Theo các nhà kinh tế học tại ngân hàng ASB, các hộ gia đình đang đối mặt với mức tăng chi phí sinh hoạt 55 NZD một tuần trong năm nay, một phần do cuộc xung đột tại Trung Đông.
Trong một báo cáo nghiên cứu công bố vào thứ Năm, họ cho biết chi phí sinh hoạt sẽ cao hơn 50% so với mức bình thường, với tác động trực tiếp từ việc tăng chi phí nhiên liệu và sự tăng giá gián tiếp của các hàng hóa và dịch vụ khác.
"Nhìn chung, sự phục hồi trong tiêu dùng hộ gia đình mà chúng tôi từng dự đoán cho năm 2026 hiện có vẻ sẽ phải dời sang năm 2027," chuyên gia kinh tế trưởng của ASB, ông Nick Tuffley cho biết.
Ông nói rằng có rất nhiều sự bất định do cuộc xung đột gây ra.
"Giả định trung tâm của chúng tôi là cuộc xung đột kéo dài trong ba tháng, và các tác động về giá cả sẽ kéo dài thêm ba tháng nữa."
Báo cáo cho biết dự kiến việc tăng chi phí nhiên liệu sẽ cộng thêm trực tiếp 16,50 NZD mỗi tuần vào chi phí sinh hoạt, trong đó các cộng đồng nông thôn sẽ cảm nhận sự khó khăn rõ rệt hơn do phụ thuộc nhiều hơn vào phương tiện giao thông cá nhân chạy bằng dầu diesel.
Báo cáo dự đoán không chỉ có sự sụt giảm trong chi tiêu mà còn có sự thay đổi trong thói quen chi tiêu.
"Thông thường, trong thời gian áp lực tài chính, các hộ gia đình ưu tiên các khoản mua sắm thiết yếu như hàng tạp hóa, thực phẩm, đồ uống và dược phẩm, đồng thời cắt giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác.
"Sự thay đổi trong mô hình chi tiêu này được kỳ vọng sẽ bù đắp một phần cho sự gia tăng tổng thể của chi phí hộ gia đình."
Giả định cơ bản của báo cáo là cuộc xung đột sẽ kéo dài ba tháng cho đến khoảng giữa năm, với tác động lớn nhất đến chi tiêu sẽ nằm trong sáu tháng tới trước khi bắt đầu hồi phục vào ba tháng cuối năm.
Tác động lớn hơn đến nền kinh tế nói chung
Nhu cầu nội địa yếu hơn cũng được dự báo sẽ ảnh hưởng đến các thành phần khác của nền kinh tế.
"Xét thấy cuộc xung đột ở Trung Đông cũng có khả năng tác động đến tăng trưởng kinh tế, chúng tôi thấy những rủi ro suy giảm đối với tiêu dùng hộ gia đình thông qua cả kênh tài sản và kênh thị trường lao động," ông Tuffley nói.
Điều đó cũng đồng nghĩa với việc kìm hãm giá nhà và sự tạo việc làm.
Việc tăng tạm thời mức thuế suất cơ bản của tín dụng thuế dành cho người lao động cho khoảng 143.000 gia đình đang làm việc dự kiến sẽ chỉ có tác động hạn chế.
Báo cáo cho biết sự gia tăng chi phí sinh hoạt và ảnh hưởng của nó đối với chi tiêu tiêu dùng là một con dao hai lưỡi đối với Ngân hàng Trung ương (Reserve Bank).
"Sự suy yếu của nhu cầu nội địa hệ quả từ đó sẽ giúp kìm giữ lạm phát, nhưng nó cũng khiến công việc của Ngân hàng Trung ương trở nên khó khăn hơn, khi tăng trưởng yếu và giá cả tăng đang kéo theo các hướng ngược nhau."
Báo cáo vẫn giữ dự báo về mức tăng 25 điểm cơ bản của lãi suất điều hành (OCR) vào tháng 12 lên mức 2,5%, nhưng đang theo dõi rủi ro rằng Ngân hàng Trung ương có thể phải tăng lãi suất sớm hơn và mạnh tay hơn do áp lực lạm phát trung hạn.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang