Lãnh đạo đảng Quốc gia Christopher Luxon thông báo rằng nếu tái đắc cử, chính phủ do đảng này lãnh đạo sẽ thử nghiệm đi lại không cần xuất trình giấy tờ bản cứng giữa New Zealand và Australia trước giải vô địch cricket T20 thế giới năm 2028. Tuy nhiên, kế hoạch này cần có sự ủng hộ của Australia.
Ông Luxon công bố chính sách tại Coronet Peak, gần Queenstown, cùng người phát ngôn về du lịch của đảng Quốc gia, bà Louise Upston.
Theo kế hoạch, công dân Australia và New Zealand đủ điều kiện sẽ sử dụng điện thoại thông minh, giấy tờ định danh điện tử và công nghệ nhận diện khuôn mặt ở nhiều công đoạn hơn tại sân bay, không cần xuất trình hộ chiếu bản giấy tại cửa lên máy bay.
“Chúng tôi muốn toàn bộ trải nghiệm đi lại giữa New Zealand và Australia được số hóa, để những hành khách đủ điều kiện có thể sử dụng điện thoại thông minh, giấy tờ định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học ở nhiều công đoạn hơn tại sân bay. Chúng tôi dự định triển khai thử nghiệm trước năm 2028”, ông nói.
“Việc tạo điều kiện đi lại thuận tiện nhất có thể giữa New Zealand và Australia mang lại lợi ích cho cả hai nước, dù người dân đi nghỉ, thăm gia đình hay công tác.”
Ông Luxon, cựu lãnh đạo Air New Zealand, cho biết ông đã thúc đẩy ý tưởng này từ lâu, trước khi bước chân vào chính trường.
“Từ kinh nghiệm làm việc trước khi tham gia chính trị, tôi rất ủng hộ ý tưởng này. Trong vai trò trước đây, tôi đã tích cực thúc đẩy việc đi lại giữa Australia và New Zealand trở nên thông suốt hơn, gần giống như đi lại trong nước”, ông nói.
Tuy nhiên, hộ chiếu vẫn là một phần bắt buộc của quy trình, bởi hành khách vẫn phải có hộ chiếu và đăng ký thông tin trước chuyến đi.
Theo đảng Quốc gia, hành khách sẽ gửi thông tin hộ chiếu và chuyến đi qua hệ thống điện tử trước khi khởi hành, đồng thời hoàn thành Tờ khai nhập cảnh New Zealand trước khi bay.
Sau đó, hành khách sẽ sử dụng làn nhập cảnh riêng dành cho người đi lại giữa hai nước tại các sân bay Auckland, Wellington, Christchurch và Queenstown.
Các quy định về an toàn sinh học và kiểm tra hành lý vẫn được áp dụng như đối với các chuyến đi quốc tế thông thường.
Bất kỳ hành khách nào bị hệ thống kiểm soát biên giới phát cảnh báo, không thể xác minh danh tính trùng khớp với hộ chiếu hoặc có nội dung khai báo cần kiểm tra kỹ hơn đều sẽ được chuyển sang quy trình làm thủ tục thông thường.
Ông Luxon cho biết mức độ rủi ro liên quan đến chủ quyền quốc gia không thay đổi.
“Chúng tôi vẫn duy trì các biện pháp bảo vệ chủ quyền, kiểm soát những rủi ro có thể phát sinh và bảo đảm an toàn sinh học. Tất cả những biện pháp đó vẫn được giữ nguyên”, ông nói.
“Chúng tôi chỉ tiếp tục đẩy mạnh số hóa và sử dụng công nghệ để thực hiện điều đó.”
Còn tùy vào quyết định của Australia
Tài liệu chính sách chỉ nêu những thay đổi tại các sân bay New Zealand. Ông Luxon cho biết đảng Quốc gia cần thuyết phục chính phủ Australia cùng tham gia.
“Chúng tôi sẽ phối hợp với phía Australia để triển khai. Và như Louise đã nói, chúng tôi sẽ tổ chức thử nghiệm”, ông nói. “Chúng tôi còn hai năm trước khi giải cricket quốc tế diễn ra tại đây.”
Khi được hỏi liệu chính sách này có nhất thiết cần đảng Quốc gia thúc đẩy hay không, vì dường như đã nhận được sự ủng hộ từ nhiều đảng, ông Luxon khẳng định là có.
“Có chứ, cần đảng Quốc gia thì công việc mới được thực hiện. Đó là điều cốt lõi, đúng không?”, ông nói. “Chúng ta đã chứng kiến một chính phủ Công đảng cầm quyền suốt sáu năm mà chẳng làm được gì.”
Lãnh đạo Công đảng Chris Hipkins phản ứng gay gắt với nhận định này khi được hỏi.
“Albo và tôi đã trao đổi về việc đó khi ông ấy đến thăm New Zealand. Tôi nhớ là vào tháng 7 năm 2023. Chúng tôi đã thống nhất sẽ hoàn thành công việc trong vòng 12 tháng. Vì sao họ lại mất nhiều thời gian đến vậy?
“Tại sao lại trì hoãn? Khi đó, Christopher Luxon nói rằng ông ấy hoài nghi về ý tưởng này. Có lẽ đó là lý do đến giờ việc này vẫn chưa được thực hiện. Chúng tôi đã bàn về vấn đề này từ ba năm rưỡi trước và nói rằng sẽ cố gắng đạt tiến triển trong vòng 12 tháng.
“Phía Australia đã đồng ý. Phía New Zealand cũng đã đồng ý. Vậy điều gì đã xảy ra ở phía New Zealand khiến kế hoạch vẫn chưa được triển khai?”, ông nói.
Tài liệu chính sách của đảng Quốc gia cho biết Thủ tướng Australia Anthony Albanese và ông Hipkins, khi đó là Thủ tướng New Zealand, đã thành lập Nhóm công tác tạo thuận lợi đi lại giữa hai nước vào năm 2023. Ông Luxon và ông Albanese đã ủng hộ hoạt động của nhóm vào tháng 8 năm 2024.
Thủ tướng Luxon thừa nhận dự án đã được thúc đẩy qua nhiều nhiệm kỳ chính phủ.
“Công việc này đã được triển khai qua nhiều đời chính phủ, như các bạn đã thấy từ những năm 2008, 2009, khi cổng kiểm soát hộ chiếu tự động được đưa vào sử dụng”, ông nói.
“Chúng tôi phải tiếp tục kiên trì thực hiện, từng bước tháo gỡ những vướng mắc.”
Công dân Australia và New Zealand từng được đi lại giữa hai nước mà không cần hộ chiếu từ năm 1973 đến năm 1981. Sau đó, Australia bắt đầu yêu cầu hộ chiếu, một phần do lo ngại các phần tử khủng bố và đối tượng buôn bán ma túy có thể giả danh người New Zealand. New Zealand áp dụng yêu cầu tương tự vào năm 1987.
Trong số các mô hình quốc tế được viện dẫn, đảng Quốc gia đề cập đến Khu vực Đi lại Chung giữa Vương quốc Anh và Ireland.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang