Lực lượng y tế đang nỗ lực giải độc và cứu sống Christa Pike – nữ tù nhân chịu án tử hình duy nhất còn sống sau khi bị tiêm thuốc độc.
Ảnh do Cục Quản lý Trại giam bang Tennessee cung cấp (không rõ ngày chụp) ghi lại hình ảnh Christa Pike. (Nguồn: Associated Press)Christa Pike đã rơi vào trạng thái hôn mê và phải can thiệp thở máy tại bệnh viện chỉ vài giờ sau án tử hình bất thành ở tiểu bang Tennessee, theo hồ sơ các luật sư của cô gửi lên tòa án.
Đội ngũ y bác sĩ tại bệnh viện đang nỗ lực cứu chữa và loại bỏ hai liều thuốc tử hình mà tiểu bang đã tiêm vào cơ thể Pike.
Đại diện pháp lý của Pike cho biết hiện vẫn chưa thể xác định khả năng hồi phục lâu dài của cô. Tennessee quyết định tiến hành thi hành án vào thứ Năm, chậm tám tiếng so với kế hoạch ban đầu do phán quyết tạm hoãn của tòa án.
Trong hồ sơ nộp tòa, các luật sư tin rằng sự cố ở đường truyền tĩnh mạch (IV) đã khiến pentobarbital – loại thuốc tiêm tử hình – chảy trực tiếp vào mô cơ thay vì đi vào mạch máu.
“Tệ hơn là không một ai trong đội thi hành án nhận ra đường tiêm IV đặt sai vị trí hoặc vỡ tĩnh mạch khiến thuốc chui vào cơ thể cô Pike theo cách đó,” các luật sư viết.
Thay vì khắc phục sự cố, đội thi hành án lại tiếp tục chuẩn bị và tiêm liều pentobarbital dự phòng thứ hai.
Đến nay, giới chức tiểu bang vẫn chưa đưa ra bất kỳ giải trình chính thức nào về nguyên nhân gây ra sự cố này.
Bà Robin M. Maher, Giám đốc Điều hành Trung tâm Thông tin Án tử hình (DPIC), nhận định đây là sự việc “vô tiền khoáng hậu”. Bà nhấn mạnh Pike là người duy nhất trong lịch sử vẫn còn sống sau khi toàn bộ lượng thuốc tử hình đã được tiêm vào người.
Thi hành án hoãn, kéo dài và thất bại
Theo kế hoạch, án tử hình của Pike bắt đầu lúc 10h sáng, nhưng Tòa Phúc thẩm Liên bang đã ra lệnh hoãn trước đó một giờ. Tiểu bang Tennessee ngay lập tức kháng án lên Tòa án Tối cao Mỹ. Phải mất tám giờ đồng hồ, đa số phán quyết từ Tòa án Tối cao mới bác bỏ quyết định của cấp dưới, cho phép tiếp tục tiêm thuốc độc pentobarbital.
Xe cấp cứu tiến vào Trại giam An ninh Tối đa Riverbend sau khi buổi thi hành án tử hình Christa Pike bị tạm dừng. (Nguồn: Associated Press)Khoảng 90 phút sau, lực lượng quản giáo kéo bức rèm phòng thi hành án. Các nhân chứng truyền thông thấy Pike đã bị cố định trên băng ca với đường tiêm IV ở tay. Cô gửi lời tạm biệt thế giới bằng sự thanh thản: “Tôi ra đi trong tình yêu thương. Tôi đã sẵn sàng để tự do. Hôm nay là một ngày hạnh phúc.”
Cô cùng cố vấn tâm linh hát một bài hát, nhìn quanh phòng rồi vài phút sau than thở tay bị đau, rát và hỏi liệu đó có phải là phản ứng bình thường.
Bức rèm che nhân chứng đóng lại rồi mở ra ở thời điểm tiêm liều pentobarbital thứ hai. Pike có vẻ mất ý thức nhưng vẫn tiếp tục thở và phát ra tiếng ngáy kéo dài suốt một giờ sau đó.
Trại giam quyết định kéo rèm che vĩnh viễn lúc 20h06. Luật sư của Pike lập tức yêu cầu điện thoại khẩn cấp để đề nghị tòa án can thiệp dừng thi hành án.
Không ai biết chuyện gì đã xảy ra với Pike từ khi đóng rèm cho đến khi luật sư nhận thông báo xe cấp cứu đang tới và yêu cầu toàn bộ nhân chứng rời đi lúc 20h50.
“Chúng tôi hoàn toàn chưa thể lường hết hậu quả từ cuộc tra tấn bằng hóa chất mà cô ấy phải trải qua,” luật sư Randy Spivey bức xúc.
Bà Kathleen Walter cầu nguyện tại khu vực dành cho những người phản đối án tử hình bên ngoài Trại giam An ninh Tối đa Riverbend trước giờ thi hành án Christa Pike. (Nguồn: Associated Press)Phía trại giam từ chối tiết lộ thời điểm cuộc thi hành án biến thành chiến dịch cấp cứu. Họ chỉ đưa ra tuyên bố ngắn gọn rằng quy trình tiêm thuốc độc đã được thực hiện đúng chuẩn.
Thống đốc Tennessee đình chỉ án tử hình tiếp theo để điều tra
Chỉ vài giờ sau sự cố, Thống đốc Tennessee Bill Lee đã hủy bỏ án tử hình cuối cùng trong năm 2026 (dự kiến diễn ra ngày 3/12), đồng thời yêu cầu một đơn vị độc lập điều tra toàn diện nguyên nhân sai sót.
Các phóng viên chứng kiến kể lại những khoảnh khắc ngay trước khi buổi thi hành án Christa Pike bị hoãn. (Nguồn: Associated Press)“Việc điều tra phải diễn ra triệt để, dù mất bao lâu hay tốn bao nhiêu công sức, để đảm bảo mọi câu hỏi đều được trả lời thỏa đáng,” Thống đốc Lee khẳng định.
Đây không phải lần đầu tiên ông Lee phải can thiệp vào hoạt động thi hành án tử hình. Bốn năm trước, một cuộc kiểm tra độc lập phát hiện tiểu bang không tuân thủ quy trình và bỏ qua bước kiểm định chất lượng thuốc độc. Sự cố đó xảy ra sau khi một vụ thi hành án tháng 4/2022 bị hủy vì quản lý thuốc sai quy định.
Xe cứu thương di chuyển đến Trại giam An ninh Tối đa Riverbend sau khi lệnh hoãn thi hành án Christa Pike được ban hành. (Nguồn: Associated Press)Tháng 5 vừa qua, Tennessee cũng phải hoãn tử hình tù nhân Tony Carruthers do nhân viên y tế sau khi lấy được tĩnh mạch tay phải đã thất bại trong việc tìm đường truyền phụ ở tay trái, chân trái và tĩnh mạch trung tâm. Thống đốc Lee sau đó yêu cầu tạm dừng thi hành án Carruthers ít nhất một năm.
Trước tình hình này, đại diện pháp lý của Pike yêu cầu Thống đốc ban lệnh ân xá cho cô. “Christa đã chịu đựng sự đày đọa khủng khiếp hơn bất kỳ tù nhân nào trong lịch sử án tử hình Mỹ. Thống đốc cần giảm án cho cô ấy ngay lập tức,” luật sư Spivey nhấn mạnh.
Báo động trước về tình trạng sức khỏe
Trước khi buổi thi hành án diễn ra, nhóm luật sư đã cảnh báo tòa án và cơ quan quản lý trại giam về tiền sử bệnh lý khiến việc tiêm thuốc độc trở thành thảm họa đau đớn đối với Pike.
Cô mắc hội chứng tăng tiểu cầu, dễ gây đông máu tại điểm tiêm hoặc chảy máu ảnh hưởng tới phổi.
Nhân viên y tế vốn rất khó lấy máu của cô, nên việc đặt đường truyền IV càng phức tạp. Luật sư Spivey cho biết ông đếm được ít nhất 7 vết kim tiêm trên tay trái của Pike vào hôm thứ Tư, trong đó có ít nhất một kim bị cong do cắm không thành công.
Luật sư Stephen Ferrell chia sẻ: “Nỗi sợ lớn nhất của Pike không phải là cái chết, mà là một quá trình đày đọa, đau đớn và kéo dài. Và điều đó đã xảy ra, chỉ thiếu mỗi cái chết.”
Vụ án sát hại bạn học năm 1995
Pike chưa từng phủ nhận việc sát hại Colleen Slemmer (19 năm tuổi) vào năm 1995 khi cả hai đang học tại Trung tâm Lao động Knoxville.
Bức ảnh không rõ ngày chụp do bà May Martinez cung cấp chụp con gái bà, Colleen Slemmer - người bị sát hại năm 1995 tại Tennessee. (Nguồn: Associated Press)Theo công tố viên, vì ghen tuông tình cảm, Pike đã dụ Slemmer đến khu vực vắng vẻ rồi cùng bạn trai dùng rọc giấy xẻng thịt và dùng đá đập đầu nạn nhân. Vụ án gây chấn động dư luận lúc bấy giờ vì tính chất dã man, độ tuổi còn quá trẻ của hung thủ và ký hiệu huyền bí khắc trên cơ thể nạn nhân.
Pike khai cô bị xâm hại tình dục từ khi còn bế ngửa và tiếp tục bị cưỡng hiếp năm 11 và 17 tuổi. Luật sư cho rằng án tử hình là quá khắc nghiệt vì lúc phạm tội cô mới 18 tuổi, đồng thời bồi thẩm đoàn đã không được thông tin về tiền sử bị bạo hành – yếu tố ảnh hưởng lớn đến tâm lý và hành vi của cô.
Hình ảnh cắt từ video của đài WBIR-TV cho thấy Christa Pike bật khóc sau khi bị tuyên án tử hình vào ngày 30/3/1996 tại Knoxville. (Nguồn: Associated Press)Bà May Martinez, mẹ nạn nhân Slemmer, trực tiếp chứng kiến buổi thi hành án và bức xúc cho rằng con gái bà vẫn chưa đòi lại được công lý.
“Tôi đã chứng kiến tất cả. Nó vẫn tỉnh táo, cười đùa, lắc đầu, nhúc nhích chân và cố ngồi dậy. Mũi tiêm đầu tiên không tác dụng, mũi thứ hai cũng thất bại, và giờ nó đang nằm viện sống sờ sờ ra đó,” bà Martinez chia sẻ qua điện thoại.
Tadaryl Shipp, bạn trai cũ của Pike, thừa nhận chính anh ta là người khắc ngôi sao 5 cánh (biểu tượng Satan) lên người nạn nhân. Shipp lúc đó 17 tuổi, nhận án tù chung thân và có cơ hội xin ân xá nhờ độ tuổi vị thành niên tại thời điểm phạm tội.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang