Cựu lãnh đạo đảng United Future, ông Peter Dunne, nhận định rằng công chúng hiện không có nhiều nhu cầu đối với một cuộc trưng cầu dân ý về Hệ thống Bầu cử Đại diện Tỷ lệ Hỗn hợp (MMP). Ông cho rằng đề xuất của Thủ tướng Christopher Luxon xuất phát từ những ức chế cá nhân với các đối tác trong liên minh hơn là mong muốn thực sự cải cách hệ thống bầu cử.
Peter Dunne. Nguồn ảnh: RNZ / Rebekah Parsons-KingTrước đó, Thủ tướng Christopher Luxon đã thông báo trên đài Newstalk ZB rằng nếu tái đắc cử, ông sẽ xem xét tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về hệ thống MMP. Đề xuất này đã khiến cả hai đối tác trong chính phủ liên minh bất ngờ.
Dù các nghị sĩ đảng Quốc gia lên tiếng bảo vệ Thủ tướng với lý do ông chỉ đang phản ánh lại các cuộc trò chuyện với cử tri, Lãnh đạo đảng New Zealand First Winston Peters đã thẳng thừng bác bỏ ý tưởng này. Ông Peters khẳng định chưa từng có cử tri nào nêu vấn đề này trong suốt các chuyến công tác trên khắp cả nước của ông.
Chính khách dày dạn kinh nghiệm Peter Dunne — người từng đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng dưới cả hai thời kỳ chính phủ Đảng Lao động và Quốc gia trong sự nghiệp 33 năm tại Quốc hội — chia sẻ trên chương trình Checkpoint rằng hệ thống bầu cử luôn đi kèm một "mức độ bất mãn nhất định" do cử tri cảm thấy không đạt được kết quả như mong đợi. Tuy nhiên, ông cho rằng mức độ bất mãn hiện tại không có gì bất thường.
"Tôi từng làm việc với những người mà bản thân không phải lúc nào cũng đồng tình, nhưng bản chất của hệ thống MMP là tìm kiếm những thỏa hiệp cần thiết để bộ máy vận hành, chứ không phải giậm chân tức giận mỗi khi không đạt được ý đồ," ông Dunne nhấn mạnh.
Vào năm 2011, một cuộc trưng cầu dân ý đã ghi nhận 57,8% cử tri bỏ phiếu giữ lại hệ thống MMP. Mặc dù Ủy ban Bầu cử đã tiến hành rà soát ngay sau đó, ông Dunne chỉ ra rằng nhiều khuyến nghị từ cuộc rà soát này vẫn chưa được thực thi, do đó việc tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý mới ở thời điểm này là quá sớm.
"Tôi không nghĩ điều đó là cần thiết lúc này vì chưa có đủ thiếu sót nghiêm trọng nào được chỉ ra. Dù vậy, chúng ta không nên coi hệ thống bầu cử là cố định vĩnh viễn và cần luôn sẵn sàng xem xét lại khi thích hợp."
Ông Dunne cũng lưu ý rằng Thủ tướng Luxon chưa làm rõ liệu ông muốn bãi bỏ MMP hoàn toàn hay đã có phương án thay thế nào khác. Cựu Bộ trưởng cho rằng nguyên nhân cốt lõi nằm ở những rắc rối mà ông Luxon gặp phải trong mối quan hệ với hai đối tác New Zealand First và ACT.
"Tôi không nghĩ ba năm trước ông ấy có thể hình dung ra cảnh mình liên tục bị hai đối tác liên minh 'qua mặt' như hiện tại, chưa kể đến bối cảnh quốc tế phức tạp khó lường. Vì vậy, tôi tin đây là sự bộc phát từ áp lực cá nhân hơn là do lỗi của cả hệ thống chính trị."
Trước đó, ông Luxon phát biểu trên Newstalk ZB rằng ông muốn có thêm các bộ trưởng thuộc đảng Quốc gia trong Nội các, thay vì phải ngồi chung bàn làm việc với "mấy kẻ ngớ ngẩn hay xốc xếch từ các đảng khác". Dù vậy, Thủ tướng New Zealand phủ nhận việc các phát ngôn này nhắm vào các đối tác liên minh hiện tại của ông.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang