Theo chính sách đường sắt gồm 10 điểm được công bố hôm thứ Ba, đảng New Zealand First sẽ duy trì lâu dài tuyến tàu khách Te Huia giữa Hamilton và Auckland, đồng thời giao hệ thống đường sắt đô thị tại hai thành phố lớn nhất nước cho các công ty mới do chính quyền địa phương và chính phủ cùng sở hữu.
Lãnh đạo NZ First, Winston Peters, cho biết chính sách này sẽ “bảo đảm tiếp tục duy trì” các dự án đường sắt mà đảng của ông đã triển khai và cấp vốn trong thời gian tham gia chính phủ, sau đó thực hiện “những bước đi thiết thực tiếp theo”.
“New Zealand First luôn ủng hộ đường sắt. Khác với những đảng đã bán đi, để hệ thống xuống cấp hoặc chỉ nói mà không thực hiện, chúng tôi có thành quả thực tế để chứng minh”, ông Peters nói trong một tuyên bố.
Theo kế hoạch, hai công ty mới mang tên Auckland Rail và Wellington Rail sẽ chịu trách nhiệm về hạ tầng đường sắt đô thị và tàu khách tại mỗi thành phố. Các công ty này sẽ thuộc sở hữu chung của người nộp thuế trên cả nước và người đóng thuế bất động sản địa phương thông qua chính phủ và chính quyền địa phương, có chung một chủ tịch và bảo đảm quyền sử dụng đường sắt cho các dịch vụ vận tải hàng hóa, tàu liên vùng và tàu di sản.
Đảng này cho biết thay đổi trên sẽ khắc phục tình trạng trách nhiệm bị phân tán, đồng thời giúp KiwiRail tập trung vào hoạt động vận tải hàng hóa, phà và bất động sản. Chi phí thành lập các công ty là 5 triệu đô la New Zealand, còn quyền sở hữu đất đường sắt sẽ không thay đổi.
Hợp đồng vận hành Te Huia sẽ hết hạn vào năm 2027. NZ First sẽ gia hạn hợp đồng này và bổ sung ba đoàn tàu, với tổng chi phí 130 triệu đô la New Zealand, vào hợp đồng mua sắm phương tiện đường sắt mới của Hội đồng Vùng Greater Wellington để tuyến Te Huia có tàu hiện đại phục vụ hành khách.
Đảng này cũng sẽ bắt đầu lập kế hoạch xây dựng tuyến đường sắt chính thứ ba và thứ tư tại Auckland, đồng thời bảo vệ hành lang đường sắt Avondale đến Southdown nối phía tây với phía nam Auckland trước khi quy chế dành đất cho tuyến đường này hết hiệu lực vào năm 2029.
Chỉ trích kế hoạch điện khí hóa
NZ First muốn nâng cấp hệ thống thông gió của hầm Kaimai nằm giữa Tauranga và Waikato, đồng thời xây dựng các đoạn đường ray tránh tàu ở hai phía của hầm với chi phí dưới 100 triệu đô la New Zealand, nhằm cho phép nhiều tàu hàng hơn lưu thông qua khu vực Tam giác Vàng nối Auckland, Hamilton và Tauranga.
Ông Peters cho rằng phương án này mang lại hiệu quả đầu tư tốt hơn so với điện khí hóa tuyến đường sắt.
“Chúng tôi chủ trương khai thác hiệu quả hơn những tài sản mà người dân New Zealand đang sở hữu, thay vì chi 1,5 tỷ đô la để điện khí hóa mạng lưới đường sắt trong Tam giác Vàng chỉ nhằm tiết kiệm 15 triệu đô la tiền nhiên liệu mỗi năm, trong khi đường sắt vốn đã là một phương thức vận tải có mức phát thải thấp”, ông nói trong một tuyên bố.
“Kiểu ngu xuẩn mang nặng ý thức hệ đó tốt nhất cứ để cho đảng Xanh.”
Chính sách đường sắt của đảng Xanh, được công bố hồi đầu tháng này, cũng bao gồm nâng cấp hệ thống thông gió hầm Kaimai và xây thêm các đoạn đường ray tránh tàu, trong khuôn khổ kế hoạch hai giai đoạn nhằm kéo dài tuyến Te Huia đến Tauranga.
Ông Peters cho biết mạng lưới đường sắt quốc gia đang ở tình trạng tốt nhất trong nhiều thập kỷ, sau khi chính phủ sửa luật để cấp vốn cho hạ tầng đường sắt theo cơ chế tương tự quốc lộ.
“Khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường sắt đang tăng nhanh hơn đường bộ, KiwiRail đã vượt mục tiêu lợi nhuận năm thứ hai liên tiếp, và những đầu máy cùng toa xe hoàn toàn mới sẽ sớm được đưa vào hoạt động trên mạng lưới đường sắt quốc gia”, ông nói.
Theo ông Peters, đường sắt đóng góp 3,3 tỷ đô la New Zealand cho nền kinh tế mỗi năm, vận chuyển một phần tư lượng hàng xuất khẩu và phục vụ hơn 24 triệu lượt hành khách đi tàu đô thị hằng năm.
Đảng này cũng sẽ duy trì khoản tài trợ 500.000 đô la New Zealand mỗi năm cho Quỹ Di sản Đường sắt New Zealand, đồng thời tiếp tục áp dụng mức phí ưu đãi khi sử dụng mạng lưới đường sắt đối với các đơn vị vận hành tàu di sản.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang