Chính phủ New Zealand cho biết một cơ sở nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Taranaki có thể giúp người dân tiết kiệm khoảng 265 triệu NZD mỗi năm, đồng thời góp phần ổn định giá điện và đảm bảo an ninh năng lượng.
Simon Watts. (Nguồn: 1News)Theo Chính phủ, các phương án khác – bao gồm năng lượng tái tạo – đã được xem xét nhưng không được triển khai do nhiều yếu tố, như thời gian xây dựng kéo dài, khả năng cung cấp điện ổn định ở quy mô cần thiết, và tác động tới các cơ chế khuyến khích trên thị trường điện.
Vì sao New Zealand phải tính đến LNG?
Vào tháng 8/2024, Thủ tướng Christopher Luxon tuyên bố New Zealand đang đối mặt với một “cuộc khủng hoảng an ninh năng lượng”, trong bối cảnh các nhà máy của Winstone và Oji Fibre viện dẫn giá điện cao khi bắt đầu tham vấn đóng cửa. Khi đó, nghị sĩ Shane Jones của NZ First cũng cáo buộc các công ty phát điện – bán lẻ (gen-tailers) trục lợi.
Chính phủ đã công bố các biện pháp “khẩn cấp”, bao gồm đánh giá độc lập ngành năng lượng và gỡ bỏ rào cản pháp lý để cấp phép cho một cơ sở nhập khẩu LNG, quyết định đã được Nội các thông qua. Thời điểm đó, mốc hoàn thành dự kiến là mùa đông năm 2026.
Tuy nhiên, Chính phủ phần lớn bác bỏ các khuyến nghị từ báo cáo của Frontier Economics, khiến nhiều bên trong ngành – trong đó có Simon Bridges – chỉ trích là thiếu hành động mạnh mẽ.
Báo cáo của Frontier nêu rõ:
“Sẽ không hợp lý về mặt kinh tế nếu phát triển một cảng nhập LNG chỉ để đối phó rủi ro năm khô hạn, vì chi phí cố định lớn sẽ được phân bổ trên sản lượng tương đối nhỏ.”
Báo cáo cũng cho rằng nếu LNG được xem là giải pháp cuối cùng để đảm bảo an ninh năng lượng, thì cần đặt trong chiến lược cung ứng khí đốt rộng hơn cho cộng đồng và các ngành công nghiệp, nơi khí đốt vẫn là nguồn năng lượng kinh tế nhất.
Kế hoạch mới nhất của Chính phủ
Bộ trưởng Năng lượng Simon Watts cho biết vào thời điểm đó, Chính phủ sẽ bắt đầu quá trình mua sắm ngay trong tuần tiếp theo và kỳ vọng cơ sở LNG đi vào vận hành vào mùa đông 2027.
Một báo cáo trước đó (tháng 7) dành cho bốn tập đoàn phát điện lớn gồm Contact, Meridian, Genesis, Mercury và công ty khí đốt Clarus cho thấy việc xây dựng cơ sở nhập LNG có thể mất 3–4 năm, với chi phí dao động từ 200 triệu đến 1 tỷ NZD.
RNZ hồi tháng 11 đưa tin rằng phản ứng từ “gần như mọi phía – trừ ngành khí đốt” là sự phản đối, khi nhiều chuyên gia gọi đây là giải pháp “chữa cháy tạm thời” và “thiếu logic dài hạn”.
Hợp đồng dự kiến ký trong năm nay
Ngày thứ Hai, Bộ trưởng Simon Watts thông báo hợp đồng dự kiến sẽ được ký vào giữa năm nay, với xây dựng hoàn tất vào năm 2027 hoặc đầu 2028.
Theo tài liệu thông tin của Chính phủ, chi phí hạ tầng sẽ được chi trả thông qua phụ phí điện từ 2–4 NZD/MWh. Đổi lại, cơ sở LNG được kỳ vọng sẽ giảm giá điện ít nhất 10 NZD/MWh và ngăn chặn mức suy giảm 1,25% GDP do giá năng lượng tăng cao.
Mặc dù địa điểm cụ thể chưa được xác định, ông Watts cho biết tất cả các đề xuất trong danh sách rút gọn đều nằm tại Taranaki.
Quá trình mua sắm bắt đầu từ tháng 10, dựa trên báo cáo Frontier – dù báo cáo này phần lớn không được Chính phủ chấp thuận. Báo cáo cho rằng việc xây dựng cơ sở nhập LNG không hợp lý về kinh tế nếu chỉ dùng để bù đắp khi sản lượng điện thấp.
Ông Watts cho biết Chính phủ sẽ thiết kế mô hình nhập khẩu theo hướng “chỉ nhập các chuyến hàng lớn khi thực sự cần thiết”, và về lâu dài LNG sẽ trở thành nguồn nhiên liệu cho các hộ gia đình, doanh nghiệp thương mại và công nghiệp.
Tài liệu của Chính phủ cho biết các mô hình từ MBIE chỉ ra rằng cơ sở nhập LNG sẽ “giới hạn hiệu quả giá khí đốt”. MBIE cũng đã phân tích bốn phương án khác dựa trên chi phí, tiến độ, tác động giá điện, tính linh hoạt và ảnh hưởng rộng hơn, nhưng nhập khẩu LNG được đánh giá là phương án giúp giảm giá điện với chi phí vốn tương đối thấp.
Các phương án khác bao gồm: xây dựng nhà máy nhiệt điện mới chạy bằng than hoặc sinh khối; kết hợp các nhà máy “đỉnh tải” mới và cải hoán chạy bằng dầu diesel; mở rộng nhà máy Huntly cùng các biện pháp đáp ứng nhu cầu; hoặc kết hợp nhập LNG với nâng cấp nhà máy chu trình hỗn hợp Taranaki.
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen