Năm vừa qua là một giai đoạn đầy khó khăn đối với nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp, nhưng các chuyên gia dự báo cho rằng triển vọng cải thiện kinh tế đang dần hiện ra.
Theo Susan Edmunds của RNZ
Kelly Eckhold, kinh tế trưởng của Westpac, cho biết ông kỳ vọng nền kinh tế sẽ mạnh hơn nhiều vào năm 2026, với tăng trưởng GDP khoảng 3% trong cả năm, so với mức gần như đi ngang của năm 2025.
“Điều này được hỗ trợ bởi lãi suất thấp hơn trong năm tới. Trong khi năm 2025 chúng ta chứng kiến lĩnh vực nông nghiệp và du lịch có kết quả tương đối tốt, nhưng khu vực dịch vụ và những mảng kinh tế thực sự thúc đẩy các đô thị lớn lại không mạnh, thì sang năm 2026, chúng tôi cho rằng tăng trưởng sẽ cân bằng hơn.”
Ông cho biết các hộ gia đình có thể chưa thấy tiền lương tăng nhiều ngay từ đầu, vì đó là yếu tố thường thay đổi sau cùng, nhưng lạm phát sẽ yếu hơn. “Khủng hoảng chi phí sinh hoạt sẽ dịu bớt phần nào.”
Gareth Kiernan, trưởng bộ phận dự báo của Infometrics, cũng đồng tình rằng tình hình sẽ được cải thiện.
“Không thể tệ hơn nữa, đúng không? Giá xuất khẩu đang tốt, lãi suất đang đi xuống thấp hơn so với những gì chúng tôi từng nghĩ… có một chút thận trọng đối với một số mặt hàng xuất khẩu… nhưng tôi cho rằng nếu kết hợp tác động của giá cao trong 18 tháng qua, lãi suất thấp và việc chính phủ tăng đầu tư vào hạ tầng, dù có thể chưa ở những lĩnh vực khác thì có đủ dấu hiệu cho thấy tăng trưởng sẽ khả quan hơn.”
Ông nói môi trường quốc tế là yếu tố cần theo dõi sát. “Trump và các mức thuế quan đã phần nào làm chệch hướng mọi thứ trong giai đoạn đầu năm nay, và điều đó tiếp tục phủ bóng lên nền kinh tế trong phần còn lại của năm 2025. Nhưng thực sự thì không ai biết chắc chuyện đó sẽ diễn biến ra sao.”
Ông cho biết đã có một số tín hiệu nhỏ cho thấy thị trường lao động đang cải thiện, và xu hướng này sẽ tiếp diễn. “Dường như đang xuất hiện bầu không khí lạc quan hơn và có thể là tăng trưởng thực chất hơn, thay vì mức độ tự tin kinh doanh cao của một năm trước nhưng lại không mang lại nhiều kết quả trong năm nay.”
Các nhà kinh tế của BMI, thuộc Fitch Solutions, cho biết họ kỳ vọng tăng trưởng 2% vào năm 2026.
“Việc Ngân hàng Dự trữ New Zealand tiếp tục cắt giảm lãi suất sẽ nới lỏng các điều kiện chính sách tiền tệ ngay cả khi phần lớn chu kỳ nới lỏng có thể đã ở phía sau, qua đó hỗ trợ chi tiêu hộ gia đình và đầu tư của doanh nghiệp. Chúng tôi dự báo sẽ có thêm một đợt cắt giảm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất xuống 2% vào cuối năm 2026. Các dự án hạ tầng của chính phủ bao gồm tuyến City Rail Link ở Auckland, các nâng cấp đường cao tốc lớn như Waikato Expressway và các chương trình tăng cường khả năng chống chịu về nước, sẽ tạo thêm động lực. Ở bên ngoài, nhu cầu mạnh đối với sữa và thịt, cùng với sự phục hồi của du lịch, sẽ là nền tảng cho tăng trưởng.”
“Tuy nhiên, các rủi ro giảm tốc vẫn còn. Căng thẳng thương mại toàn cầu leo thang hoặc các mức thuế mới có thể làm suy yếu xuất khẩu, trong khi sự phục hồi chậm hơn dự kiến của Trung Quốc đại lục — đối tác thương mại lớn nhất của New Zealand, sẽ làm giảm nhu cầu nông sản.”
“Trong nước, tình trạng thiếu hụt lao động kéo dài và áp lực tăng lương có thể kìm hãm năng suất, còn việc chậm trễ trong các dự án hạ tầng sẽ làm giảm hỗ trợ tài khóa. Ngoài ra, nếu lạm phát vẫn dai dẳng, Ngân hàng Dự trữ có thể tạm dừng hoặc đảo ngược việc cắt giảm lãi suất, từ đó hạn chế mức tăng kỳ vọng của tiêu dùng và đầu tư.”
Kinh tế trưởng của Simplicity, Shamubeel Eaqub, cho biết ông lạc quan hơn nhiều về năm 2026. “Chủ yếu là vì hiện tại chúng ta đang bắt đầu thấy nhiều yếu tố chạm đáy. Một phần khó khăn đang dần lắng xuống.”
Tuy nhiên, ông nói sự phục hồi sẽ không được cảm nhận đồng đều.
“Tôi cho rằng nghèo đói ở New Zealand đã gia tăng đáng kể, và có một bộ phận người dân vẫn đang phải vật lộn rất vất vả.”
“Họ bị mắc kẹt trong những ngành không có khả năng phục hồi mạnh. Họ làm việc trong các lĩnh vực có mức lương tương đối thấp, sống và làm việc ở những nơi chi phí sinh hoạt, đặc biệt là tiền thuê nhà đã tăng rất nhiều… những vấn đề này sẽ không thể đảo chiều nhanh chóng.”
“Một nền kinh tế tăng trưởng là chưa đủ để kéo họ đi lên… Nhưng với nhóm trung bình và nhóm thu nhập cao, tôi nghĩ tình hình sẽ khả quan hơn nhiều.”
Ông cho biết các nguồn tăng trưởng sẽ thay đổi, khi động lực dần rời khỏi khu vực nông nghiệp.
“Nhưng đến nửa cuối năm, toàn bộ tác động của việc cắt giảm lãi suất, những lợi ích tích lũy từ các đợt giảm lãi suất sẽ bắt đầu phát huy. Và chúng ta sẽ thấy các ngân hàng cho vay trở lại, bởi vì bạn biết đấy, họ thường chỉ thuận lợi khi thời tiết đẹp.”
“Và một khi họ bắt đầu cho vay, đó là lúc chu kỳ thực sự được kích hoạt, bởi vì mấu chốt nằm ở đầu tư.”
“Khi người dân bắt đầu đầu tư và doanh nghiệp cũng đầu tư, đó chính là lúc nền kinh tế phục hồi. Ngoài ra, tôi cũng ngày càng lạc quan hơn về kế hoạch chi tiêu vốn (capex) của chính phủ.”
“Trong vài năm qua, họ liên tục cắt giảm chi tiêu, cắt giảm và cắt giảm. Đó là nơi duy nhất mà chính sách thắt chặt thực sự phát huy tác dụng, cụ thể là không đầu tư vào hạ tầng. Nhưng nếu nhìn vào tất cả các thông báo được đưa ra trong nửa cuối năm nay, thì trọng tâm đều là chính quyền trung ương và địa phương sẽ làm nhiều hơn vào năm tới. Vì vậy, toàn bộ các dự án trong pipeline cho thấy chúng ta sẽ chứng kiến khá nhiều hoạt động ngay từ đầu năm sau. Khi chính phủ quay lại và hy vọng khu vực tư nhân cũng phục hồi vào giữa năm tới, bạn sẽ có một nền tảng tốt hơn cho tăng trưởng.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang