Cuộc bầu cử đang ở thế giằng co nghẹt thở và cục diện tại hàng loạt đơn vị bầu cử quan trọng – nơi quyết định kết quả chung cuộc – vẫn chưa thể ngã ngũ. Ít nhất 5 cuộc đua có khoảng cách giữa các ứng cử viên dẫn đầu chưa tới 500 phiếu, trong khi hàng trăm nghìn phiếu bầu đặc biệt vẫn đang tiếp tục được kiểm đếm.
Cục diện cuối cùng của Quốc hội vẫn chưa thể ngã ngũ khi gần 399.000 phiếu bầu đặc biệt đang được tiến hành kiểm đếm.Dù toàn bộ điểm bầu cử đã hoàn tất kiểm phiếu, kết quả sơ bộ vẫn chưa phải là con số cuối cùng. Ủy ban Bầu cử ước tính còn khoảng 399.000 phiếu bầu đặc biệt chưa kiểm, trong đó gần 97.000 phiếu đến từ nước ngoài và qua đường điện thoại. Phiếu bầu đặc biệt hoàn toàn có thể đảo ngược khoảng cách vài trăm phiếu – điều từng xảy ra vào năm 2023. Năm đó, 4 đơn vị bầu cử đã đổi chủ sau đêm bầu cử, bao gồm Nelson – nơi bà Rachel Boyack của Lao động lội ngược dòng giành chiến thắng chỉ với cách biệt 29 phiếu.
Phiếu bầu đặc biệt cũng có xu hướng có lợi cho phe cánh tả. Trong kỳ bầu cử 2023, đảng Quốc gia bị mất 2 ghế khi công bố kết quả chính thức, trong khi Te Pāti Māori tăng 2 ghế và đảng Xanh tăng 1 ghế.
Lần này, tính chất cuộc đua thậm chí còn gay gắt hơn. Do không có ghế theo danh sách, mỗi đơn vị bầu cử mà đảng Quốc gia thắng hay thua đều sẽ làm thay đổi tổng số ghế trong Quốc hội. Đồng thời, bất kỳ ghế Māori nào lật ngược thế cờ cũng sẽ làm di chuyển mức chênh lệch ghế của Te Pāti Māori. Theo kết quả sơ bộ, phe liên minh hiện nắm 67 ghế trong tổng số 131 ghế dự kiến của Quốc hội, chỉ nhỉnh hơn đúng 1 ghế so với mức tối thiểu 66 ghế để thành lập chính phủ.
Đối với các ứng cử viên trong những cuộc đua nghẹt thở này, cũng như các đảng đang nỗ lực lập chính phủ, sự chờ đợi sẽ kéo dài cho đến khi kết quả chính thức được công bố vào ngày 27 tháng 11.
Dưới đây là những cuộc đua sát sao nhất:
Wairarapa – Cách biệt 139 phiếu
Nghị sĩ đương nhiệm Mike Butterick của đảng Quốc gia đang bám đuổi thế dẫn đầu mong manh với 17.943 phiếu, nhỉnh hơn người đứng sau là ông Kieran McAnulty – Trưởng ban Bầu cử của Lao động – với 17.804 phiếu. Ba năm trước, ông Butterick từng đánh bại ông McAnulty với khoảng cách 2.816 phiếu để giành lại ghế này từ Lao động.
Nghị sĩ đương nhiệm Mike Butterick của đảng Quốc gia đang bám đuổi thế dẫn đầu mong manh với 17.943 phiếu, so với 17.804 phiếu của ông Kieran McAnulty - Trưởng ban Bầu cử Lao động. (Nguồn: Được cung cấp)Ông Ron Mark (đảng NZ First) nhận được 3.555 phiếu, trong khi bà Lauren Craig (đảng Xanh) giành 1.098 phiếu. Vị trí dẫn đầu đã liên tục thay đổi trong đêm bầu cử và lực lượng phiếu bầu đặc biệt sẽ là yếu tố quyết định người chiến thắng.
Wellington Bays – Cách biệt 140 phiếu
Một trong những đơn vị bầu cử mới của thủ đô có khoảng cách bám đuổi sát sao ngay sau Wairarapa. Ông Craig Renney của Lao động – nhà kinh tế học kiêm cựu Giám đốc Chính sách tại Hội đồng Công đoàn – đạt 15.307 phiếu. Nghị sĩ đương nhiệm Julie Anne Genter của đảng Xanh bám sát với 15.167 phiếu.
Ông Craig Renney của Lao động, một nhà kinh tế học kiêm cựu Giám đốc Chính sách tại Hội đồng Công đoàn, kết thúc kiểm phiếu với 15.307 phiếu. Nghị sĩ đương nhiệm đại diện đảng Xanh Julie Anne Genter đạt 15.167 phiếu. (Nguồn: Được cung cấp)Đây là cuộc đối đầu trực tiếp nội bộ phe cánh tả. Ứng cử viên Karunā Muthu của đảng Quốc gia về ba với khoảng cách xa (5.550 phiếu), còn bà Kayla Kingdon-Bebb (đảng Opportunity) đạt 2.115 phiếu.
Bà Genter từng thắng ở đơn vị Rongotai cũ với cách biệt 2.717 phiếu vào năm 2023, nhưng Wellington Bays vừa được sáp nhập lại cạnh tranh khốc liệt hơn nhiều khi bao gồm thêm các khu vực Mount Cook và Brooklyn. Cả hai ứng cử viên đều từng có thời điểm vượt lên trong buổi kiểm phiếu thứ Bảy. Cả Lao động và đảng Xanh đều dự kiến sẽ giành thêm ghế theo danh sách, nên kết quả tại đây nhiều khả năng chỉ thay đổi người đại diện địa phương chứ không ảnh hưởng đến cục diện thành lập chính phủ.
Mount Roskill – Cách biệt 262 phiếu
Cựu Bộ trưởng Lao động Michael Wood đang nỗ lực giành lại chiếc ghế mà ông đã để mất vào tay ông Carlos Cheung của đảng Quốc gia ba năm trước. Ông Wood khép lại đêm bầu cử với 13.582 phiếu so với 13.320 phiếu của ông Cheung.
Ông Wood khép lại đêm bầu cử với 13.582 phiếu so với 13.320 phiếu của ông Cheung. (Nguồn: Được cung cấp)Một chiến thắng sẽ đánh dấu sự trở lại của ông Wood sau khi ông từ chức Bộ trưởng vào năm 2023 do sự cố không kê khai đầy đủ cổ phiếu gây xung đột lợi ích.
Đơn vị bầu cử này cũng mang ý nghĩa quan trọng đối với đảng Quốc gia. Vì dự kiến không có thêm nghị sĩ danh sách, một chiến thắng cho ông Cheung nhờ phiếu đặc biệt sẽ giúp đảng Quốc gia có thêm một ghế cử cử và tiếp tục nới rộng quy mô Quốc hội.
Te Tai Tokerau – Cách biệt 436 phiếu
Đơn vị bầu cử người Māori ở phía Bắc là cuộc cạnh tranh giữa 4 ứng cử viên và kết thúc đúng theo thế chân kiềng đó. Ông Aperahama Edwards của Te Pāti Māori vươn lên dẫn đầu với 8.484 phiếu, xếp trên bà Hūhana Lyndon của đảng Xanh với 8.048 phiếu. Bà Lyndon từng dẫn trước trong các cuộc thăm dò trước bầu cử.
Ứng cử viên Aperahama Edwards của Te Pāti Māori vươn lên dẫn đầu với 8.484 phiếu, xếp trên bà Hūhana Lyndon của đảng Xanh với 8.048 phiếu. (Nguồn: Được cung cấp)Bà Willow-Jean Prime của Lao động đứng thứ ba với 6.209 phiếu. Cựu Nghị sĩ Mariameno Kapa-Kingi xếp thứ tư với 4.059 phiếu. Bà từng giành ghế này cho Te Pāti Māori năm 2023 nhưng đã rời đảng và ra ứng cử năm nay dưới danh nghĩa đảng Te Tai Tokerau do bà tự thành lập.
Te Pāti Māori dự kiến sẽ giành được nhiều ghế đơn vị bầu cử hơn tỷ lệ phiếu bầu đảng của họ. Nếu ghế này đổi chủ, mức chênh lệch ghế trong Quốc hội cũng sẽ thay đổi theo.
Hamilton East – Cách biệt 456 phiếu
Ông Ryan Hamilton của đảng Quốc gia từng thắng tại Hamilton East với khoảng cách 5.060 phiếu vào năm 2023. Lần này, ông kết thúc với 14.139 phiếu so với 13.683 phiếu của ứng cử viên Georgie Dansey bên phía Lao động.
Ông Ryan Hamilton của đảng Quốc gia về đích với 14.139 phiếu so với 13.683 phiếu của ứng cử viên Georgie Dansey bên phía Lao động. (Nguồn: Được cung cấp)Hai bên đã liên tục rượt đuổi tỷ số trong suốt đêm kiểm phiếu trước khi ông Hamilton vươn lên dẫn trước. Nếu bà Dansey lội ngược dòng nhờ phiếu bầu đặc biệt, tổng số ghế cử cử của đảng Quốc gia sẽ bị thu hẹp và làm giảm quy mô tổng số ghế tại Quốc hội.
Hutt South – Cách biệt 889 phiếu
Hutt South không quá sát sao như các khu vực khác, nhưng kết quả tại đây có thể quyết định tương lai của một trong những Bộ trưởng cao cấp nhất bên phía đảng Quốc gia. Bà Ginny Andersen của Lao động đạt 17.957 phiếu, dẫn trước ông Chris Bishop với 17.068 phiếu. Năm 2023, ông Bishop từng nắm giữ ghế này với khoảng cách 1.332 phiếu.
Bà Ginny Andersen của Lao động đạt 17.957 phiếu, dẫn trước ông Chris Bishop với 17.068 phiếu. (Nguồn: Được cung cấp)Khi đảng Quốc gia dự kiến không giành được ghế danh sách nào, ông Bishop bắt buộc phải san bằng khoảng cách này hoặc kỳ vọng vào sự thay đổi trong phân bổ danh sách cuối cùng để quay trở lại Quốc hội.
Ủy ban Bầu cử sẽ chính thức công bố kết quả vào ngày 27 tháng 11, sau khi hoàn tất kiểm đếm phiếu đặc biệt cũng như rà soát và kiểm tra lại toàn bộ phiếu bầu thông thường.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang