Hội đồng Thành phố Auckland cho biết họ đã nhận được hơn 24.000 báo cáo về tình trạng đổ nợ trái phép trong năm tài chính vừa qua – với gần một nửa trong số đó tập trung ở Nam Auckland. Vậy, có thể làm được gì?
Trong hai tháng qua, một chiếc bồn cầu, một chiếc ghế ngồi ô tô và một chiếc sofa hai chỗ ngồi đã xuất hiện trên một dải đất bên ngoài một dãy nhà ở ngoại ô Flat Bush, phía Đông Auckland.
Chiếc ghế ô tô sau đó đã tìm được chủ mới, nhưng những ngày gần đây, một chiếc ghế mây bị hỏng lại xuất hiện cạnh chiếc sofa. Theo thời gian, khu đất này có nguy cơ biến thành một phòng khách đầy đủ nội thất cho loài chim pūkeko địa phương, một người dân đùa vui.
Dù đây là một cảnh tượng chướng mắt và làm hoen ố phong cảnh vốn yên bình, Hội đồng thành phố cho biết khu đất này thuộc sở hữu tư nhân, đồng nghĩa với việc họ không thể can thiệp.
Nhưng dù là trên đất tư nhân hay tài sản của Hội đồng, đổ rác trái phép đang là một vấn đề nhức nhối trên toàn quốc.
'Một vấn đề trên toàn khu vực'
Hội đồng Thành phố Auckland cho biết có hơn 2.000 tấn rác thải bị đổ trái phép mỗi năm, tiêu tốn của người nộp thuế hơn 2-3 triệu NZD mỗi năm.
Quyền Tổng giám đốc giải pháp rác thải của Hội đồng, ông Warwick Jaine, chia sẻ với 1News rằng đổ rác trái phép "là một vấn đề mang tính toàn vùng chứ không chỉ giới hạn ở bất kỳ cộng đồng đơn lẻ nào".
Trong năm tài chính vừa qua, Hội đồng đã nhận được 24.235 báo cáo trên toàn khu vực, trong đó Nam Auckland chiếm khoảng 47% (11.449) số báo cáo.
40% tiếp theo được ghi nhận ở khu vực Trung tâm (4.905) và Tây Auckland (4.826), trong khi Bắc Auckland chiếm 11% (2.678). Số còn lại nằm ở các đảo thuộc Vịnh hoặc không được ghi lại vị trí.
Theo số liệu của Hội đồng, con số này đã tăng vọt so với 16.681 báo cáo được thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2024.
Các vật dụng thường được các đội của Hội đồng thu dọn bao gồm đồ dùng gia đình, quần áo, nệm, vật liệu xây dựng và phế thải.
Mặc dù các số liệu ở mức cao, ông Jaine cho rằng điều này phản ánh quy mô và dân số của khu vực, đồng thời cho biết tỷ lệ báo cáo cao "cũng có thể phản ánh ý thức cộng đồng mạnh mẽ chứ không hẳn là do vi phạm nhiều hơn".
Xa hơn về phía nam, Hội đồng Thành phố Wellington cho biết các đội của họ tại thủ đô đã thu gom ước tính 515 tấn rác đổ trái phép trong năm tài chính vừa qua.
Trong khi đó, số liệu từ Hội đồng Thành phố Christchurch tiết lộ rằng việc đổ rác bừa bãi đã tiêu tốn của người nộp thuế tại đây 2 triệu NZD tính đến thời điểm hiện tại của năm nay. Trong năm tài chính 2024/5, người dân đã phải chi ra hơn 2,7 triệu NZD cho vấn đề này.
'Hãy chọn cách hành xử đúng đắn'
Ông Jaine cho biết Hội đồng Thành phố Auckland tiếp nhận khoảng 2.000 vụ việc mỗi tháng, với 30-40% kết thúc bằng việc người vi phạm tự dọn dẹp vật dụng hoặc bị nhân viên nhắc nhở.
Trong các trường hợp khác, các vật dụng này được người khác nhặt về.
Cuối cùng, Hội đồng giải quyết tình trạng đổ rác bằng "sự kết hợp giữa các dịch vụ giáo dục và thực thi pháp luật", ông nói.
"Chúng tôi tạo điều kiện thuận lợi để mọi người làm điều đúng đắn và về cơ bản, chúng tôi khiến việc làm sai trái khó có thể trót lọt."
"Chúng tôi sẽ điều tra. Chúng tôi sẽ thực hiện các biện pháp cưỡng chế. Và đối với những vi phạm nghiêm trọng hơn, chúng tôi sẽ truy tố tại tòa án khu vực."
Trong năm tài chính 2024-2025, Hội đồng đã ban hành 599 án phạt – gần gấp đôi con số 309 án phạt của năm trước đó.
Tháng 10 năm ngoái, một người đàn ông đã bị truy tố sau khi đổ rác trái phép bên lề một con phố cụt ở ngoại ô Māngere, Nam Auckland.
Ông ta bị phạt 750 NZD cộng với án phí.
Cần làm gì với tình trạng đổ rác bừa bãi
Ông Jaine nói rằng "điều đơn giản nhất" mọi người có thể làm là kiểm tra trang web của Hội đồng thành phố "để các vật dụng được đưa đến đúng nơi quy định".
"Điều chúng tôi thực sự kêu gọi mọi người là có những cơ chế xử lý khác để sử dụng, thay vì vứt bỏ trên đất công cộng và gây tốn kém cho người nộp thuế," ông nói.
"Không ai thích tình trạng đổ rác trái phép cả."
Ông Jaine cho biết mọi người có thể mang những món đồ không dùng nữa đến trạm trung chuyển hoặc trung tâm tái chế cộng đồng gần nhất, hoặc tặng chúng cho bạn bè, người thân.
Các cửa hàng đồ cũ (Op shops) cũng là một lựa chọn, ông nói, nhưng thúc giục mọi người "hãy kiểm tra trước nơi có thể gửi đồ quyên góp và chắc chắn không để lại bất kỳ món đồ nào sau giờ làm việc".
Hội đồng Thành phố Auckland cũng có dịch vụ thu gom những vật liệu thường bị đem đổ trái phép.
Tuy nhiên, ông Jaine cảnh báo người dân New Zealand nên sử dụng những đơn vị cung cấp dịch vụ uy tín khi muốn xử lý rác thải.
"Hãy thận trọng với các dịch vụ thu gom giá rất rẻ được quảng cáo trực tuyến, vì một số bên nhận tiền rồi đơn giản là đem rác đi đổ trái phép. Điều đó chỉ làm trầm trọng thêm vấn đề."
Hội đồng cũng tiến hành "thu gom chủ động" tại các điểm nóng đã biết và "dọn dẹp phản ứng nhanh" khi có tin báo.
Bất kỳ ai bị bắt quả tang đổ rác trái phép có thể bị phạt tới 400 NZD, tùy thuộc vào lượng rác thải.
Các vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy tố theo Đạo luật Xả rác 1979 với mức phạt tối đa là 30.000 NZD.
Bất kỳ ai phát hiện các vật dụng bị đổ trái phép đều được khuyến khích liên hệ với Hội đồng thành phố và lập báo cáo.
"Nếu bạn thấy cảnh đổ rác, dù là một đống rác mới hay ai đó đang vứt thêm vào một đống rác cũ, xin hãy báo cáo," ông nói.
"Báo cáo nhanh chóng giúp chúng tôi điều tra và dọn dẹp sạch sẽ nhanh hơn."
Bất kỳ ai phát hiện hành vi đổ rác trái phép đều được kêu gọi chụp ảnh và ghi lại biển số xe của đối tượng vi phạm.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang