KiwiSaver sẽ trở thành chương trình tiết kiệm bắt buộc đối với mọi người lao động tại New Zealand từ tháng 7 năm 2028 nếu Đảng Quốc gia tái đắc cử, theo một đề xuất tranh cử mang tính bước ngoặt vừa được đảng này công bố hôm nay.
Các chính sách mới được công bố cũng bao gồm khoản hỗ trợ trị giá 1500 đô la và tự động đăng ký KiwiSaver cho mỗi đứa trẻ sinh ra từ tháng 7 năm 2027, một khoản cấp bổ sung từ chính phủ cho các bậc cha mẹ trong thời gian nghỉ thai sản có hưởng lương, và quy định bắt buộc người sử dụng lao động phải tiếp tục đóng góp cho người lao động trên 65 tuổi.
Những thông báo hôm nay mới chỉ là một phần trong chuỗi đề xuất sâu rộng về hưu trí mà giới quan sát kỳ vọng ở đảng này, bao gồm cả những thay đổi tiềm năng đối với điều kiện hưởng lương hưu Superannuation.
Lãnh đạo đảng Christopher Luxon đã đưa ra các tuyên bố trên tại hội nghị thường niên của Đảng Quốc gia tổ chức ở Lower Hutt, nơi ông kêu gọi các đảng viên trung thành đồng lòng cho cuộc bầu cử sắp tới.
Theo chính sách này, mọi người đang trong độ tuổi lao động sẽ phải đóng góp vào KiwiSaver hoặc một chương trình tiết kiệm hưu trí tương đương từ tháng 7 năm 2028. Thay đổi này dựa trên một cam kết khác của Đảng Quốc gia nhằm nâng dần tỷ lệ đóng góp để bắt kịp với Úc.
Các khoản đóng góp sẽ được ấn định ở mức mặc định, đồng nghĩa với việc đến năm 2032, cả người sử dụng lao động và người lao động đều phải đóng góp 6% mỗi bên, tạo thành tổng mức đóng góp 12%.
Ông Luxon cho biết lộ trình hiện tại đang phát huy hiệu quả với đa số người dân, nhưng xã hội vẫn cần phải làm nhiều hơn thế.
"Đối với nhiều người dân New Zealand, đặc biệt là những người có thu nhập thấp, những người tự kinh doanh và nhiều người trẻ tuổi, việc tiết kiệm cho tương lai không phải là ưu tiên hàng đầu. Tôi nghĩ đó là một sai lầm," ông nhận định.
"Sự thật là thời điểm duy nhất tốt nhất để bắt đầu tiết kiệm là khi bạn còn trẻ, bởi vì đó là lúc mỗi đô la có nhiều thời gian nhất để sinh lời.
"Và mặc dù việc xoay xở để tiết kiệm trong một mức ngân sách eo hẹp là rất khó khăn, nhưng cuộc sống hưu trí mà không có một nguồn tài chính dự phòng đáng tin cậy sẽ còn khó khăn hơn rất nhiều."
"Vào tháng 11 năm ngoái, khi Đảng Quốc gia công bố phần đầu tiên của chính sách KiwiSaver, chúng tôi đã nói tại thời điểm đó rằng sẽ không bắt buộc đóng góp.
"Trong những tháng qua, tôi đã nghe thấy một thông điệp nhất quán từ người dân New Zealand rằng họ tin chúng tôi có thể tiến xa hơn nữa, với một chính sách tiết kiệm bắt buộc nhằm giúp nhiều người dân có được một cuộc sống hưu trí an toàn về mặt tài chính.
"Với việc có quá nhiều người dân New Zealand đã và đang đóng góp, tôi nghĩ đó là một quyết định hoàn toàn đúng đắn.
"Bây giờ là lúc cho một cú hích lớn cuối cùng để đưa phần còn lại của đất nước tham gia đăng ký, đóng góp và xây dựng tương lai tài chính cho chính họ."
Ông cho biết bước đi này sẽ tạo ra một quỹ tiết kiệm quốc gia mạnh mẽ hơn, đồng thời thúc đẩy người dân tích lũy được một khoản tiền lớn hơn, cho phép họ "về hưu với sự đảm bảo tài chính cao hơn, mang lại chất lượng cuộc sống tốt hơn và có nhiều lựa chọn hơn khi về già."
Những người tự kinh doanh sẽ chỉ phải đóng góp mức tương đương 4% của người lao động thay vì mức gộp 8%, trong khi những người đã tham gia một chương trình hưu trí khác do người sử dụng lao động quản lý, cùng những người đang nghỉ thai sản có hưởng lương, sẽ được miễn trừ.
Người dân sẽ chỉ có thể tạm dừng các khoản đóng góp của mình nếu họ đáp ứng được các điều kiện chứng minh hoàn cảnh khó khăn hiện tại, vốn đang được áp dụng khi người dân nộp đơn xin rút tiền sớm.
Chương trình "Baby Boost" cũng là một phần trong kế hoạch của Đảng Quốc gia
Từ tháng 7 năm 2027, mỗi em bé sinh ra sẽ được tự động đăng ký vào hệ thống tiết kiệm và nhận được khoản thanh toán "Baby Boost" trị giá 1500 đô la để khởi động tài khoản KiwiSaver của mình.
"Hiểu được tác động của lãi suất và đầu tư trên lý thuyết là chưa đủ, Đảng Quốc gia sẽ biến điều đó thành một thực tế tài chính thực tiễn," ông Luxon phát biểu trước hội nghị.
Đảng Quốc gia cho biết một khoản đầu tư 1500 đô la khi vừa chào đời, tăng trưởng với mức lợi nhuận trung bình dài hạn khoảng 7% một năm, sẽ có giá trị khoảng 5000 đô la vào thời điểm đứa trẻ tròn 18 tuổi.
Trao đổi với giới truyền thông, ông Luxon nhấn mạnh vào tầm nhìn dài hạn dành cho những người tiết kiệm nhỏ tuổi nhất.
"Những đứa trẻ sinh ra hôm nay sẽ nghỉ hưu vào năm 2090, và vì vậy chúng tôi muốn đảm bảo rằng chúng tôi đang chuẩn bị hành trang cho mọi đứa trẻ New Zealand, bất kể hoàn cảnh của chúng ra sao, ngay từ ngày đầu tiên."
Người phát ngôn tài chính của Đảng Quốc gia Nicola Willis cho biết "trong hầu hết các trường hợp, chúng tôi kỳ vọng cha mẹ sẽ tự lựa chọn quỹ cung cấp dịch vụ KiwiSaver để gửi khoản hỗ trợ của con mình vào.
"Nhưng đối với những trường hợp họ không chủ động đưa ra lựa chọn, sẽ có các quỹ mặc định để tiếp nhận nguồn vốn đó, và điều chúng tôi kỳ vọng là tất cả trẻ em dưới 18 tuổi sẽ được đầu tư số tiền này vào một quỹ mặc định có mức tăng trưởng cao."
Các thay đổi sẽ khiến ngân sách nhà nước tiêu tốn 1 tỷ đô la trong những năm tới
Đảng Quốc gia ước tính chi phí cho gói chính sách công bố hôm nay là 110,1 triệu đô la trong năm tài khóa 2027/28, tăng lên 323,4 triệu đô la vào năm tiếp theo, 342,2 triệu đô la vào năm 2029/30, và đạt 361,6 triệu đô la vào năm 2030/31.
Phần lớn chi phí phát sinh là do chính phủ trực tiếp tham gia với tư cách là bên đóng góp. Việc yêu cầu nhiều người tiết kiệm hơn đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều người đủ điều kiện nhận khoản đóng góp hàng năm từ chính phủ, đồng thời nhà nước cũng phải đối mặt với hóa đơn cao hơn khi đóng vai trò là người sử dụng lao động để đóng góp đối ứng cho nhân viên tham gia KiwiSaver.
Bà Willis cho biết đảng đã cố tình thận trọng với các số liệu của mình.
"Chúng tôi đã có thành tích trong chính phủ về việc thực hiện các ưu tiên của mình trong phạm vi chi tiêu điều hành thắt chặt, và chúng tôi đạt được điều đó nhờ việc vô cùng cẩn trọng để mang lại giá trị cho từng đô la mà chúng tôi chi ra," bà nói.
"Chúng tôi tin rằng đây là một khoản đầu tư có giá trị cực kỳ cao vào tương lai của mỗi người dân New Zealand."
Khoản thanh toán Baby Boost chiếm 90 triệu đô la mỗi năm, trong khi khoản cấp bổ sung cho thời gian nghỉ thai sản bắt đầu ở mức 20,1 triệu đô la và tăng lên 35 triệu đô la trong giai đoạn dự báo.
Động thái chuyển sang bắt buộc tham gia KiwiSaver đối với tất cả người lao động đánh dấu một bước chuyển dịch lớn so với lập trường của chính đảng này khi chương trình lần đầu tiên được chính phủ Công đảng giới thiệu cách đây 20 năm. Đảng này cũng từng nỗ lực cắt giảm một số phần của chương trình khi lên nắm quyền vào năm 2008.
Khi được hỏi về việc một đảng luôn đề cao trách nhiệm cá nhân giờ đây lại bắt buộc người dân phải tiết kiệm với KiwiSaver, ông Luxon khẳng định Đảng Quốc gia vẫn trung thành với các giá trị của mình.
"We tin tưởng mạnh mẽ rằng chúng tôi là đảng của trách nhiệm cá nhân. Người dân có quyền lựa chọn cách họ đầu tư các quỹ đó," ông nói.
"Điều quan trọng nhất là họ sẽ có nhiều lựa chọn hơn về cách họ sống cuộc đời mình, bởi vì họ sẽ giàu có hơn rõ rệt nhờ kết quả của chính sách này."
Khi được hỏi về phản ứng gay gắt có thể xảy ra từ phía người sử dụng lao động, bà Willis cho biết bà từng dự đoán sẽ có một số phản ứng khi các khoản đóng góp mặc định được nâng lên trong kỳ Ngân sách năm ngoái, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
"Trải nghiệm mà tôi có được ở hầu hết những nơi tôi đi qua là chính các doanh nhân đã nói rằng đó là một chính sách tuyệt vời, bởi vì một mặt họ quan tâm đến nhân viên và tương lai tài chính của họ, mặt khác họ có thể thấy New Zealand cần một nguồn tiết kiệm và nguồn vốn sâu hơn để phục vụ cho đầu tư và phát triển nền kinh tế này."
Ông Luxon cũng xác nhận với truyền thông rằng Đảng Quốc gia sẽ sớm có thêm thông báo về quỹ hưu trí quốc gia Superannuation, bao gồm cả độ tuổi nghỉ hưu, nhưng định hình đó là một cuộc thảo luận riêng biệt.
"Chúng tôi đã có lập trường lâu dài về việc nâng dần độ tuổi nghỉ hưu, tạo điều kiện cho người dân có nhiều thời gian để thích nghi," ông cho biết.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang