Mạng lưới máy rút tiền tự động (ATM) tại New Zealand đã thu hẹp đáng kể trong những năm gần đây, khiến một số khu vực trên cả nước hoàn toàn không còn điểm rút tiền nào.
Payments NZ báo cáo khoảng 265 triệu NZD đã bị lừa đảo khỏi các tài khoản ngân hàng tại New Zealand trong năm qua. (Nguồn: istock.com)Theo nghiên cứu từ RNZ, toàn quốc hiện chỉ còn hơn 1.000 điểm tiếp cận tiền mặt (mỗi điểm có thể chứa một hoặc nhiều ATM). Trong số hơn 3.000 máy ATM đang hoạt động, khoảng một nửa thuộc sở hữu của các đơn vị ngoài ngành ngân hàng.
Nhiều nơi người dân không thể tìm thấy bất kỳ máy ATM nào ở gần. Cư dân tại đảo Great Barrier, Haast, Tuatapere, Omarama hay Milford Sound đều phải di chuyển những quãng đường rất xa mới có thể rút tiền mặt.
Từ Haast, người dân phải lái xe khoảng 144 km; từ Omarama tới trạm gần nhất tại Twizel là khoảng 30 km, trong khi ở Tuatapere là 48 km.
Một nhân viên tại nhà hàng Hard Antler (Haast) chia sẻ rằng nếu cần tiền mặt, khách hàng sẽ ứng tiền tại cửa hàng tạp hóa hoặc cây xăng địa phương: "Có máy ATM thì tốt, nhưng không có chúng tôi vẫn sống tốt. Cửa hàng ở xa nên chúng tôi cũng chẳng mấy khi cần tiêu tiền mặt."
Một máy rút tiền tự động ATM (ảnh tư liệu). (Nguồn: istock.com)Trên nhóm cộng đồng Haast, nhiều người khẳng định đây không phải vấn đề lớn. Một cư dân hóm hỉnh: "Nếu sống nhờ thịt nai, tôm hùm, rau tự trồng và cà phê thì bạn chẳng cần đến tiền mặt."
Số khác lại lo ngại rủi ro an ninh: "ATM là mối nguy cho các thị trấn nhỏ yên bình vì dễ trở thành mục tiêu cướp bóc. Chưa kể chi phí tiếp tiền đắt đỏ cuối cùng cũng đổ lên đầu người rút."
Tính trên cả nước, khoảng 725.000 người đang sống cách máy ATM gần nhất ít nhất 5 km (theo đường chim bay); 372.162 người cách trên 10 km; 200.629 người cách trên 15 km và 301 người cách xa tới hơn 75 km.
Ngân hàng Trung ương nỗ lực đảm bảo điểm rút tiền miễn phí
Ông Roger Beaumont, Tổng giám đốc Hiệp hội Ngân hàng New Zealand, cho biết vị trí đặt ATM phụ thuộc vào nhiều yếu tố: "Các ngân hàng thường xem xét nhu cầu của khách hàng cũng như tính khả thi của dịch vụ vận chuyển tiền mặt đến từng khu vực."
Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) đang lấy ý kiến về kế hoạch tiền mặt, đặt mục tiêu 95% cư dân đô thị có thể đi bộ đến điểm rút tiền miễn phí. RBNZ đã chỉ ra 24 khu dân cư nông thôn đang thiếu hụt dịch vụ tiền mặt nghiêm trọng, bao gồm Ngakawau, Ongaonga, Omakau, Owaka, Whangaroa, Taipa, Te Araroa, Cheviot, Rotheram, Waikari, Kimbolton, Kawhia, Balfour, Ohai, Woodlands, St Andrews, Glenavy, Nuhaka, Tuia, Hampton, Kurow, Taharoa, Harihari, Fox Glacier và Ross.
Cây ATM của ngân hàng ASB tại Trung tâm Thương mại Botany Town, Auckland (ảnh tư liệu). (Nguồn: istock.com)Nhà kinh tế học Murat Ungor (Đại học Otago) nhận định việc thiếu hụt ATM là vấn đề đáng quan ngại: "Thực tế cho thấy người dân không dễ dàng tìm ra phương án thay thế. Gánh nặng này đổ dồn lên các nhóm yếu thế."
"Giả định rằng ai cũng tìm được cách xoay xở là thiếu thực tế. Khảo sát chỉ ra 72% doanh nghiệp nhỏ sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực nếu không có tiền mặt. Tại thị trấn Palmerston, cây ATM duy nhất thu phí tới 2,80 NZD, còn các doanh nghiệp không có chỗ nộp tiền mặt, buộc phải lái xe quãng đường xa đến Dunedin chỉ để gửi doanh thu," ông Ungor phân tích.
Ông nói thêm, việc sụt giảm điểm truy cập tiền mặt gây bất lợi lớn cho người cao tuổi, người khuyết tật, người thu nhập thấp và những ai hạn chế về phương tiện đi lại. Ngoài ra, tiền mặt vẫn đóng vai trò cốt lõi trong văn hóa bản địa như nghi thức koha tại các lễ tang tangihanga hay các sự kiện gây quỹ địa phương — những điều tiền kỹ thuật số chưa thể thay thế.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang