Người đàn ông đã phóng hỏa gây ra vụ cháy tại Loafers Lodge khiến 5 người thiệt mạng vừa bị tuyên án tù chung thân, và sẽ không có cơ hội được phóng thích trong ít nhất 22 năm.
Esarona David Lologa, 50 tuổi, đã phóng hỏa khu nhà trọ ở Wellington vào tháng 5/2023. Năm nạn nhân tử vong trong vụ cháy là Michael Wahrlich, Melvin Parun, Peter O'Sullivan, Kenneth Barnard và Liam Hockings.
Ngày thứ Sáu, Tòa án Cấp cao tại Wellington tuyên Lologa án tù chung thân, kèm thời hạn tối thiểu không được xin ân xá là 22 năm.
Trước mắt, ông ta sẽ bị giam giữ với tư cách là bệnh nhân đặc biệt tại bệnh viện và phải được đánh giá y tế trước khi có thể chuyển sang trại giam.
Bản án 14 năm tù về tội phóng hỏa sẽ được thi hành song song.
Thẩm phán Peter Churchman cho biết ông đã cân nhắc nhiều yếu tố khi đưa ra phán quyết, trước sự chứng kiến của gia đình các nạn nhân và những người từng sống tại Loafers Lodge.
Các yếu tố đó bao gồm mức độ chuẩn bị cho hành vi phóng hỏa, số người thiệt mạng, tội danh phóng hỏa, cũng như mức độ dễ tổn thương của các nạn nhân.
Thẩm phán cũng xem xét tiền sử hành vi chống đối xã hội và bệnh tâm thần phân liệt của bị cáo, qua đó giảm thời hạn không ân xá tối thiểu xuống ba năm.
Ông cho biết mức độ nghiêm trọng của tội phóng hỏa buộc tòa phải áp dụng mức án tối đa là 14 năm cho tội danh này.
Trong suốt phiên tuyên án, Lologa mặc đồ trắng, gương mặt hầu như không biểu lộ cảm xúc, dù đôi lúc tỏ ra bồn chồn.
Ông ta không có phản ứng rõ ràng khi bản án được tuyên.
Tháng 9 vừa qua, bồi thẩm đoàn đã tuyên Lologa có tội với 5 cáo buộc giết người và 1 cáo buộc phóng hỏa.
Luật sư bào chữa lập luận rằng Lologa mất trí vào thời điểm gây ra vụ cháy.
Quá trình xét xử và ý kiến chuyên môn
Công tố đã triệu tập khoảng 100 nhân chứng trong bốn tuần trình bày chứng cứ.
Trong số đó có các cư dân Loafers Lodge kể lại những cuộc chạy trốn kinh hoàng khỏi đám cháy; các lính cứu hỏa xúc động khi thuật lại trải nghiệm của mình; và đặc biệt là năm chuyên gia sức khỏe tâm thần cho rằng Lologa không mất trí khi phóng hỏa.
Các chuyên gia khẳng định Lologa hiểu rằng hành vi của mình là sai trái về mặt đạo đức.
Họ viện dẫn lời khai của chính Lologa với cảnh sát và bác sĩ tâm thần, trong đó ông ta nói rằng mình “không làm gì sai”, như bằng chứng cho thấy ông ta phân biệt được đúng – sai.
Trong quá trình xét xử, bác sĩ tâm thần Krishna Pillai, làm chứng cho phía bào chữa, cho rằng Lologa đã mất trí khi gây cháy và đang trải qua một đợt tái phát loạn thần nghiêm trọng.
Bác sĩ Pillai nói với tòa rằng những ảo giác — nghe thấy giọng nói xúi giục phóng hỏa — khiến Lologa không còn khả năng nhận thức rằng việc đốt nhà là sai trái về mặt đạo đức, một điều kiện then chốt để được áp dụng biện hộ mất trí.
Lai lịch và tiền sử phạm tội
Esarona Lologa, còn được gọi là Esa, sinh tại Wellington năm 1975 nhưng lớn lên cùng bà và chú tại một ngôi làng nhỏ gần Apia, Samoa.
Ông học những năm đầu tại Samoa, sau đó chuyển về Wellington khi khoảng 13 tuổi để sống với chú và theo học trung học tại Lower Hutt.
Khi còn trẻ, Lologa từng có mối quan hệ với một phụ nữ lớn hơn mình gần 20 tuổi, người có một con trai tuổi thiếu niên.
Năm 2009, Lologa bị kết án vì cố ý giết người sau khi dùng mã tấu tấn công con trai của bạn tình, do tin rằng người phụ nữ này phản bội mình.
Lologa có tổng cộng 50 tiền án, bao gồm vụ cố ý giết người bất thành nói trên và một vụ phóng hỏa bất thành năm 1996, khi ông ta đột nhập vào một tiệm bán thịt và tìm cách đốt nơi này.
Ông ta cũng từng bị kết tội hành hung thông thường và gian lận.
Lologa lần đầu được các dịch vụ y tế tâm thần chú ý vào năm 1999, khi 24 tuổi, do nghe thấy những giọng nói trong đầu chửi bới mình.
Ông được chẩn đoán mắc bệnh tâm thần phân liệt và lần đầu nhập viện điều trị tâm thần vào năm 2000.
Tòa án đã nghe chi tiết về tiền sử điều trị kéo dài hơn 20 năm của Lologa, bao gồm chín lần nhập viện.
Trong quãng đời trưởng thành, Lologa sống tại Wellington và Auckland, từng ở nhà ở xã hội, nhà trọ, trong xe hơi và cả ngoài đường phố, theo lời các bác sĩ tâm thần.
Ngày 21/4/2023, ba tuần trước vụ cháy, Lologa đã bỏ trốn khỏi một cơ sở điều trị tâm thần, và khi đó cảnh sát đã ban hành lệnh truy nã đối với ông ta.
Theo rnz.co.nz - Hani Dang