Biến đổi khí hậu toàn cầu đang đẩy nhanh tốc độ mực nước biển dâng, khiến các vùng duyên hải như thủ đô Wellington (New Zealand) phải đối mặt với nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng với tần suất dày đặc hơn.
Các nhà khoa học khí hậu cho biết, mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu sẽ khiến các khu vực như Wellington đối mặt với tình trạng ngập lụt ven biển thường xuyên hơn. Ảnh: Dave Allen / NIWATheo các nhà khoa học khí hậu, hoạt động của con người là nguyên nhân chính khiến mực nước biển dâng cao, làm tăng tần suất các hiện tượng cực đoan vùng ven biển lên gấp 4 lần kể từ đầu thế kỷ 20.
Một nghiên cứu mới đây được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Nature Climate Change chỉ ra rằng: Những trận lũ lụt ven biển vốn được xếp vào loại "100 năm mới có một lần" tại Wellington, hiện đang diễn ra với tần suất trung bình 2 lần mỗi năm.
Thông tin này được đưa ra ngay sau khi chính quyền thủ đô phải ban bố tình trạng khẩn cấp cục bộ tại một số khu vực trong tuần này, trước các cảnh báo về sóng lớn đổ bộ vào bờ biển phía Nam Wellington và Nam Wairarapa.
Tại các khu vực khác trên thế giới, những trận đại hồng thủy "100 năm" cũng đã tăng tần suất đáng kể, với tỷ lệ trung bình chuyển thành sự kiện "8 năm một lần" trong cùng kỳ nghiên cứu.
Biến đổi khí hậu làm trầm trọng hóa thiên tai
Để đưa ra kết luận trên, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ các trạm đo thủy triều trong giai đoạn 1900 – 2005, đồng thời sử dụng các mô phỏng khí hậu tại 130 địa điểm trên toàn cầu nhằm xác định tác động từ các hoạt động của con người đối với hiện tượng ngập lụt do mực nước biển dâng.
Kết quả cho thấy, tại gần một nửa số địa điểm được khảo sát, những trận lũ vốn chỉ có 1% cơ hội xảy ra vào năm 1900 đã có nguy cơ lặp lại cao gấp ít nhất 10 lần vào năm 2005. Xu hướng này phần lớn bắt nguồn từ các tác động nhân tạo. Đặc biệt, tại một số khu vực như Wellington, tỷ lệ gia tăng tần suất lũ lụt thậm chí còn vượt xa mức trung bình toàn cầu.
Các tác giả nghiên cứu khẳng định đây là bằng chứng trực diện cho thấy biến đổi khí hậu do con người gây ra đã và đang làm tăng rủi ro lũ lụt ven biển. Do đó, việc cập nhật các dự báo tần suất lũ mới nhất vào kế hoạch phòng chống thiên tai là vô cùng cấp bách.
Lời cảnh báo cho các nhà hoạch định chính sách
Giáo sư khoa học khí hậu James Renwick đến từ Đại học Victoria nhận định, báo cáo đã chứng minh rõ ràng việc mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu đang làm thay đổi mực nước biển cục bộ và các hiện tượng cực đoan tại địa phương. Ông chia sẻ:
"Mực nước biển không dâng đều trên khắp hành tinh. Sự thay đổi này phụ thuộc vào chuyển động nâng/hạ địa chất của từng vùng đất và nhiều yếu tố khác. Tuy nhiên, tín hiệu từ biến đổi khí hậu hiện đã có thể được phát hiện trên toàn thế giới và là nguyên nhân chính dẫn đến hầu hết các đợt mực nước cực đoan vượt ngưỡng mỗi ngày trong thế kỷ này."
Giáo sư khoa học khí hậu James Renwick từ Đại học Victoria. Ảnh:Cung cấpGiáo sư Renwick cho biết thêm, tại nhiều địa điểm được nghiên cứu, hiện tượng biển cực đoan 100 năm mới có một lần hiện đang xảy ra ít nhất một lần mỗi thập kỷ. "Mực nước biển sẽ tiếp tục dâng cao, đồng nghĩa với việc các đợt ngập lụt ven biển sẽ xuất hiện ngày một dày đặc hơn. Điều này đòi hỏi chúng ta phải có những biện pháp 'thích ứng khẩn cấp'."
Trận sóng lớn cực đoan tuần này tại bờ biển phía Nam Wellington là hồi chuông cảnh báo buộc chúng ta phải hành động ngay lập tức và xây dựng các phương án ứng phó khẩn cấp. Ông Renwick nhấn mạnh: "Tôi tin rằng các nhà hoạch định chính sách và các chính trị gia đang lắng nghe điều này."
Vì sao Wellington chịu ảnh hưởng nặng nề?
Giải thích về rủi ro từ bão và triều cường tại Wellington, Tiến sĩ Rob Bell – chuyên gia nghiên cứu quy hoạch môi trường tại Đại học Waikato – chỉ ra hai yếu tố cốt lõi: biên độ triều cường của Wellington khá nhỏ và biên độ của các mực nước bão cực đoan tại New Zealand cũng ở mức tương đối thấp so với toàn cầu do quốc gia này ít chịu ảnh hưởng từ các trận cuồng phong hay bão nhiệt đới.
Chính vì các yếu tố cấu thành lũ lụt ven biển thông thường có biên độ nhỏ, nên chỉ cần một sự thay đổi dịch chuyển rất ít của mực nước biển dâng (hoặc hiện tượng lún đất) cũng đủ tạo ra những biến động mang tính nhảy vọt về tần suất xuất hiện của các thiên tai này.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang