Các nhân viên bảo vệ tại New Zealand đang được khuyến cáo không nên thực hiện quyền "bắt giữ công dân" theo luật mới cho đến khi hoàn thành các khóa đào tạo chuyên ngành, trong bối cảnh toàn ngành vẫn đang lúng túng sau một tháng quy định này chính thức có hiệu lực.
Lực lượng bảo vệ vẫn đang phải chật vật với những mơ hồ, thắc mắc sau một tháng quy định mới chính thức có hiệu lực. (Nguồn: istock.com)Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith cho biết các quyền hạn này là tự nguyện và việc áp dụng hay không hoàn toàn do doanh nghiệp quyết định — tuy nhiên Chính phủ khẳng định không xin lỗi vì đã cung cấp cho các nhà bán lẻ một công cụ mạnh mẽ hơn để chống lại nạn trộm cắp.
Hiệp hội Bảo vệ New Zealand (NZSA) — đơn vị đại diện cho khoảng 85% doanh nghiệp trong ngành — xác nhận chưa có trường hợp bắt giữ công dân nào được báo cáo bởi các hội viên, đồng thời khuyến nghị chỉ nên coi đây là giải pháp cuối cùng.
Giám đốc điều hành NZSA, ông Gary Morrison, chia sẻ với 1News rằng vẫn còn nhiều mơ hồ về cách thực thi luật trong thực tế.
Quyền hạn mở rộng này nằm trong Dự luật Sửa đổi Luật Hình sự có hiệu lực từ tháng trước, cho phép bất kỳ ai sử dụng "lực lượng hợp lý" để giữ người đang thực hiện hành vi vi phạm Luật Hình sự vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Trước đây, quyền này chỉ áp dụng trong khoảng thời gian từ 9 giờ tối đến 6 giờ sáng, hoặc đối với các tội danh có mức án phạt từ 3 năm tù trở lên.
Ông Morrison cho biết lời khuyên của hiệp hội dành cho nhân viên vẫn không thay đổi trong thời gian chờ xây dựng chương trình đào tạo.
"Khuyến cáo của chúng tôi ở giai đoạn này là nhân viên bảo vệ nên tiếp tục làm công việc thường nhật: quan sát, báo cáo và bảo vệ an toàn cho mọi người," ông nói. "Họ chỉ nên thực hiện bắt giữ công dân như một phần nhiệm vụ khi đã qua đào tạo phù hợp và có đủ năng lực đảm nhận."
"Chỉ nên là giải pháp cuối cùng"
Ông Morrison nhận định công chúng đang có hiểu lầm rằng lực lượng bảo vệ sẽ sử dụng quyền hạn này một cách thường xuyên.
"Đây chỉ nên là giải pháp cuối cùng," ông nhấn mạnh. "Những gì chúng tôi tập trung vào là quản trị rủi ro, xoa dịu xung đột, an toàn cá nhân — tất cả các kỹ năng cốt lõi mà một nhân viên bảo vệ chuyên nghiệp cần có."
Giám đốc điều hành Hiệp hội Bảo vệ New Zealand, ông Gary Morrison. (Nguồn: NZSA)Theo kế hoạch, các bảo vệ đã qua đào tạo sẽ được nhận diện rõ ràng bằng thẻ đeo chứng nhận đủ năng lực thực hiện bắt giữ, giúp công dễ dàng nhận biết. Các hội viên của NZSA hiện cung cấp dịch vụ cho các trung tâm thương mại và chuỗi bán lẻ lớn — những nơi lực lượng bảo vệ có nguy cơ cao nhất phải đối mặt với các tình huống mà luật mới hướng tới.
Điểm cộng lớn nhất của luật mới là tính rõ ràng về mặt pháp lý, xóa bỏ những băn khoăn trước đây của bảo vệ về thời gian trong ngày hay giá trị tài sản bị trộm.
"Theo luật cũ, luôn có những dấu hỏi nghi vấn," ông nói. "Luật mới đã loại bỏ sự mơ hồ đó. Nếu bạn đã được đào tạo và có năng lực phù hợp, bạn hoàn toàn có thể thực hiện nếu tuyệt đối cần thiết."
Chính phủ cho biết việc mở rộng quyền bắt giữ công dân nhằm ngăn chặn những cảnh tượng như thế này — nơi kẻ phạm tội thản nhiên rời cửa hàng với nguyên những xe đẩy đầy hàng trộm cắp. (Nguồn: Cảnh sát NZ)Bộ trưởng Tư pháp: Quyền hạn là tự nguyện, không bắt buộc
Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith khẳng định dự luật đã trải qua đúng quy trình và hoàn thành cam kết ban hành trước kỳ bầu cử.
"Dự luật Sửa đổi Luật Hình sự đã được thông báo rộng rãi và trải qua đầy đủ quy trình lập pháp chuẩn. Chúng tôi đã hứa sẽ đưa luật vào hiệu lực trước bầu cử và đã thực hiện," ông phát biểu với 1News.
Ông Goldsmith nhấn mạnh việc sử dụng quyền hạn là tự nguyện: "Không ai bị buộc phải thực hiện bắt giữ công dân. Đây đơn giản là công cụ bổ sung cho các nhà bán lẻ nếu họ cảm thấy thoải mái khi áp dụng."
"Tuy nhiên, mọi người phải luôn sử dụng lực lượng ở mức hợp lý, phải gọi cho cảnh sát và làm theo hướng dẫn. Bất kỳ sự lạm dụng lực lượng nào vượt quá mức hợp lý đều có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự hoặc dân sự. Công chúng cần thận trọng, và cảnh sát sẽ dùng quyền hạn của mình nếu phát hiện ai đó đi quá giới hạn cho phép."
Bộ trưởng cho biết sự thay đổi này nhằm mang lại công cụ tốt hơn để giải quyết nạn trộm cắp leo thang. "Tình trạng có người thản nhiên đẩy nguyên xe hàng ra khỏi siêu thị mà bảo vệ chỉ có thể hộ tống họ ra tận xe ô tô là điều không thể tiếp tục."
Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith. (Nguồn: 1News)Hướng dẫn từ Cảnh sát
Cảnh sát New Zealand đã đưa ra hướng dẫn cho bất kỳ ai có ý định can thiệp, đưa ra lời khuyên rằng trong hầu hết các tình huống, lựa chọn an toàn nhất vẫn là quan sát, giữ khoảng cách an toàn và gọi 111.
"Không can thiệp nếu việc đó gây nguy hiểm cho bạn hoặc người khác. Điều quan trọng là phải lường trước khả năng đối phương có giấu vũ khí," cảnh sát khuyến cáo. "Trách nhiệm hàng đầu của bạn là duy trì an toàn cho tất cả những người liên quan."
Đồng phục cảnh sát (Nguồn: istock.com)Những ai quyết định can thiệp phải đảm bảo bắt đúng người, thông báo rõ ràng rằng họ đang thực hiện bắt giữ công dân, gọi 111 sớm nhất có thể và tuân thủ chỉ dẫn của cảnh sát (bao gồm việc thả người nếu được yêu cầu). Cảnh sát cũng khuyến cáo không tự ý khám xét hay thẩm vấn nghi phạm, đồng thời cảnh báo việc dùng vũ lực quá đà có thể dẫn đến rắc rối pháp lý.
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen