Lạm phát được dự báo sẽ chạm mức cao nhất trong vòng hai năm qua. Nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ sự sụt giảm nguồn cung và tăng giá nhiên liệu do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Trung Đông. Thực tế này càng củng cố khả năng Ngân hàng Trung ương (RBNZ) sẽ tiếp tục thắt chặt tiền tệ và tăng lãi suất.
Chi phí sinh hoạt (Ảnh tư liệu). (Nguồn: istock.com)Theo Gyles Beckford từ RNZ
Các chuyên gia kinh tế kỳ vọng tỷ lệ lạm phát hàng năm sẽ chạm mốc ít nhất là 4% trong vòng 12 tháng tính đến hết tháng 6, tăng mạnh so với mức 3.1% ghi nhận vào quý 1. Trước đó, Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) từng dự báo con số này ở mức 3.9% và nhận định đây có thể là vùng đỉnh của chu kỳ lạm phát hiện tại.
Ông Satish Ranchhod, chuyên gia kinh tế cao cấp tại Westpac, đưa ra dự báo lạc quan nhưng thận trọng ở mức trần 4.1%. Ông nhận định rằng, bất chấp những xung đột leo thang và bất ổn địa chính trị toàn cầu, RBNZ vẫn sẽ giữ vững sự kiên định trong các chính sách của mình.
"Các dữ liệu cốt lõi sẽ là tâm điểm chú ý. RBNZ đang theo dõi rất sát sao các dấu hiệu cho thấy liệu giá nhiên liệu leo thang có lan rộng và đẩy giá các mặt hàng khác lên cao hay không, đặc biệt là trong bối cảnh giá dầu thế giới vừa có thêm một đợt tăng mạnh mới."
"Mức độ bền bỉ của các chỉ số lạm phát lõi sẽ là yếu tố quyết định hành động tiếp theo của RBNZ."
Chuyên gia này cho biết thêm, dù lạm phát lõi đã có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng vẫn đang neo cao hơn mức mục tiêu 2% của RBNZ. Trong khi Ngân hàng Trung ương có xu hướng bỏ qua những biến động ngắn hạn theo quý, các hộ gia đình thực tế vẫn đang phải gồng mình gánh chịu chi phí đắt đỏ từ xăng dầu, điện, gas cho đến thực phẩm.
Trạm bơm xăng dầu (Ảnh tư liệu). (Nguồn: 1News)Mối lo ngại từ áp lực lạm phát dai dẳng
Ông Miles Workman, chuyên gia kinh tế cấp cao tại ANZ, nhấn mạnh mối nguy lớn nhất hiện nay là việc chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ kích hoạt làn sóng tăng giá trên diện rộng.
"Đối với Ủy ban Chính sách Tiền tệ, rủi ro lớn nhất là giá nhiên liệu tăng sẽ ngấm vào các thành phần khác của rổ chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Điều này làm thay đổi kỳ vọng lạm phát của thị trường và tạo ra một áp lực tăng giá dây chuyền rất khó kiểm soát."
Khảo sát mới nhất về môi trường kinh doanh quý của Viện Nghiên cứu Kinh tế New Zealand (NZIER) cũng chỉ ra áp lực lạm phát đang ngày một nặng nề. Hơn một nửa số doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ đang phải chi trả chi phí đầu vào cao hơn và buộc phải tăng giá bán sản phẩm để bù đắp.
Giám đốc Kinh tế của RBNZ, ông Paul Conway, gần đây đã công bố một nghiên cứu cho thấy các doanh nghiệp thường có xu hướng tăng giá rất nhanh trong thời kỳ lạm phát cao, nhưng lại rất chậm trễ trong việc hạ giá khi chi phí đầu vào giảm xuống.
Trong khi đó, ông Mark Smith, chuyên gia kinh tế cấp cao tại ASB, nhận định rằng lãi suất điều hành (OCR) dù đã tăng nhưng vẫn ở mức kích thích nền kinh tế. RBNZ đang muốn giảm dần mức kích thích này – tương tự như việc "nhấc chân khỏi bàn đạp ga" – và điều này sẽ quyết định tốc độ cũng như lộ trình của các đợt tăng lãi suất tiếp theo.
"Nếu áp lực lạm phát hạ nhiệt và dễ thở hơn, chúng ta sẽ thấy lộ trình tăng lãi suất diễn ra từ tốn hơn và đỉnh OCR sẽ thấp hơn."
"Ngược lại, nếu lạm phát vẫn duy trì ở mức cao một cách ngoan cố, RBNZ có thể buộc phải 'đạp phanh' và đẩy mức OCR vượt qua ngưỡng 3.25%."
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang