Một chiếc xe bị rơi bánh sau và kéo lê gầm xe trên mặt đường đã tạo ra tia lửa, thiêu rụi 3000 héc-ta diện tích Vườn quốc gia Tongariro vào tháng 11.
Báo cáo điều tra hỏa hoạn được công bố theo Đạo luật Thông tin Chính thức mô tả các nhân chứng đã nhìn thấy một chiếc xe không có bánh sau bên trái đang được ba người đẩy trên Quốc lộ 47 (SH47).
Cách đó khoảng 50 mét, một đám cháy đang lớn nhanh chóng, được một người dân gọi báo tin ngay sau 3 giờ chiều ngày 8 tháng 11 năm ngoái.
"Kích thước đám cháy ban đầu được ghi nhận chỉ bằng khoảng hai chiếc ô tô, nhưng nhanh chóng lớn bằng một ngôi nhà với ngọn lửa cao tới 2,5m; sau đó rất nhanh, chỉ trong ba đến năm phút, nó đã lớn bằng một nhà kho chứa thiết bị nông trại," điều tra viên chuyên về cháy rừng Grant Detheridge-Davies cho biết trong báo cáo.
"Sau khi cuộc gọi đến đầu số 111 kết thúc, ước tính đám cháy đã có kích thước gần bằng một sân bóng đá."
Chiếc xe liên quan được tìm thấy đang đậu tại một điểm dừng xe bên lề đường đối diện, bị che khuất tầm nhìn, cách khu vực khởi điểm cụ thể của đám cháy khoảng 400m.
"Khi được tìm thấy, chiếc xe đã lắp đủ bốn bánh, tuy nhiên bánh sau bên trái không được lắp đúng cách và có hư hại đáng kể ở phần gầm xe."
Ông Detheridge-Davies cho biết việc kiểm tra mặt đường cho thấy các vết tích sượt qua khớp với việc một vật gì đó bị kéo lê trên bề mặt từ khoảng 60m trước điểm phát hỏa và kéo dài thêm khoảng 320m.
"Việc sử dụng nam châm và thiết bị dò kim loại đã xác nhận sự hiện diện của các mạt sắt và mảnh thép trong và xung quanh các vết kéo lê này, hầu hết chúng cho thấy đã bị tác động bởi nhiệt độ cao."
Dựa trên bằng chứng vật lý thu thập tại hiện trường, lời khai của nhân chứng và hình ảnh, ông Detheridge-Davies kết luận nguyên nhân có thể gây ra vụ cháy là "bánh xe tiếp xúc với mặt đường tạo ra các tia lửa kim loại nóng, làm bắt lửa thảm thực vật ven đường".
Khu vực đánh lửa cụ thể của vụ cháy được thu hẹp lại ở mép một rãnh thoát nước bên cạnh đường SH47, nơi "cỏ tussock khô và rác đã tích tụ lại".
Ông Detheridge-Davies cho biết một khi cỏ đã bắt lửa, đám cháy lan rất nhanh sang các vật liệu dễ cháy khô khác.
"Vào ngày xảy ra hỏa hoạn, các bụi cây có chỉ số nguy cơ cháy cực độ. Điều này cùng với sức gió 15km/h ghi nhận tại Vườn quốc gia đã khiến đám cháy tăng cường độ và tốc độ lan truyền, trở thành một đám cháy cường độ cao và di chuyển nhanh."
"Một nhân chứng mô tả đám cháy lúc đầu chỉ bằng kích thước một chiếc ô tô, nhưng đã nhanh chóng lan rộng bằng kích thước của hai sân bóng bầu dục vào thời điểm đội cứu hỏa đến nơi."
Ông Detheridge-Davies kết luận đây là một vụ cháy vô ý.
Đáng chú ý, các tài liệu cho thấy một vụ cháy thứ hai đã bùng phát trong cùng khu vực với hoàn cảnh tương tự chỉ 30 ngày sau đó.
Báo cáo điều tra hỏa hoạn thứ hai cũng được công bố theo Đạo luật Thông tin Chính thức, mô tả cách một chiếc xe kéo bị gãy trục đã gây ra vụ cháy 300 héc-ta vào ngày 8 tháng 12.
Cũng do ông Detheridge-Davies chắp bút, báo cáo cho biết Cơ quan Cứu hỏa và Khẩn cấp (FENZ) đã nhận được cuộc gọi 111 báo cáo về một số đám cháy thực vật trên Đường cao tốc Vòng quanh Núi lửa SH47 lúc 1 giờ 10 chiều.
"Một trực thăng bay ngang qua báo cáo đám cháy rộng hơn nửa héc-ta và đang lớn dần. Do điều kiện cháy, báo động cấp độ 3 đã được đưa ra và yêu cầu điều động ba trực thăng đã được phát đi."
Những người lái xe đi về phía bắc trên đường SH47, giữa Quốc lộ 48 và Mangapopo, báo cáo đã nhìn thấy một chiếc xe cắm trại (camper van) đang kéo theo một rơ-moóc đi về phía nam hướng tới Waimarino, "chiếc rơ-moóc được kéo đang bắn ra rất nhiều tia lửa xuống lề đường từ một lỗi kỹ thuật nghiêm trọng nào đó".
Một người lái xe nhìn thấy khói và bắt gặp một số đám cháy bên lề đường đã gọi 111.
Đơn vị Cứu hỏa và Khẩn cấp đầu tiên đến hiện trường cùng các cảnh sát đi ngang qua xác nhận có ít nhất bốn đám cháy bùng phát ven đường trên đoạn đường dài khoảng 850m.
Một khi cỏ tussock bên đường bị bén lửa, các đám cháy lớn nhanh và sáp nhập lại với nhau.
Ông Detheridge-Davies kết luận vụ cháy này cũng do vô ý.
"Nguyên nhân có thể của vụ cháy là do một chiếc rơ-moóc được xe cắm trại kéo đi bị xẹp lốp sau đó gãy trục, dẫn đến phần gầm rơ-moóc tiếp xúc với mặt đường tạo ra các tia lửa kim loại nóng làm bắt lửa thảm thực vật ven đường."
Theo rnz.co.nz - Hani Dang