lại hướng dẫn chia sẻ thông tin giữa cảnh sát và bệnh viện.
• Bổ sung các khóa đào tạo chuyên sâu về hội chứng tự kỷ và chứng đa dạng thần kinh cho nhân viên y tế và cảnh sát.
Tiến sĩ John Crawshaw, Giám đốc Sức khỏe Tâm thần thuộc Bộ Y tế, đã gửi lời xin lỗi chân thành đến gia đình và cam kết sẽ giám sát chặt chẽ tiến độ khắc phục của các bên liên quan.
Theo nzherald.co.nz – Lani Hoang