Hội đồng Thành phố Auckland vừa thông qua quyết định chuyển sang hình thức bỏ phiếu trực tiếp tại các điểm bầu cử trong cuộc bầu cử địa phương tiếp theo vào năm 2028.
Hội đồng Thành phố Auckland đã bỏ phiếu quyết định ngừng áp dụng hình thức bỏ phiếu qua bưu điện trong kỳ bầu cử địa phương tiếp theo vào năm 2028. Nguồn ảnh: RNZ / Eveline HarveyQuyết định được đưa ra sau một buổi sáng tranh luận gay gắt về chi phí và lợi ích giữa các phương án: bỏ phiếu qua bưu điện, bỏ phiếu trực tiếp hoặc kết hợp cả hai.
Kỳ bầu cử địa phương năm 2025 từng ghi nhận tỷ lệ cử tri đi bầu thấp kỷ lục, cùng sự gia tăng lo ngại về tính an toàn và minh bạch của hình thức bỏ phiếu qua bưu điện — đặc biệt sau sự cố 79 lá phiếu bị gian lận tại Papatoetoe.
Đa số các ủy viên hội đồng đã bỏ phiếu ủng hộ việc tìm kiếm giải pháp triển khai bỏ phiếu trực tiếp với mức ngân sách dưới 20 triệu NZD.
Theo ước tính từ Hội đồng Thành phố Auckland, một kỳ bầu cử trực tiếp kéo dài 10 ngày sẽ tiêu tốn từ 31 đến 40 triệu NZD, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 16 triệu NZD của hình thức bỏ phiếu qua bưu điện. Tuy nhiên, một đề xuất sửa đổi yêu cầu nhân viên hội đồng tìm cách tối ưu hóa chi phí xuống ngưỡng 20 triệu NZD đã được chấp thuận.
Buổi bỏ phiếu vắng mặt 3 ủy viên, trong khi 2 người khác bỏ phiếu trắng do xung đột lợi ích.
Những người phản đối quyết định này gồm Thị trưởng Wayne Brown, Ủy viên Greg Sayers và Ủy viên Andy Baker.
Nhiều ủy viên hội đồng đã chỉ trích hệ thống bỏ phiếu qua bưu điện hiện tại là "yếu kém" và làm tổn hại đến nền dân chủ.
Ủy viên Julie Fairey khẳng định việc sở hữu một hệ thống bầu cử minh bạch hoàn toàn đáng để đầu tư thêm chi phí. Bà cho rằng sự thiếu minh bạch sẽ khiến cử tri nản lòng và không muốn tham gia bầu cử, đồng thời nhận định hệ thống hiện tại đang suy thoái nghiêm trọng, nếu không muốn nói là đã hỏng hoàn toàn. Việc chuyển sang bỏ phiếu trực tiếp ít nhất cũng thể hiện quyết tâm sửa đổi hệ thống.
Ủy viên Lotu Fuli, một người ủng hộ bỏ phiếu trực tiếp, đặt câu hỏi trước hội nghị: "Chúng ta sẵn sàng trả giá bao nhiêu để bảo vệ nền dân chủ?" Bà nhấn mạnh nếu không hành động để khắc phục hệ thống hiện tại, điều đó chẳng khác nào tiếp tay cho kẻ gian lận.
Ủy viên Ken Turner so sánh hệ thống bỏ phiếu qua bưu điện như một chiếc xe hỏng cần phải được cải tổ toàn diện.
Ở chiều ngược lại, Ủy viên Andy Baker cho rằng việc rót thêm khoảng 9 triệu NZD cho bỏ phiếu trực tiếp (so với khoảng 11 triệu NZD để nâng cấp hệ thống bỏ phiếu qua bưu điện) không khác gì một trò "đánh bạc". Ông ưu tiên giải pháp nâng cấp hệ thống hiện tại với chi phí tiết kiệm hơn.
Trước cuộc bỏ phiếu, Chủ tịch Hội đồng Địa phương Ōtara-Papatoetoe, ông Apulu Reece Autagavaia, đã chỉ trích Thị trưởng Auckland và đặt câu hỏi về mức độ coi trọng dân chủ của ông. Autagavaia ủng hộ việc thay đổi hệ thống sau khi cuộc bầu cử gần nhất tại khu vực của ông bị hủy bỏ do cáo buộc lá phiếu bị đánh trộm và sử dụng trái phép.
Thị trưởng Wayne Brown lại bày tỏ sự băn khoăn về chi phí chuyển đổi: "Chúng ta đang nói đến việc có thể phải chi tới 2% tiền thuế đất chỉ để giải quyết vài sự cố bưu điện?"
Ông Autagavaia cắt lời và truy hỏi: "Đó là cách ông định giá quyền dân chủ đi bầu đại diện của chúng ta sao?"
Đáp lại, Thị trưởng Brown nhấn mạnh những lo ngại về chi phí sinh hoạt của người dân, khiến ông Autagavaia cáo buộc thị trưởng "dung túng cho hành vi gian lận". Thị trưởng Brown khẳng định ông chỉ đang cố gắng tìm kiếm một giải pháp cân bằng và vấn đề cấp thiết nhất hiện nay chính là "áp lực chi phí sinh hoạt".
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang