Dự báo bão nhiệt đới Lala sẽ mạnh lên thành bão nhiệt đới trước khi áp sát Đảo Lớn thuộc Hawaii vào cuối tuần này. Cơn bão mang theo mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng và gió mạnh nguy cơ kích hoạt cháy rừng.
Hình ảnh từ vệ tinh NOAA chụp lúc 17:22 (giờ EST) thứ Sáu, ngày 14/8/2026, cho thấy bão nhiệt đới Lala đang tiến về phía Đảo Lớn của Hawaii. (Nguồn: Được cung cấp)Theo Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ (NHC), Lala dự kiến sẽ đạt sức gió của một cơn bão nhiệt đới cấp độ mạnh ngay khi tiến gần Đảo Lớn vào sáng sớm thứ Bảy (theo giờ địa phương).
Nếu đổ bộ trực tiếp, đây sẽ là cơn bão đầu tiên tràn qua khu vực này kể từ năm 1871. Bà Vanessa Almanza, chuyên gia khí tượng thuộc Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) tại Honolulu, cho biết dựa trên nghiên cứu tài liệu báo chí thời đó của một nhà khoa học khí quyển thuộc Đại học Hawaii, một cơn bão cấp 3 từng tàn phá góc đông bắc của hòn đảo này cách đây 155 năm.
"Đây là lần đầu tiên hiện tượng này xảy ra kể từ khi con người sử dụng vệ tinh theo dõi thời tiết," bà Almanza nhấn mạnh. "Dự báo mới nhất cho thấy tâm bão sẽ di chuyển rất gần mũi phía nam của Đảo Lớn."
Cảnh báo bão nhiệt đới đã được phát đi trên toàn Đảo Lớn, trong khi vùng cảnh báo áp thấp nhiệt đới có hiệu lực tại hạt Maui — bao gồm các đảo Maui, Molokai, Lanai và Kahoolawe.
Chính quyền và người dân Hawaii đã sẵn sàng ứng phó dù bão có đổ bộ trực tiếp hay không. Các trung tâm tránh trú bão được chuẩn bị mở cửa và hàng loạt sự kiện công cộng đã bị hủy bỏ.
Bà Almanza cảnh báo thêm: "Không nhất thiết phải đổ bộ trực tiếp bão mới gây ra tàn phá. Rất nhiều thiệt hại nghiêm trọng xuất hiện ở cả những khu vực nằm ngoài tâm bão."
NHC dự báo lượng mưa phổ biến từ 20,3 cm đến 30,5 cm trên khắp Maui và Đảo Lớn, riêng một số khu vực trên Đảo Lớn có thể ghi nhận lượng mưa kỷ lục lên tới 63,5 cm. Các khu vực còn lại trong chuỗi đảo dự kiến hứng chịu lượng mưa từ 10 cm đến 15 cm.
Cơ quan này cũng phát đi cảnh báo bão Lala có thể gây ra "lũ quét và sạt lở đất nguy hiểm đến tính mạng, đặc biệt ở vùng địa hình dốc", đi kèm sóng dâng do bão và hiện tượng biển động mạnh dễ tạo ra "dòng chảy xa bờ và sóng lớn cực kỳ nguy hiểm".
Giới lập pháp kêu gọi người dân không lơ là
Nghị sĩ tiểu bang Jeanné Kapela, đại diện cho các khu vực nằm trên đường đi dự kiến của bão, đã di chuyển từ Honolulu đến Đảo Lớn vào sáng thứ sáu và kêu gọi cộng đồng nâng cao cảnh giác.
Khu vực phía nam hòn đảo tuy hẻo lánh nhưng đang gia tăng dân số nhờ chi phí sinh hoạt hợp lý. Bà Kapela đặc biệt lo ngại cho những hộ dân sống ngoài lưới điện quốc gia trong các công trình chưa được cấp phép. Đây cũng là vùng canh tác nông nghiệp trọng điểm với cây cà phê và chăn nuôi gia súc.
"Chúng tôi khuyến cáo người dân đối mặt với cơn bão bằng sự chủ động, luôn cảnh giác và khẩn trương di chuyển đến nơi an toàn trước khi thời tiết xấu đi," bà chia sẻ qua tin nhắn gửi AP. "Hy vọng cơn bão sẽ qua nhanh, nhưng chúng tôi đã chuẩn bị cho mọi kịch bản xấu nhất."
Bà Kapela cũng nhắc lại rằng nhiều vùng tại tiểu bang vẫn chưa khôi phục hoàn toàn sau đợt lũ tàn phá hồi tháng 3: "Chúng tôi hiểu rất rõ mưa lớn và ngập lụt có thể tàn phá các cộng đồng nông thôn nhanh đến mức nào."
Ông Brian Miyamoto, Giám đốc Điều hành Hiệp hội Nông trại Hawaii, cho biết nông dân luôn lo lắng trước nguy cơ mưa cực lớn trong thời gian ngắn. Những người đang gồng mình phục hồi sau trận lũ mùa xuân — bao gồm bờ bắc đảo Oahu — càng thêm hoang mang trước nguy cơ chịu đợt thiệt hại mới.
Trồng cà phê tại Holualoa (phía tây Đảo Lớn), ông Bruce Corker cho hay thời tiết ngày thứ Sáu vẫn "nắng đẹp" và siêu thị Costco duy nhất trên đảo hoạt động bình thường trước đó một ngày. Dù vậy, viễn cảnh "sông suối tràn bờ và gió giật mạnh" vẫn khiến ông đứng ngồi không yên.
Nguy cơ cháy rừng bùng phát theo gió mạnh
Dù gió bắt đầu tăng tốc trên khắp các đảo và chưa có cảnh báo cờ đỏ nào được ban hành, chuyên gia Almanza lưu ý điều kiện thời tiết khô kèm gió mạnh vẫn sẽ làm tăng nguy cơ xảy ra cháy rừng.
Năm 2023, thị trấn Lahaina trên đảo Maui từng bị san phẳng bởi thảm họa cháy rừng do ảnh hưởng từ một cơn bão di chuyển cách xa phía nam Hawaii.
"Kể từ thảm họa đó, mọi người đã nhạy bén hơn rất nhiều với biến đổi thời tiết và môi trường xung quanh," ông Archie Kalepa, một vận động viên lướt sóng và chèo thuyền nổi tiếng tại Lahaina, chia sẻ khi đang theo dõi sát sao diễn biến bão.
Tính đến chiều thứ Sáu, bão nhiệt đới Lala cách South Point (Hawaii) khoảng 440 km về phía đông - đông nam. Bão duy trì sức gió mạnh nhất 100 km/h và di chuyển theo hướng tây - tây bắc với tốc độ 22 km/h. (Lưu ý: Ngưỡng sức gió để nâng cấp thành bão nhiệt đới cấp 1 là 119 km/h - tương đương khoảng 74 mph).
Giáo sư Steven Businger từ Đại học Hawaii — người nghiên cứu lịch sử cơn bão 155 năm trước — nhận định: "Không nên hoảng sợ, điều quan trọng nhất là chuẩn bị sẵn sàng." Cơn bão Lala có khả năng gây thiệt hại do gió mạnh, nhưng quỹ đạo dự báo đang có xu hướng dịch chuyển sâu hơn về phía nam.
"Đảo Lớn nằm ở cực nam và cực đông nên có xác suất hứng chịu bão cao nhất," ông phân tích. "Tuy nhiên xét về lịch sử, đảo Kauai mới là nơi chịu nhiều lần bão đổ bộ nhất."
Kauai — nằm ở phía tây bắc Đảo Lớn — từng hứng chịu trực tiếp bão Iniki (cấp 4) vào năm 1992. Giống như năm nay, đó cũng là một năm xuất hiện hiện tượng El Niño. Hoạt động của bão trên Thái Bình Dương thường gia tăng mạnh trong chu kỳ El Niño do sự ấm lên của vùng biển xích đạo Thái Bình Dương làm thay đổi mô hình thời tiết toàn cầu.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang