Lãnh đạo đảng Opportunity, bà Qiulae Wong, đã lên tiếng bảo vệ việc nhận hơn 400.000 NZD tiền quyên góp chính trị trong năm nay. Dù đang vận động chiến dịch cấm các khoản tài trợ này, bà cho rằng đảng của mình phải "chấp nhận cuộc chơi như mọi người" để có cơ hội bước vào Quốc hội.
Qiulae Wong — Lãnh đạo đảng Opportunity. (Nguồn: 1News)Đảng nhỏ này đã bứt phá lên mức 8% trong cuộc thăm dò 1News Verian mới nhất được công bố đầu tuần này, vươn lên cạnh tranh trực tiếp với tỷ lệ ủng hộ của các đảng nhỏ khác như NZ First và ACT.
Tuy nhiên, người đứng đầu đảng đã phải đối mặt với những câu hỏi hóc húa khi xuất hiện trên chương trình truyền hình Q+A sáng nay.
Bà Wong xuất hiện để công bố một gói chính sách mà bà khẳng định sẽ "làm sạch nền chính trị". Gói này bao gồm đề xuất cấm các khoản quyên góp trên 30.000 NZD, chấm dứt tài trợ từ doanh nghiệp, lập sổ đăng ký người vận động hành lang và quy định thời gian chờ đối với các cựu bộ trưởng trước khi làm việc tư nhân.
Dù vậy, theo ghi nhận từ Q+A, đảng Opportunity đã chấp nhận 6 khoản quyên góp vượt mức 30.000 NZD trong năm nay với tổng trị giá hơn 400.000 NZD. Số tiền tài trợ lớn này thậm chí còn vượt qua cả số tiền mà đảng Lao động nhận được.
Khi được hỏi lý do tại sao lại nhận nhiều khoản tài trợ mà chính Đảng đang muốn đưa ra ngoài vòng pháp luật, bà Wong giải thích rằng hạn mức 30.000 NZD xuất phát từ khuyến nghị của Ủy ban Đánh giá Bầu cử Độc lập.
Bà mô tả sự mâu thuẫn này là một giải pháp tình thế nhằm đạt được mục tiêu lớn hơn:
"Thách thức đối với chúng tôi là: Một là tự trói hai tay lại, giữ vị thế đạo đức cao hơn nhưng làm giảm cơ hội vào Quốc hội. Hai là chấp nhận chơi theo luật hiện hành cùng những bên khác, bước chân vào Quốc hội rồi nhanh chóng thay đổi luật chơi, tạo nền tảng bình đẳng cho các chính trị gia và đảng phái đến sau."
Khi bị chất vấn về việc tại sao Opportunity lại thụ hưởng lợi ích từ một chiến dịch nhờ tiền tài trợ lớn rồi sau đó lại "kéo thang lên" ngăn người khác, bà Wong chỉ ra số tiền khổng lồ mà các đảng lớn đã huy động được.
"Hiện tại, chúng tôi phải cạnh tranh với đảng Quốc gia, bên đã gây quỹ tới 11 triệu NZD từ các khoản quyên góp lớn, so với con số 400.000 NZD của chúng tôi. Tôi không thấy bất kỳ đảng phái nào khác đề xuất thay đổi hệ thống bất công này. Nếu không thể gây quỹ và không thể vào Quốc hội, chúng tôi sẽ càng không có cơ hội tạo ra sự thay đổi cho cử tri tương lai."
Trước đó vào năm 2022, đảng Xanh cũng đã giới thiệu một dự luật bao gồm các thay đổi cho phép chuyển đổi danh sách cử tri Māori bất kỳ lúc nào, hạ độ tuổi cử tri xuống 16, cùng các quyền bỏ phiếu cho người ở nước ngoài và tù nhân. Dự luật này cũng đề cập đến các quy tắc hệ thống bầu cử MMP, quyên góp chính trị và chính sách bảo vệ điều kiện đăng ký cử tri.
Trên sóng Q+A, nhà báo Jack Tame đã liên tục ép bà Wong làm rõ tính minh bạch trong cách vận hành của đảng Opportunity, cũng như tính khả thi trong chính sách thuế của họ.
Chính sách thuế và cắt giảm nhân sự công bị đưa vào tầm ngắm
Bà Wong đối mặt với thử thách lớn khi bảo vệ chính sách trọng điểm của đảng: "Thu nhập công dân" gần 20.000 NZD/năm cho mỗi người trưởng thành đủ điều kiện. Khoản chi này dự kiến được bù đắp bằng việc tăng mạnh thuế thu nhập. Để đủ điều kiện nhận tiền, người dân phải sống tại New Zealand ít nhất 5 trong 10 năm gần nhất.
Chương trình Q+A đưa ra bài toán thực tế: Một cặp vợ chồng có thu nhập 125.000 NZD/người/năm trở về nước sau hơn 5 năm sống ở nước ngoài sẽ bị thiệt hòi khoảng 17.000 NZD/năm nếu thuê nhà, hoặc 27.000 NZD/năm nếu mua nhà. Lý do là họ phải chịu mức thuế thu nhập cao hơn nhưng lại không được nhận tiền "Thu nhập công dân".
Bà Wong — người từng sống 9 năm tại Anh — thừa nhận chính bản thân bà cũng không đủ điều kiện nhận khoản tiền này khi mới trở về nước. Dù vậy, bà cho rằng Kiều bào khi trở về cần nhìn vào bức tranh toàn cảnh:
"Nếu đặt mình vào vị trí đó, tôi biết rằng những thay đổi kinh tế lớn này sẽ tạo ra một tương lai thịnh vượng hơn cho bản thân và con cái. Tôi sẵn sàng trả mức thuế đó vì hiểu rằng về lâu dài, gia đình tôi sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn."
Bà nhấn mạnh các chính sách khác như xóa lãi vay sinh viên cho người về nước và phát triển nhà ở giá rẻ được thiết kế để thu hút người dân New Zealand trở về quê hương.
Về ngân sách, tính toán của Opportunity phụ thuộc vào việc cắt giảm nhân sự khối dịch vụ công. Bà Wong ước tính khoảng 2.000 vị trí sẽ bị tinh giản, chủ yếu tại Bộ Phát triển Xã hội (MSD), cùng với Cơ quan Thu thuế, Bộ Tư pháp, Cơ quan Trẻ em Oranga Tamariki và Bộ Phát triển Kinh tế, Việc làm và Đổi mới (MBIE).
Bà nhấn mạnh sự khác biệt giữa hướng đi của Opportunity và kế hoạch của đảng Quốc gia:
"Điều này hoàn toàn khác với việc đảng Quốc gia cố gắng cắt giảm 9.000 việc làm một cách cảm tính, không kế hoạch và không có mục tiêu rõ ràng. Đây là một sự thay đổi có lộ trình nhằm mang lại hiệu quả cao hơn và kết quả tốt hơn cho người dân New Zealand."
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang