Chính phủ có thể tạm dừng kế hoạch tăng thuế xăng dầu vào năm tới, trong bối cảnh đang phải giải quyết các phương án ứng phó với cuộc khủng hoảng nhiên liệu.
Đảng Quốc gia từng vận động tranh cử với cam kết không tăng thuế xăng dầu trong nhiệm kỳ đầu tiên, điều mà Bộ trưởng Giao thông Vận tải Chris Bishop khẳng định là "việc làm đúng đắn" trong bối cảnh khủng hoảng chi phí sinh hoạt.
Thay vào đó, chính phủ dự kiến sẽ tăng 12 cent mỗi lít từ tháng 1 năm 2027, tiếp theo là mức tăng 6 cent mỗi lít vào năm 2028, và 4 cent mỗi lít trong những năm kế tiếp.
Thuế xăng dầu được ấn định ở mức cố định trên mỗi lít, có nghĩa là chúng không tăng hay giảm theo biến động của giá xăng dầu trên thị trường.
Chính phủ vẫn luôn giữ lập trường không cắt giảm thuế xăng dầu trong cuộc khủng hoảng, vì lo ngại rằng việc làm này sẽ vô hình trung trợ giá cho nhu cầu tiêu thụ.
Hệ thống giao thông vốn được thiết kế theo nguyên tắc "người dùng trả tiền", nhưng ông Bishop cho biết nguồn thu này đang ngày càng phải dựa vào thuế phổ thông.
Phát biểu tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ô tô (AA) vào sáng thứ Sáu, ông Bishop thừa nhận việc không tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu đã đẩy vấn đề về cách chính phủ cấp vốn cho hạ tầng giao thông sang thời điểm muộn hơn.
Tuy nhiên, ông cũng gợi ý rằng chính phủ có thể sẽ tiếp tục trì hoãn mức tăng dự kiến này thêm một thời gian nữa.
"Tôi phải thành thật với các bạn, ý tưởng tăng thuế xăng dầu trong khi đang có khủng hỏa nhiên liệu có vẻ không khả thi đối với tôi. Vì vậy, chúng tôi đang suy nghĩ thấu đáo về những thách thức kinh phí này. Chúng có thật và đang tồn tại."
Ý định của chính phủ là thay thế toàn bộ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu bằng phí sử dụng đường bộ (RUC), loại phí mà các phương tiện chạy dầu diesel và xe điện hiện đang phải chi trả.
Ông Bishop cũng cho biết thói quen di chuyển của người dân đang thay đổi để thích ứng với cuộc xung đột.
So sánh hai tuần trước khi xung đột xảy ra vào giữa tháng 2 với mức trung bình trong bảy ngày của các tuần tiếp theo, ông Bishop cho biết quãng đường di chuyển bằng xe hơi đã giảm khoảng 20%.
"Điều này không hẳn là đáng ngạc nhiên khi giá xăng tăng khoảng 30%. Cũng không có gì lạ khi mọi người phản ứng theo cách có thể dự đoán được: họ sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn."
Lượt hành khách sử dụng phương tiện công cộng đã tăng hơn 10% tại Auckland và Wellington.
Tuần trước cũng ghi nhận số lượng xe điện đăng ký cao nhất kể từ cuối năm 2023, thời điểm chính phủ mới bãi bỏ chương trình Chiết khấu Xe Sạch.
Số lượng xe điện đăng ký từ đầu năm đến nay cao hơn gần 2.000 chiếc so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhưng ông Bishop kiên quyết rằng chính phủ sẽ không khôi phục khoản chiết khấu này, ông nói rằng những người không có khả năng chuyển sang xe điện đang phải trả nhiều tiền hơn để đưa tiền cho những người có khả năng chuyển đổi.
"Đó là một chính sách chuyển giao tài sản mang tính thoái lui, vì vậy chúng tôi sẽ không đưa chương trình Chiết khấu Xe Sạch trở lại."
Theo rnz.co.nz - Hani Dang