Nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng khi mọi người ngừng sử dụng thế hệ thuốc giảm cân mới, cân nặng của họ sẽ tăng trở lại nhanh gấp bốn lần so với khi họ kết thúc các chế độ ăn kiêng và tập luyện.
Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu Anh – những người thực hiện đánh giá lớn nhất và cập nhật nhất về chủ đề này – nguyên nhân chủ yếu là do ban đầu họ đã giảm được một lượng cân nặng rất lớn.
Một thế hệ thuốc tiêm ức chế thèm ăn mới được gọi là chất chủ vận GLP-1 đã trở nên cực kỳ phổ biến trong vài năm qua, làm thay đổi phương pháp điều trị béo phì và tiểu đường tại nhiều quốc gia.
Chúng được ghi nhận là giúp mọi người giảm từ 15% đến 20% trọng lượng cơ thể.
"Tất cả những điều này dường như là một câu chuyện tin vui," Susan Jebb, nhà khoa học dinh dưỡng y tế công cộng tại Đại học Oxford và là đồng tác giả của nghiên cứu mới trên tạp chí BMJ, cho biết.
Tuy nhiên, dữ liệu gần đây cho thấy "khoảng một nửa số người ngừng sử dụng các loại thuốc này trong vòng một năm", bà nói trong một cuộc họp báo.
Điều này có thể là do các tác dụng phụ phổ biến như buồn nôn hoặc do mức giá – những loại thuốc này có thể tiêu tốn hơn 1.000 USD (khoảng 1.700 đô la New Zealand) mỗi tháng.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu đã rà soát 37 nghiên cứu về việc ngừng các loại thuốc giảm cân khác nhau và thấy rằng những người tham gia đã tăng lại khoảng 0,4 kg mỗi tháng.
Sáu trong số các thử nghiệm lâm sàng liên quan đến semaglutide – thành phần được sử dụng trong các thương hiệu Ozempic và Wegovy của Novo Nordisk – và tirzepatide được sử dụng cho Mounjaro và Zepbound của Eli Lilly.
Trong khi sử dụng hai loại thuốc này, những người tham gia thử nghiệm đã giảm trung bình gần 15 kg.
Tuy nhiên, sau khi ngừng thuốc, họ đã tăng lại 10 kg trong vòng một năm, đây là thời gian theo dõi dài nhất hiện có đối với các loại thuốc tương đối mới này.
Các nhà nghiên cứu dự phóng rằng những người tham gia sẽ quay trở lại mức cân nặng ban đầu sau 18 tháng.
Các chỉ số đo lường sức khỏe tim mạch, bao gồm huyết áp và mức cholesterol, cũng trở lại mức ban đầu sau 1,4 năm.
Ngược lại, những người tham gia các chương trình bao gồm ăn kiêng và tập thể dục – nhưng không dùng thuốc – giảm được ít cân hơn đáng kể. Tuy nhiên, họ mất trung bình bốn năm để tăng lại số cân đã giảm.
Điều này có nghĩa là những người dùng thuốc tăng cân trở lại nhanh gấp bốn lần.
'Điểm khởi đầu, không phải phương thuốc chữa dứt điểm'
"Việc giảm cân càng nhiều có xu hướng dẫn đến việc tăng cân lại càng nhanh," tác giả chính của nghiên cứu, Sam West từ Đại học Oxford, giải thích.
Nhưng một phân tích riêng biệt cho thấy sự tăng cân "nhất quán diễn ra nhanh hơn sau khi dùng thuốc, bất kể lượng cân nặng đã giảm được ban đầu là bao nhiêu," ông nói thêm.
Điều này có thể là do những người đã học được cách ăn uống lành mạnh hơn và tập thể dục thường xuyên hơn vẫn tiếp tục duy trì thói quen đó ngay cả khi họ đang tăng cân trở lại.
Bà Jebb nhấn mạnh rằng thuốc GLP-1 "là một công cụ thực sự giá trị trong điều trị béo phì – nhưng béo phì là một tình trạng mãn tính dễ tái phát."
"Người ta nên kỳ vọng rằng những phương pháp điều trị này cần được duy trì suốt đời, tương tự như thuốc điều trị huyết áp," bà Jebb nói.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nếu đúng là như vậy, nó sẽ tác động đến cách các hệ thống y tế quốc gia đánh giá liệu những loại thuốc này có hiệu quả về mặt chi phí hay không.
"Dữ liệu mới này làm rõ rằng chúng là một điểm khởi đầu, không phải là phương thuốc chữa khỏi," Garron Dodd, nhà nghiên cứu khoa học thần kinh chuyển hóa tại Đại học Melbourne, người không tham gia vào nghiên cứu, nhận định.
"Việc điều trị bền vững có lẽ sẽ đòi hỏi các phương pháp kết hợp, chiến lược dài hạn hơn và các liệu pháp định hình lại cách não bộ diễn giải sự cân bằng năng lượng, chứ không chỉ đơn thuần là việc mọi người ăn bao nhiêu," ông nói.
Theo rnz.co.nz - Hani Dang