Một tính năng mới được Instagram ra mắt tuần này cho phép bất kỳ ai cũng có thể sử dụng hình ảnh của bạn để tạo ra các tác phẩm AI.
Theo Nik Dirga - Hãng tin RNZ
Tính năng này được tự động kích hoạt mặc định trên các tài khoản Instagram, đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải chủ động thay đổi cài đặt nếu không muốn bị khai thác dữ liệu.
Instagram đã ra mắt Muse Image, tính năng cho phép người dùng tạo ra các bản "remix" từ hình ảnh của người khác. (Nguồn: istock.com)Tuần này, Meta đã trình làng Muse Image, công cụ mà hãng gọi là "tính năng tạo ảnh được xây dựng cho thế giới của bạn". Công cụ này bao gồm một tính năng cho phép người dùng tạo ra các hình ảnh AI dựa trên bất kỳ bức ảnh công khai nào trên Instagram. Điều đó có nghĩa là những bức ảnh chụp kỳ nghỉ, món ăn tại nhà hàng hay các khoảnh khắc cá nhân khác của bạn đều có thể bị người lạ biến thành một bức ảnh AI "remix" (phối lại), trừ khi bạn thay đổi cài đặt quyền riêng tư trên ứng dụng.
"Dù bạn bắt đầu từ một trang giấy trắng hay chỉnh sửa từ một bức ảnh có sẵn, bạn chỉ cần mô tả mong muốn của mình bằng ngôn ngữ giao tiếp đơn giản, Meta AI sẽ xử lý phần còn lại nhờ vào Muse Image", Meta cho biết trong thông báo của mình.
Gã khổng lồ công nghệ này tiết lộ Muse Image sử dụng "khả năng suy luận tiên tiến để hiểu các câu lệnh phức tạp, từ đó kết hợp mượt mà nhiều bức ảnh thành các tác phẩm chất lượng cao để tải xuống và chia sẻ ở bất cứ đâu - bao gồm gửi trực tiếp vào tin nhắn, tin (story) hoặc bảng tin (feed)". Công ty cũng cho biết đã cập nhật thêm hơn 30 hiệu ứng hỗ trợ bởi AI vào tính năng Instagram Stories.
Chưa dừng lại ở đó, Meta dự kiến sẽ sớm triển khai Muse Image trên Facebook, Messenger và WhatsApp trong nỗ lực tích hợp AI sâu rộng vào hệ sinh thái mạng xã hội của mình. Hãng cũng đang lên kế hoạch ra mắt Muse Video, một công cụ tạo video bằng AI trong thời gian tới.
Làm thế nào để từ chối việc Instagram dùng ảnh cho AI?
Cách nhanh nhất là chuyển tài khoản của bạn sang chế độ Riêng tư (Private), điều này sẽ lập tức loại bỏ các hình ảnh của bạn khỏi cơ sở dữ liệu của Muse Image.
Nếu bạn vẫn muốn giữ tài khoản ở chế độ Công khai (Public) nhưng không muốn hình ảnh bị các công cụ AI quét và sao chép, bạn phải thay đổi cài đặt theo các bước sau:
1. Vào mục Cài đặt (Settings) trên Instagram.
2. Cuộn xuống và chọn mục Chia sẻ và tái sử dụng (Share and reuse).
3. Tắt (Toggle off) tùy chọn: "Cho phép mọi người tái sử dụng nội dung của bạn trên Instagram và với các tính năng AI" (Allow people to reuse your content on Instagram and with AI features).
Meta lưu ý tính năng "remix" bằng AI này hiện chỉ áp dụng cho các tài khoản công khai và người dùng trên 18 tuổi. Hiện tại, hãng vẫn chưa công bố liệu có áp dụng tùy chọn từ chối tương tự khi Muse Image được đưa lên Facebook và các nền tảng khác hay không.
Người dùng Instagram sẽ phải chủ động thay đổi cài đặt quyền riêng tư nếu muốn từ chối cập nhật này. (Nguồn: istock.com)Muse Image có thể là một "bãi mìn" về quyền riêng tư
Bà Cassandra Mudgway, chuyên gia về lạm dụng trực tuyến kiêm giảng viên luật cao cấp tại Đại học Canterbury, nhận định quyết định mở cửa toàn bộ kho ảnh công khai cho AI của Meta là một điều đáng lo ngại.
"Việc ai đó chọn chia sẻ nội dung công khai không đồng nghĩa với việc họ đồng thuận một cách có ý thức cho việc hình ảnh đó bị xáo trộn, biến đổi hoặc tái sử dụng bởi các hệ thống AI", bà phân định. "Mặc dù người dùng khác vốn đã có thể remix các thước phim (reels) công khai, nhưng có một ranh giới đạo đức rất lớn giữa việc chia sẻ nội dung với người khác và việc dữ liệu đó bị chiếm dụng cho một mục đích hoàn toàn khác mà người dùng không hề lường trước".
Ông Andrew Lensen, giảng viên cao cấp về AI tại Đại học Te Herenga Waka Victoria, thẳng thắn gọi hành vi này là "hoàn toàn vô đạo đức". Ông lưu ý rằng dù điều khoản sử dụng AI có thể đã được gài gắm trong các chính sách dài dằng dặc của Meta, nhưng rất hiếm người đọc chúng.
"Đây là minh chứng mới nhất cho một tiền lệ đáng báo động từ các tập đoàn công nghệ lớn: tự ý sử dụng dữ liệu của người dùng khi chưa có sự đồng ý rõ ràng, bởi vì họ biết sẽ không ai bắt họ phải chịu trách nhiệm."
Tính năng Muse Image ngay lập tức hứng chịu làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ cộng đồng mạng. Trên X (Twitter), một người dùng bình luận: "Việc kéo người dùng thật vào các bức ảnh do AI tạo ra mà không có sự đồng ý rõ ràng giống như một bãi mìn quyền riêng tư chỉ chờ ngày phát nổ". Trong khi đó, một tài khoản trên Reddit ngán ngẩm: "Meta nhìn vào các bảng tin vốn đã ngập ngụa bài đăng xào nấu, mồi tương tác, quà tặng giả mạo, ảnh ăn cắp và rác AI, rồi quyết định rằng thứ duy nhất còn thiếu là cho phép mọi người tạo ra thêm nhiều 'rác' hơn nữa từ chính ảnh chụp công khai của bạn bè họ".
"Bắt người dùng phải chủ động 'từ chối' thay vì hỏi ý kiến trước không phải là một cách tiếp cận chấp nhận được về mặt đạo đức, đặc biệt là khi đại đa số mọi người đều không biết hoặc không có thời gian, tâm trí để lục tìm và chỉnh sửa cài đặt", ông Lensen nói thêm. "Lần cuối cùng bạn kiểm tra cài đặt quyền riêng tư trên mạng xã hội để xem chúng có phù hợp với giá trị của mình là khi nào? Chúng ta cần các quy định pháp lý từ chính phủ để ngăn chặn những hành vi phản xã hội như thế này".
Các chuyên gia nhận định Muse Image và Instagram đang vi phạm các tiêu chuẩn đạo đức. (Nguồn: istock.com)Bà Mudgway nhấn mạnh đây không phải lần đầu tiên Meta tung ra các tính năng AI thiếu sự đồng thuận của người dùng, và Muse Image có thể làm trầm trọng hơn tình trạng lạm dụng trực tuyến.
"Các công cụ AI có khả năng tái sử dụng hoặc biến đổi hình ảnh, video của người khác sẽ giúp việc giả mạo danh tính hoặc lan truyền thông tin sai lệch/tin giả về một cá nhân trở nên dễ dàng hơn. Chúng ta đều biết phụ nữ và các nhóm yếu thế trong xã hội đang phải chịu tỷ lệ quấy rối trực tuyến ở mức không cân xứng, và việc mở rộng quyền truy cập của AI vào các nội dung công khai có thể làm tăng các rủi ro đó".
Nhiều người có lẽ cũng không hề biết rằng nội dung công khai của họ đang bị AI khai thác. Một phóng viên của chuyên trang công nghệ CNET cho biết cô đã thử nghiệm và chỉ mất vài giây để biến bức ảnh trên Instagram công khai của một đồng nghiệp thành hình ảnh một tên cướp biển.
Trả lời CNET, Meta khẳng định các mô hình của họ có các lớp bảo vệ tích hợp để ngăn chặn việc tạo ra các nội dung bất hợp pháp, lạm dụng hoặc bôi nhọ danh dự.
Trước đó, những lo ngại sâu sắc về việc tạo ảnh/video AI không đồng thuận cũng đã bao trùm các công cụ như Sora của OpenAI, vốn cho phép hình ảnh của các ngôi sao đã khuất và những người khác bị đưa vào các 'cỗ máy deepfake'. Công cụ này sau đó đã bị OpenAI rút khỏi thị trường với lý do tập trung vào các sản phẩm khác. Tại New Zealand, một dự luật nhằm hình sự hóa các hành vi tạo clip deepfake khiêu dâm không đồng thuận cũng từng được đưa ra bỏ phiếu tại Quốc hội để xem xét.
"Khi các công ty công nghệ ngày càng trắng trợn trong việc sử dụng dữ liệu của người dùng, chúng ta thực sự cần phải suy nghĩ thật kỹ về những gì mình đăng tải lên mạng", ông Lensen cảnh báo.
Bà Mudgway kết luận rằng các hình ảnh công khai thực tế đã và đang bị các hệ thống AI bên thứ ba thu thập "theo những cách mà nhiều người dùng không bao giờ ngờ tới". "Tính năng mới của Meta chỉ đơn giản là nhúng và bình thường hóa hành vi đó ngay trên chính nền tảng của họ. Mối lo ngại giờ đây không phải là liệu điều đó có xảy ra hay không, mà là việc tái sử dụng hình ảnh bằng AI đang trở nên dễ dàng và phổ biến đến mức nào".
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang