Một trong những tổ chức đào tạo lớn nhất New Zealand đang đề xuất đưa các chương trình học nghề lên cùng cấp độ trình độ với bằng Cử nhân.
Giám đốc điều hành Seven Electrical, ông Peter Couchman (bên trái) cùng học viên Mikyla Brown và cố vấn đào tạo của Skills Group, ông Wilson Hull. Nguồn ảnh: RNZ / John GerritsenTrong cuốn sách trắng (White Paper) vừa xuất bản, tổ chức giáo dục Skills Group đã kêu gọi Chính phủ bổ sung các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp tiếp nhận học viên, tập trung vào việc đạt được các kỹ năng thực tế thay vì chỉ "tích lũy thâm niên", đồng thời cho phép người học nghề tiếp cận các khoản vay và trợ cấp sinh viên.
Trả lời phỏng vấn truyền thông, ông Josh Williams - Trưởng bộ phận Tư vấn của Skills Group - cho biết các thế hệ chính phủ trước đây đã liên tục cải tổ các tổ chức cung cấp dịch vụ giáo dục và đào tạo nghề. Giờ đây, điều cần thiết là cải tiến chính bản thân chương trình đào tạo.
"Chúng tôi tin rằng hệ thống giáo dục nghề nghiệp đã trải qua đủ các cuộc tái cấu trúc về mặt phân công trách nhiệm. Điều chúng ta thực sự cần làm hiện nay là hiện đại hóa chương trình giảng dạy, tăng tính linh hoạt, loại bỏ những hủ tục cũ và mở rộng tối đa lộ trình thăng tiến cho học viên," ông Williams nhấn mạnh.
Mở rộng khung trình độ và mô hình học tập linh hoạt
Theo ông Williams, thay đổi ưu tiên hàng đầu là xem xét lại quy định đang giới hạn học nghề ở Cấp độ 4 trong Khung trình độ Quốc gia.
• Bất cập hiện tại: Cấp độ 4 chỉ nhỉnh hơn trình độ tốt nghiệp THPT một bậc và kém bằng Cử nhân tới 3 bậc.
• Thực tế năng lực: Năng lực, kiến thức và phẩm chất thực sự của những thợ lành nghề có chứng chỉ hành nghề hiện nay đang tương đương với Cấp độ 6 hoặc Cấp độ 7.
Ông Williams gợi ý New Zealand có thể áp dụng mô hình đào tạo cử nhân thông qua con đường học nghề tương tự như Scotland. Ví dụ: Trong một buổi giảng dạy kỹ thuật, một nửa hội trường là sinh viên chính quy, nửa còn lại là những người lao động được doanh nghiệp cử đi học. Họ cùng hướng tới một bằng cấp, nhưng nhóm thứ hai tích lũy kiến thức thông qua quá trình làm việc thực tế.
Bên cạnh đó, việc bỏ giới hạn Cấp độ 4 sẽ giúp các ngành công nghiệp tự phát triển các chứng chỉ cao cấp gắn liền với công việc, tạo điều kiện cho thợ lành nghề tiếp tục nâng cao trình độ sau khi hoàn thành khóa học ban đầu.
Lấy "kỹ năng" làm thước đo chính
Skills Group cũng đề xuất cải tổ hệ thống để công nhận tốt hơn các kỹ năng có sẵn của người học. Hiện tại, hơn 50% học viên trong ngành xây dựng chuyển sang từ các mảng khác trong ngành. Họ đã có nền tảng nhất định nhưng hệ thống hiện hành vẫn bắt buộc mọi người phải bắt đầu lại từ đầu với một chứng chỉ diện rộng, thay vì bổ sung đúng các kỹ năng còn thiếu.
Các quốc gia như Singapore hay Australia đang coi kỹ năng là "đồng tiền chung" trong đào tạo lao động. Việc chuyển đổi này sẽ giúp New Zealand giải quyết triệt để tình trạng mất cân đối kỹ năng — nguyên nhân khiến nhiều người làm việc trái ngành sau khi tốt nghiệp.
Tiếng nói từ doanh nghiệp và người trong cuộc
Ông Peter Couchman, Tổng Giám đốc Seven Electrical, đánh giá các đề xuất của Skills Group là rất "đúng trọng tâm".
• Về tài chính: Việc cấp khoản vay sinh viên cho học viên học nghề sẽ hỗ trợ họ rất nhiều trong chi phí sinh hoạt và trang bị dụng cụ làm việc.
• Về góc độ xã hội: Đề xuất này giúp thay đổi tư duy của các bậc phụ huynh vốn luôn ưu tiên bằng đại học. Trong bối cảnh nhiều bạn trẻ lo ngại Trí tuệ nhân tạo (AI) thay thế công việc văn phòng, các nghề thủ công truyền thống lại thể hiện độ an toàn cao hơn.
Cảm nhận từ các học viên:
• Mikyla Brown (Học viên năm 4): Cho biết hỗ trợ tài chính là rất cần thiết vì công việc thực tế đòi hỏi trách nhiệm cực kỳ cao, một sai sót nhỏ có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
• Riki Blundell (Mới tốt nghiệp ngành điện): Cho rằng lộ trình nâng cao trình độ rõ ràng tại chỗ làm sẽ giữ chân những người thợ giỏi ở lại đất nước thay vì chuyển sang Australia làm việc.
• Ethan Sheddan (Đang tìm kiếm cơ hội học nghề): Nhấn mạnh cần có thêm chính sách hỗ trợ cho các chủ doanh nghiệp nhỏ để họ có đủ nguồn lực tiếp nhận và đào tạo học viên mới.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang