Các diện visa lao động mới trong hiệp định thương mại tự do (FTA) với Ấn Độ chỉ mang tính "trang trí", đồng thời bác bỏ hoàn toàn những cảnh báo trước đó của chính khách Winston Peters về nguy cơ "bùng nổ nhập cư tràn lan" — một luật sư di trú nhận định.
Hiệp định Thương mại Tự do New Zealand - Ấn Độ đã được ký kết vào đầu năm nay. Ảnh: RNZHai con đường nhập cảnh mới được thông qua trong thỏa thuận đã chính thức mở đơn vào thứ Ba tuần trước, cho phép tối đa 5.000 chuyên gia, lao động tay nghề cao từ Ấn Độ làm việc tại New Zealand cùng lúc với thời hạn lên đến 3 năm.
Chia sẻ với RNZ, luật sư Alastair McClymont cho biết các điều kiện vừa được công bố cho thấy những visa này mang lại quyền lợi kém hơn hẳn so với các lựa chọn sẵn có và sẽ thu hút "rất ít, thậm chí không có" lượng lao động nhập cư bổ sung nào.
Cụ thể, người lao động theo diện này không được phép bảo lãnh vợ/chồng hoặc con cái đi cùng. Đồng thời, thời gian làm việc tại New Zealand cũng không được tính vào số năm kinh nghiệm để xin thường trú nhân (PR).
Ông McClymont nhấn mạnh rằng các loại visa lao động khác — vốn vẫn đang áp dụng cho công dân Ấn Độ — hấp dẫn hơn đáng kể khi vừa cho phép bảo lãnh người thân, vừa mở ra cơ hội định cư lâu dài.
Luật sư này cũng cáo buộc đảng New Zealand First đang sử dụng chiêu trò chủ nghĩa dân túy "cực kỳ nguy hiểm", kích động làn sóng phân biệt chủng tộc và quấy rối nhắm vào cộng đồng người Ấn Độ thông qua những cảnh báo sai sự thật về làn sóng di dân hàng loạt hay "trận sóng thần butter chicken".
"Thực chất chính sách này chẳng có gì mới mẻ cả," ông khẳng định.
Chủ tịch đảng New Zealand First: Thông tin gây "bối rối"
Khi được yêu cầu phản hồi, ông Winston Peters cho rằng các quy định visa mới thực chất lại chứng minh nhận định trước đó của ông là đúng: người lao động Ấn Độ đang bị đối xử bất lợi hơn so với lao động từ các quốc gia có thỏa thuận thương mại tương tự.
"Đó chính xác là những gì tôi đã cảnh báo," ông nói với RNZ. "Làm sao chúng ta có thể bào chữa cho sự bất bình đẳng này?"
Hồi tháng 6, ông Peters từng gây xôn xao tại Quốc hội khi cáo buộc đảng Quốc gia "âm thầm" thay đổi định hướng để áp dụng các chính sách nhập cư mang tính phân biệt đối xử hơn với người Ấn Độ. Ông cũng cho rằng giới quan chức muốn giấu kín các thay đổi này vì lo ngại phản ứng từ phía chính phủ Ấn Độ.
Trả lời RNZ, ông Peters nhận xét toàn bộ vụ việc vô cùng "mơ hồ và gây bối rối", khi các bộ trưởng thuộc đảng Quốc gia đưa ra tuyên bố một đường, còn Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi lại nói một nẻo.
"Cách duy nhất để giải tỏa những hiểu lầm này là bạch hóa toàn bộ tài liệu liên quan," ông nhấn mạnh.
Yêu cầu cung cấp thông tin ban đầu của RNZ theo Luật Thông tin Chính thức (OIA) từng bị từ chối với lý do quá trình ra quyết định "đang trong giai đoạn thảo luận". RNZ hiện đã gửi lại yêu cầu mới sau khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực.
Về phía chính phủ, Bộ trưởng Di trú Erica Stanford khẳng định với RNZ rằng bà luôn nhất quán quan điểm: các diện visa mới chỉ là phương án bổ sung bên cạnh các loại visa lao động hiện hành mà công dân Ấn Độ vẫn có quyền nộp đơn.
"Mỗi loại visa lao động được thiết kế cho các mục đích riêng biệt, với những yêu cầu và thiết lập chính sách khác nhau."
Trả lời câu hỏi vì sao quy định lại khác biệt so với các FTA từng ký với Trung Quốc hay Hàn Quốc, bà Stanford cho biết: "Mỗi hiệp định đều được đàm phán độc lập dựa trên bối cảnh riêng." Bà cũng khẳng định các thiết lập di trú hiện tại hoàn toàn đáp ứng đúng cam kết của New Zealand trong FTA với Ấn Độ.
Ảnh: VNP / Phil Smith"Chuyện bé xé ra to"
Luật sư McClymont chia sẻ mối bận tâm lớn nhất của ông là số lượng người dân tin vào những tuyên bố thất thiệt về "làn sóng di cư ồ ạt", dẫn đến tình trạng phân biệt chủng tộc và kỳ thị nhắm vào cộng đồng người Ấn Độ.
Ông cho biết các quy định thực tế công bố vào thứ Ba đã chứng minh những lo ngại trước đó là hoàn toàn sai lầm, gọi toàn bộ vụ việc chỉ là một "trận bão trong tách trà".
Theo ông, công dân Ấn Độ nộp đơn theo diện Visa Lao động NSDLĐ được Ủy quyền (AEWV) — vốn đã đi vào vận hành từ lâu — vẫn có thể tích lũy kinh nghiệm làm việc tại New Zealand để xin định cư và được phép đưa gia đình đi cùng.
"Không có bất kỳ quyền lợi nào trong số này được cấp cho công dân Ấn Độ theo các diện visa mới thuộc FTA. Do đó, chính sách này khó có thể tạo được sức hút đối với họ."
Ông McClymont nói thêm rằng ông không thấy được giá trị thực tế của các điều khoản mới: "Nó cùng lắm chỉ mang tính trang trí."
Bên cạnh đó, ông cảnh báo rủi ro các diện visa này sẽ bị các đơn vị tư vấn di trú "không giấy phép hoặc thiếu uy tín" thổi phồng thành "cơ hội vàng" để trục lợi từ người lao động, làm gia tăng nguy cơ gian lận và bóc lột trong hệ thống nhập cư.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang