Đảng ACT đã chính thức công bố tuyên ngôn bầu cử ngay trong ngày đầu tiên mở phiếu bầu. Đảng này tự khẳng định là lực lượng duy nhất nỗ lực tiết kiệm ngân sách cho người dân, đồng thời công bố cắt giảm 22 tỷ NZD chi tiêu công và rút lại đề xuất thắt chặt visa định cư từng gây tranh cãi.
Ông David Seymour, Thủ lĩnh đảng ACT, tuyên bố: 'Chỉ duy nhất ACT đề xuất tiết kiệm tiền cho bạn'. Ảnh: Giles Dexter/RNZTài liệu tuyên ngôn tổng hợp toàn bộ các chính sách đã công bố của ACT, bao gồm: ưu đãi thuế cho quỹ hưu trí KiwiSaver, nâng tuổi nghỉ hưu và đóng băng mức lương tối thiểu trong 3 năm.
Theo kế hoạch, ACT cam kết cắt giảm 22 tỷ NZD chi tiêu "lãng phí" trong vòng 4 năm, giúp nợ công của Chính phủ vào năm 2031 thấp hơn 12,4 tỷ NZD so với dự báo hiện tại.
Phát biểu tại lễ ra mắt tuyên ngôn ở Auckland vào thứ Hai, Lãnh đạo đảng ACT – ông David Seymour – đã kêu gọi cử tri tái bầu cho liên minh cầm quyền. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh sự khác biệt rõ rệt giữa ACT và các đối tác liên minh:
"Mọi đảng phái khác, kể cả Đảng Quốc gia, đều muốn tiêu thêm tiền của bạn. Chỉ duy nhất ACT đề xuất tiết kiệm tiền cho bạn," ông Seymour viết trong tuyên ngôn.
Trả lời truyền thông bên ngoài chợ Nghệ thuật & Thủ công St Heliers, ông Seymour cho biết tuyên ngôn này chính là nền tảng để ACT bước vào các cuộc đàm phán thành lập liên minh. Ông khẳng định ACT sẽ làm việc "chuyên nghiệp và hòa nhã" để lập chính phủ "nhanh nhất có thể", đồng thời bác bỏ cam kết của Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins về việc hoàn tất thành lập chính phủ trước Giáng sinh.
Thay đổi bước ngoặt trong chính sách di trú
Trả lời phỏng vấn Radio New Zealand (RNZ), ông Seymour xác nhận đảng đã lắng nghe những phản ứng từ cộng đồng người nhập cư liên quan đến cam kết hồi tháng 9 về việc "đưa quy định cư trú trở lại đúng bản chất".
Trước đó, ACT từng đề xuất hủy bỏ loại Thị thực Thường trú hiện hành và áp đặt điều kiện diện tích thời gian hiện diện thực tế khắt khe đối với những người giữ Thị thực Cư trú muốn duy trì quyền xuất nhập cảnh.
Ông Seymour thừa nhận ACT quyết định từ bỏ chính sách này sau khi ghi nhận phản hồi từ dư luận: "Mọi người cảm thấy đề xuất đó thiếu tôn trọng và mang tính loại trừ. Đó chưa từng là mục đích của ACT. Khi nhận được phản hồi từ cộng đồng, chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và điều chỉnh."
Thay vào đó, ông Seymour cho biết ACT sẽ vận động điều chỉnh các quy định của New Zealand theo hướng đồng bộ với Úc và Canada:
• Đối với người đã có visa: Quy định Thường trú nhân vẫn được duy trì và không thay đổi đối với những người hiện đã sở hữu PR (Permanent Residence).
• Đối với người cấp mới: Những người nhận thẻ thường trú trong tương lai sẽ phải ở lại New Zealand ít nhất 2 năm trong mỗi giai đoạn 5 năm để giữ được thị thực.
Tuyên ngôn mới cam kết "đảm bảo người sở hữu Thị thực Thường trú nhân mới duy trì sự gắn kết thực sự với New Zealand, đồng thời áp dụng các ngoại lệ hợp lý về lao động, gia đình, công vụ, nhân đạo và đầu tư".
Tóm tắt các chính sách kinh tế - xã hội nổi bật
• Quỹ hưu trí KiwiSaver & Tuổi nghỉ hưu: Bỏ thuế đối với lợi nhuận đầu tư KiwiSaver (đổi lại Chính phủ sẽ ngừng khoản đóng góp trực tiếp vào quỹ này). Nâng dần tuổi nhận trợ cấp thất nghiệp/hưu trí lên 67 tuổi vào năm 2035 (có cơ chế nghỉ hưu sớm cho người làm công việc nặng nhọc). Người dân vẫn được rút tiền KiwiSaver ở tuổi 65.
• Thắt chặt trợ cấp xã hội: Người nhận trợ cấp tìm việc có khả năng lao động sẽ bị quản lý chi tiêu điện tử sau 4 tháng. Khoản trợ cấp chỉ được chi trả cho các nhu cầu thiết yếu như thực phẩm, nhà ở; cấm dùng cho rượu, thuốc lá và cờ bạc. Đồng thời, yêu cầu đánh giá y tế độc lập đối với người nhận trợ cấp sức khỏe.
• Lao động & Tiền lương: Đóng băng mức lương tối thiểu của người trưởng thành trong 3 năm. Cho phép người sử dụng lao động trả lương đào tạo cho lao động dưới 20 tuổi bằng 60% mức lương tối thiểu trong năm đầu tiên.
• Y tế: Bổ sung 400 triệu NZD cho mạng lưới bác sĩ gia đình (GP) trong 4 năm; tài trợ cho dược sĩ điều trị các bệnh thông thường; thành lập Trung tâm Ung thư Quốc gia với hai cơ sở tại Auckland và Christchurch.
• Môi trường & Bến vững: Hủy bỏ Ủy ban Biến đổi Khí hậu và Đạo luật Carbon Bằng Không, bãi bỏ mục tiêu phát thải ròng bằng 0, đồng thời đàm phán lại cam kết của New Zealand trong Hiệp định Paris.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang