Một nghiên cứu mới cảnh báo phụ nữ tại New Zealand đang đối mặt với những bất bình đẳng nghiêm trọng trong quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh tim, dù đây là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nữ giới.
Kylie Short, từ Đại học Canterbury, cho biết mặc dù bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đối với phụ nữ, từ trước đến nay nó vẫn thường bị xem là bệnh của nam giới. Nguồn ảnh: UnsplashMỗi năm, có khoảng 3.000 phụ nữ tại New Zealand tử vong vì các bệnh tim mạch — như đột quỵ, nhồi máu cơ tim và huyết khối — trong khi hơn 65.000 người đang phải sống chung với căn bệnh này.
Bà Kylie Short, nhà nghiên cứu từ Đại học Canterbury, cho biết dù bệnh tim là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở phụ nữ, nó vẫn thường bị coi là "bệnh của nam giới". Triệu chứng bệnh ở nữ giới có thể biểu hiện khác biệt, dẫn đến việc chẩn đoán muộn, bị hiểu sai hoặc bị xem nhẹ.
Bà Short cùng các cộng sự (Carol Bussey, Susan Crabtree và Julia Shanks) đã tổng hợp 61 nghiên cứu tại New Zealand từ năm 2000 đến 2024. Kết quả cho thấy phụ nữ chiếm tỷ lệ rất thấp trong các đối tượng nghiên cứu, và chỉ khoảng 25% bài báo phân tích rõ sự khác biệt giữa hai giới.
"Các nghiên cứu thường báo cáo số lượng phụ nữ tham gia, nhưng lại hiếm khi đưa ra phát hiện cụ thể riêng cho nam và nữ," bà Short chia sẻ.
Sự bất bình đẳng kéo dài từ chẩn đoán đến phục hồi
Báo cáo chỉ ra tình trạng bất bình đẳng xuất hiện ở mọi giai đoạn: từ nhận biết, chẩn đoán cho đến điều trị và phục hồi:
• Phụ nữ thường bị chẩn đoán chậm trễ và ít có cơ hội nhận các liệu pháp điều trị được khuyến nghị.
• Một nghiên cứu cho thấy phụ nữ thấp hơn 28% cơ hội được giới thiệu đến các chương trình phục hồi chức năng tim mạch.
• Phụ nữ dưới 50 tuổi thấp hơn gần 20% cơ hội duy trì phác đồ điều trị 3 thuốc chuẩn so với nam giới.
Bà Short nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu riêng biệt theo giới tính, đặc biệt là tách biệt dữ liệu để thấy rõ thực trạng ở phụ nữ Māori và cộng đồng các đảo Thái Bình Dương.
Phụ nữ Māori và Thái Bình Dương chịu rủi ro cao nhất
Nghiên cứu chỉ ra những khoảng cách đáng lo ngại về chủng tộc:
• Độ tuổi mắc bệnh: Phụ nữ Māori phát bệnh mạch vành ở độ tuổi trung bình là 59, sớm hơn nhiều so với tuổi 75 ở phụ nữ gốc Châu Âu.
• Tỷ lệ tử vong & nhập viện: Phụ nữ Māori và Thái Bình Dương có nguy cơ tử vong trong vòng 1 năm sau hội chứng mạch vành cấp cao gấp đôi, trong khi tỷ lệ nhập viện vì suy tim cao gấp 2 đến 4 lần.
• Tỷ lệ tái thông mạch máu: Chỉ đạt 58% ở phụ nữ Māori và 53% ở phụ nữ Thái Bình Dương.
Rào cản xã hội và sức khỏe tinh thần
Bên cạnh y tế, phụ nữ còn gặp các rào cản như trách nhiệm gia đình, áp lực tài chính, thiếu thời gian, phương tiện đi lại và thiếu các dịch vụ chăm sóc phù hợp với văn hóa.
Đặc biệt, yếu tố tâm lý trong quá trình phục hồi thường bị bỏ ngỏ. Nghiên cứu cho thấy phụ nữ mắc bệnh tim mạch có nguy cơ mắc rối loạn trầm cảm tự kỷ cao gấp 5 lần so với nam giới mắc cùng bệnh.
Bà Short khẳng định giải pháp cốt lõi là cải thiện dữ liệu theo giới tính, chẩn đoán sớm hơn, tăng khả năng tiếp cận phục hồi chức năng tim và xây dựng dịch vụ chăm sóc lấy bệnh nhân làm trung tâm với sự tham gia lãnh đạo của người Māori và Thái Bình Dương.
"Khi chăm sóc tốt cho phụ nữ, chúng ta mang lại kết quả tốt cho gia đình, cộng đồng và toàn bộ hệ thống y tế," bà Short kết luận.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang