Chính sách từng được Đảng Quốc gia hứa hẹn trong chiến dịch tranh cử — cho phép những người dưới 30 tuổi rút tiền từ quỹ KiwiSaver để trả tiền đặt cọc thuê nhà — đã âm thầm bị hủy bỏ. Bộ trưởng Nhà ở Chris Bishop thừa nhận việc triển khai thực tế khó khăn hơn nhiều so với dự tính ban đầu của đảng.
Chính sách này được ông Bishop và thủ lĩnh đảng Christopher Luxon công bố trong chiến dịch tranh cử năm 2023. Theo đó, người thuê nhà dưới 30 tuổi sẽ được phép rút một phần tiền từ tài khoản KiwiSaver để thanh toán tiền đặt cọc. Số tiền này sẽ được hoàn trả lại vào tài khoản khi hợp đồng thuê nhà kết thúc.
Tuy nhiên, tại cuộc họp báo sau phiên họp Nội các hôm nay, khi được hỏi liệu Chính phủ có tiếp tục triển khai kế hoạch này hay không, Bộ trưởng Bishop xác nhận dự án đã bị đình trệ.
"Chúng tôi chưa đạt được bất kỳ tiến triển nào đối với chính sách đó," ông Bishop nói. "Theo trí nhớ của tôi, sau khi nhận các tư vấn sơ bộ bằng lời, câu trả lời ngắn gọn là: Vấn đề này phức tạp hơn chúng tôi nghĩ rất nhiều."
"Vì vậy, chúng tôi không có ý định tiếp tục triển khai nó nữa."
Ông Bishop cho biết sáng kiến này cuối cùng đã bị xếp vào nhóm "ý tưởng hay nhưng quá khó để thực hiện".
Thủ tướng Christopher Luxon nói thêm: "Tin tốt là chúng tôi đã triển khai thành công KiwiSaver cho nông dân, điều đó thật tuyệt vời." Ông đang đề cập đến hàng loạt thay đổi mà Chính phủ liên minh đã thực hiện nhằm giúp nông dân dễ dàng mua được căn nhà đầu tiên của họ hơn.
Chuyển hướng sang các kế hoạch KiwiSaver tham vọng hơn
Việc xác nhận hủy bỏ chính sách từ thời năm 2023 diễn ra trong bối cảnh Đảng Quốc gia đang thúc đẩy một gói kế hoạch KiwiSaver tham vọng hơn nhiều vào chiến dịch tranh cử năm nay.
Tại thời điểm công bố chính sách vào năm 2023, ông Bishop từng nhận định rằng việc xoay sở đủ tiền mặt để trả trước tối đa 4 tuần tiền thuê nhà "không hề dễ dàng với nhiều người, đặc biệt là sinh viên và sinh viên mới tốt nghiệp vốn không có sẵn nhiều tiền mặt".
"Chính sách của chúng tôi đồng nghĩa với việc những người có tiền tiết kiệm trong tài khoản KiwiSaver sẽ có thể dùng số tiền đó để trả tiền cọc cho một hợp đồng thuê nhà. Tiền sẽ được chuyển từ tài khoản KiwiSaver của họ đến Cục Dịch vụ Thuê nhà và hoàn trả lại tài khoản KiwiSaver khi thời hạn thuê kết thúc. Tương tự như quy định hiện hành, người thuê nhà cũng có thể chuyển khoản tiền cọc đó sang một hợp đồng thuê nhà mới."
Chính sách này ban đầu dự kiến chỉ áp dụng cho những người dưới 30 tuổi và giới hạn trong vòng 5 năm thanh toán tiền cọc. Ông Bishop cho biết điều này thể hiện mong muốn thấy "người trẻ tham gia KiwiSaver sớm và gắn bó lâu dài".
Đề xuất bắt buộc tham gia KiwiSaver từ năm 2028
Trong khi đó, tại cuộc bầu cử năm nay, Đảng Quốc gia đã báo hiệu một cuộc cải tổ sâu rộng hơn đối với hệ thống KiwiSaver. Các thay đổi bao gồm việc bắt buộc áp dụng cho tất cả người lao động, tự động đăng ký cho trẻ em ngay khi chào đời và tăng dần tỷ lệ đóng góp mặc định theo thời gian.
Gói chính sách mở rộng này đã được ông Luxon công bố tại hội nghị thường niên của Đảng Quốc gia ở Lower Hutt vào tuần trước. Tại đây, đảng này xác nhận KiwiSaver sẽ trở thành quy định bắt buộc đối với mọi người lao động New Zealand từ tháng 7 năm 2028 nếu họ tái đắc cử.
Ông Luxon cho biết hệ thống hiện tại đang hoạt động tốt với hầu hết mọi người, nhưng cần phải làm nhiều hơn thế.
"Đối với nhiều người dân New Zealand, đặc biệt là những người có thu nhập thấp, người tự kinh doanh và nhiều người trẻ, việc tiết kiệm cho tương lai không phải là ưu tiên hàng đầu. Tôi nghĩ đó là một sai lầm," ông nói.
Đảng Quốc gia ước tính chi phí cho gói chính sách này là 110,1 triệu NZD trong giai đoạn 2027/28, và sẽ tăng lên 361,6 triệu NZD vào năm 2030/31. Phần lớn chi phí này đến từ việc chính phủ tự đứng ra đóng góp với tư cách là bên hỗ trợ và là người sử dụng lao động đối ứng cho người tham gia KiwiSaver.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang

