Thêm nhiều ứng viên xin việc tại Woolworths đã lên tiếng về những trải nghiệm "nực cười" của chính họ khi bị đánh giá và dường như bị từ chối bởi một trí tuệ nhân tạo (AI) đưa ra những "giả định ngớ ngẩn" về họ.
Trong một trường hợp, AI đã nói với một cậu bé 16 tuổi rằng "sự tự tin" của cậu có thể "gây ác cảm" với mọi người.
Sự việc này xảy ra sau khi tờ Herald đưa tin về một thiếu niên ở Wellington ứng tuyển vào chuỗi siêu thị này và nhận được những nhận xét "khá ngớ ngẩn" từ cuộc phỏng vấn bằng AI về tính cách và phong cách làm việc của mình.
Một số ứng viên cho biết họ rất có năng lực cho các vị trí mà họ tin rằng AI đã loại mình, trong khi những người khác nói hệ thống của Woolworths đang gây bất lợi bất công cho những người trẻ tuổi.
Trong khi đó, Woolworths cho biết họ đã sử dụng công cụ AI này từ năm 2020 và quy trình tuyển dụng của họ được thiết kế để đảm bảo "công bằng và dễ tiếp cận".
Steve Holt, 51 tuổi, đã làm việc trong các kho bãi và xử lý hàng hóa trong suốt sự nghiệp của mình.
Mặc dù vậy, ông cho biết mình đã bị từ chối trong sáu lần nộp đơn xin việc tại Woolworths, với lần gần nhất là vào tháng 10.
Mỗi lần như vậy, ông đều nộp đơn trực tuyến và được yêu cầu hoàn thành một cuộc phỏng vấn dưới dạng trò chuyện văn bản thông qua Sapia AI, một nền tảng tuyển dụng bằng AI có trụ sở tại Úc mà Woolworths đang sử dụng.
Ông cho biết hồ sơ của mình chưa bao giờ được tiến triển tiếp và ông cũng chưa bao giờ có cơ hội được nói chuyện với con người về các vị trí công việc đó.
“Nó chỉ đưa ra những giả định nực cười này mà thậm chí còn chưa gặp bạn... không phỏng vấn, không có gì cả.
“Đây chỉ là một chương trình máy tính.”
Holt là một ông bố đơn thân đang tự dạy học tại nhà cho đứa con trai có hệ thần kinh khác biệt (neurodivergent) trong khi bản thân phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe.
Ông hiện đang nhận trợ cấp và đang tìm kiếm một công việc bán thời gian.
Holt tự mô tả mình là một người "nhã nhặn", "không phải kẻ khó ưa" và hoàn toàn có khả năng xếp hàng lên kệ siêu thị nếu không vì cuộc phỏng vấn bằng AI.
“Tôi đã không vượt qua được ‘tay bảo vệ’ AI,” ông nói.
Holt cho biết ông chắc chắn "100%" rằng mình sẽ có cơ hội được thuê cao hơn nhiều nếu được phỏng vấn trực tiếp với một quản lý tại địa phương.
'Bạn có biết thêm thông tin gì không?'
Chị Lucy Scott, một người mẹ ở Auckland, nói với tờ Herald rằng chị đã gửi đơn khiếu nại chính thức tới Woolworths sau khi con trai 16 tuổi của chị nhận được phản hồi từ AI "hoàn toàn xa rời" thực tế về con người cậu bé.
Con trai chị bị nhận xét là ưu tiên "tốc độ" hơn "độ chính xác", "sự tự tin" của cậu có thể "gây ác cảm" cho người khác, và cậu "có nguy cơ dành quá nhiều năng lượng cảm xúc cho các vấn đề của người khác".
“Những tuyên bố này hoàn toàn mâu thuẫn với những phản hồi thực tế từ các nhà tuyển dụng trước đây,” chị nói.
Scott và con trai sống ở khu vực bán nông thôn, nơi cơ hội việc làm cho người trẻ rất hạn chế.
Chị mô tả con trai mình là một người "biết tôn trọng", "ham học hỏi", có tinh thần đồng đội và đã có kinh nghiệm làm những ca làm việc dài, đòi hỏi thể lực cao.
“Quy trình này giống như một rào cản hơn là một lộ trình, đặc biệt là đối với các vị trí mới bắt đầu (entry-level) vốn nên dễ tiếp cận với những người trẻ sẵn sàng làm việc chăm chỉ và học hỏi.”
Bà Suzanne, người không muốn tiết lộ họ của mình, là một phụ nữ đã bán nghỉ hưu, từng ứng tuyển vào hai vị trí nhân viên bán lẻ tại Woolworths vào tháng 2.
Bà nói với tờ Herald rằng bà có kinh nghiệm dày dạn trong lĩnh vực dịch vụ khách hàng, bao gồm 20 năm làm việc cho một hãng hàng không.
Bà bị từ chối ở cả hai vị trí, điều này khiến bà ngạc nhiên vì bà "thừa kỹ năng" và "thừa trình độ" cho những công việc đó.
Suzanne cho biết phản hồi phỏng vấn từ AI đã gọi bà là người hướng nội, điều mà bà cho là "nực cười" vì bà nổi tiếng là người nói nhiều.
AI cũng cho rằng Suzanne ngại thay đổi, quá rập khuôn theo thói quen và quá nhàn hạ.
“Khi bạn đã có 20 năm bay lượn và sống cùng chiếc vali, tôi nghĩ bạn là người khá linh hoạt, vì vậy nhận xét đó hoàn toàn sai lệch.”
Vào cuối cuộc phỏng vấn, AI đã hỏi bà thuộc nhóm tuổi nào, điều này khiến bà nghĩ rằng hồ sơ tính cách mà nó tạo ra có thể bao gồm các giả định dựa trên độ tuổi.
Bà nói dù mình đã đủ trưởng thành để không quá bận tâm đến những phản hồi của AI, bà vẫn lo lắng về việc nó có thể ảnh hưởng thế nào đến những người nhạy cảm, dễ bị tổn thương hoặc còn trẻ.
“Tôi không còn muốn làm việc cho công ty này nữa, vì họ đã cho tôi thấy họ thiếu tôn trọng các nhân viên tương lai đến mức nào, vậy thì làm sao họ có thể là một người chủ tốt được?”
Hơn một triệu ứng viên xin việc trên khắp Úc và New Zealand đã sử dụng công cụ sàng lọc Sapia AI của Woolworths kể từ khi nó được triển khai.
Trong một tuyên bố gửi tới tờ Herald, công ty cho biết: “Quy trình tuyển dụng của chúng tôi đã được thiết kế để đảm bảo tính công bằng, dễ tiếp cận và chúng tôi có các biện pháp kiểm tra, đối soát để giúp giám sát các định kiến hoặc kết quả không công bằng.”
Điều đó bao gồm việc thực hiện các đánh giá tác động toàn diện để đảm bảo AI đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức và ẩn danh hóa mọi thông tin nhân khẩu học được ghi lại về ứng viên.
Khi được hỏi về sự tham gia của con người trong quy trình tuyển dụng, Woolworths xác nhận có "con người tham gia điều phối" sau bước đánh giá ban đầu của AI.
“Quy trình tuyển dụng của chúng tôi được thiết kế để giúp các ứng viên đạt được thành công trong sự nghiệp và quy trình phân tích thông tin chi tiết là tự nguyện.”
Woolworths cho biết phần lớn phản hồi họ nhận được về công cụ AI là tích cực.
“Chúng tôi chân thành hoan nghênh các phản hồi về quy trình của mình, bao gồm cả việc sử dụng công nghệ.
“Chúng tôi luôn tìm cách cải thiện trải nghiệm của ứng viên khi tìm kiếm một vị trí tại công ty.”
Bộ Phát triển Xã hội (MSD), đơn vị giám sát Cơ quan Việc làm và Thu nhập (Work and Income), cho biết họ biết một số người tìm việc đã gặp phải AI khi nộp đơn xin việc.
“Thị trường việc làm không ngừng thay đổi và chúng tôi biết rằng việc sử dụng trí tuệ nhân tạo đang trở nên phổ biến hơn,” Tổng giám đốc dịch vụ khách hàng của MSD, ông Graham Allpress nói với tờ Herald.
Ông Allpress cho biết ông chưa nhận thấy MSD nhận được các khiếu nại cụ thể về quy trình tuyển dụng bằng AI và Bộ có tổ chức các buổi hội thảo về cơ hội việc làm, nhưng chúng không tập trung vào việc sử dụng AI trong tuyển dụng.
Hiện Sapia AI đã được liên hệ để lấy ý kiến phản hồi.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang