Các tổ chức bảo vệ quyền lợi người cao tuổi gọi đề xuất này là một “đòn tấn công” vào người cao tuổi và cảnh báo chất lượng cuộc sống của họ sẽ suy giảm.
Người có thẻ SuperGold bày tỏ bức xúc trước đề xuất của Hội đồng Vùng Waikato về việc bỏ quyền đi xe buýt miễn phí trong giờ cao điểm. (Nguồn ảnh: Local Democracy Reporting)Bài viết của Jordan Smith, Local Democracy Reporting
Ngày 3 tháng 9, Hội đồng Vùng Waikato đưa đề xuất ra lấy ý kiến cộng đồng trong đợt rà soát chính sách giá vé.
Nếu đề xuất được thông qua, người có thẻ SuperGold sẽ phải trả tiền vé xe buýt khi đi từ 7 giờ đến 9 giờ sáng và từ 15 giờ đến 18 giờ 30, từ thứ Hai đến thứ Sáu. Hiện chỉ cư dân Waikato được hưởng quyền lợi miễn vé trong các khung giờ này.
Khoản miễn vé giờ cao điểm được chi trả từ nguồn thu thuế địa phương, với chi phí 155.000 đô la New Zealand mỗi năm. Còn việc miễn vé ngoài giờ cao điểm, vào cuối tuần và ngày lễ do chính phủ trung ương tài trợ theo chương trình toàn quốc.
Trong số 667 ý kiến gửi về, gồm cả ý kiến có ghi tên và ý kiến ẩn danh, 60% phản đối thay đổi này.
Ông Michael Cullen, Chủ tịch tổ chức Grey Power tại Te Awamutu, cho biết tổ chức này xem đề xuất là “một đòn tấn công vào những người dễ bị tổn thương nhất trong cộng đồng Waikato”. Ông cho biết người cao tuổi chiếm 34% dân số tại các khu vực Te Awamutu, Kihikihi, Ōhaupō và Pirongia.
“Giả sử một người có thẻ SuperGold phải đến Bệnh viện Waikato điều trị ba lần mỗi tuần, nguồn thu nhập duy nhất là lương hưu nhà nước NZ Super, mà giờ lại phải trả tiền vé cả lượt đi lẫn lượt về. Quý vị nghĩ điều gì sẽ xảy ra?” ông Cullen đặt câu hỏi.
“Liệu họ có phải nhịn ăn, tắt bình nước nóng để tiết kiệm điện, hay bỏ buổi khám cần thiết vì không kham nổi chi phí? Liệu họ có phải thôi gặp bạn bè uống cà phê hay ngừng đóng phí sinh hoạt câu lạc bộ? Tất cả những điều đó đều khiến họ thêm cô lập và làm các vấn đề sức khỏe trở nên trầm trọng hơn.”
Ông Rudi du Plooy, Chủ tịch Grey Power tại Hamilton, cũng bày tỏ quan điểm tương tự. Trước đó, ông đã lên tiếng chỉ trích đề xuất này.
Ông du Plooy nói rằng nhờ có chương trình miễn vé, một người mẹ có thể đến khám tim đúng hẹn, hay một người cha có thể bước ra khỏi nhà lần đầu tiên sau cả tuần.
“Năm 2022, chính hội đồng này đã chọn đi đầu. Hội đồng đã bỏ giới hạn về giờ đi xe để người cao tuổi ở Waikato có thể gặp gỡ gia đình, bạn bè và tiếp cận dịch vụ y tế,” ông du Plooy nói.
“Khi ấy, các thành viên hội đồng gọi quyết định đó là một ‘bước ngoặt’ đối với những cộng đồng có dân số đang già đi trong vùng. Đến nay, những nhu cầu ấy vẫn còn nguyên.”
Nhiều người gửi ý kiến nhấn mạnh rằng họ cần xe buýt miễn phí để đến các buổi khám bệnh quan trọng.
Bà Pat Frelan hỏi hội đồng liệu bà có phải “bỏ” những lịch hẹn khám vào sáng sớm tại bệnh viện hay không. Bà Jomol George, trợ lý chăm sóc sức khỏe tại Te Whatu Ora Waikato, cũng nhận định thay đổi này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến người cao tuổi.
Bà Frelan nói thêm rằng quyết định này sẽ biến “những người về hưu thành tù nhân trong chính ngôi nhà của họ”.
Local Democracy Reporting trước đó từng dẫn lời một nhân viên Bệnh viện Waikato cho biết do bệnh viện thiếu chỗ đỗ xe trầm trọng, chương trình miễn vé là “cứu cánh” cho nhiều người phải đi lại vào giờ cao điểm.
“Phần lớn bệnh nhân của chúng tôi thuộc nhóm tuổi được cấp thẻ SuperGold, và chúng tôi khuyên họ không nên tự lái xe đến khám,” nhân viên này cho biết.
“Có vẻ đề xuất này chưa được cân nhắc kỹ. Hay là hội đồng cắt bớt các chuyến công tác nước ngoài và phụ cấp ăn uống của các thành viên để duy trì chương trình miễn vé? Đây vừa là cứu cánh cho nhiều người, vừa có lợi cho môi trường.”
Ngoài việc điều chỉnh giá vé đối với người có thẻ SuperGold, hội đồng còn đang cân nhắc giảm 20% giá vé trên tất cả các tuyến xe buýt cho hành khách từ 5 đến 18 tuổi.
Hội đồng cũng đề xuất mở rộng chính sách giảm 50% giá vé tàu Te Huia, hiện dành cho trẻ từ 5 đến 15 tuổi, để cả hành khách từ 16 đến 18 tuổi cũng được hưởng. Đồng thời, hội đồng dự kiến giữ nguyên cách tính giá vé xe buýt theo vùng tại Hamilton.
Hội đồng sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về các chính sách này vào tháng 1 năm 2027.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang