Một cuộc điều tra quy mô lớn đã được thực hiện sau khi hàng nghìn con lươn và các loài thủy sinh được phát hiện đã chết hoặc đang thoi thóp tại đầm Pukepuke. Các bộ tộc bản địa (iwi) mô tả đây là một "cảnh tượng tang thương" chưa từng có.
Đầm Pukepuke vào tuần trước khi lòng hồ đã cạn trơ đáy. (Ảnh: LDR / Quỹ định cư Rangitāne o Manawatū)Bà Debbie te Puni, đại diện Quỹ định cư Rangitāne o Manawatū, cho biết tình trạng sinh vật chết hàng loạt này là điều chưa từng thấy, mặc dù đầm Pukepuke (nằm giữa hai thị trấn Himatangi và Tangimoana) vốn nổi tiếng là thường xuyên khô hạn vào mùa hè hoặc các đợt hạn hán.
Vào thứ Năm tuần trước, Hội đồng khu vực Horizons đã thông báo cho Bộ Bảo tồn (DOC) và các bộ tộc địa phương về tình trạng lòng hồ cạn trơ đáy, phủ đầy xác động vật hoang dã. Bà Te Puni chia sẻ rằng cảnh tượng này thực sự là một "cú sốc lớn đối với hệ sinh thái".
Xác các loài thủy sinh nằm rải rác khắp lòng hồ. (Ảnh: LDR / Quỹ định cư Rangitāne o Manawatū)Nguyên nhân và sự kết nối tâm linh
Nguyên nhân khiến lòng hồ cạn kiệt được cho là sự kết hợp của nhiều yếu tố: khai thác nước ngầm dài hạn, các vấn đề về hệ thống thoát nước và thời tiết khắc nghiệt. Hiện tại, các bộ tộc đang dẫn đầu một cuộc điều tra toàn diện để ngăn chặn thảm kịch này tái diễn.
“Đây là những loài 'taonga' (báu vật) đã gắn bó với đời sống của tổ tiên chúng tôi qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là một mảnh đất cần được giám sát, mà là một sự kết nối tâm linh sâu sắc,” bà Te Puni nhấn mạnh.
Ông Pahia Turia, Chủ tịch Te Rūnanga o Ngā Wairiki Ngāti Apa, bác bỏ ý kiến cho rằng đây là hiện tượng tự nhiên: “Nhiều nông dân nói đây là chuyện bình thường, nhưng trong lịch sử của tổ tiên chúng tôi, chưa bao giờ có ghi chép nào về việc hồ nước này bị cạn khô.”
Đầm Pukepuke gần các thị trấn Himatangi và Tangimoana khi chưa bị khô hạn (Ảnh tư liệu). (Ảnh: LDR / Manawatū Standard)Diện tích sụt giảm nghiêm trọng
Dữ liệu lịch sử cho thấy sự suy thoái kinh ngạc của đầm Pukepuke:
• Trước thời kỳ định cư của người Châu Âu: Diện tích khoảng 162 hecta.
• Giai đoạn 1910 - 1930: Giảm xuống còn 49 hecta.
• Từ năm 1940 đến nay: Chỉ còn vỏn vẹn khoảng 15 hecta.
Vào thứ Bảy vừa qua, một lệnh cấm tạm thời (rahui) đã được thiết lập, các nghi lễ cầu nguyện (karakia) đã được cử hành. Người dân địa phương cùng đại diện DOC đã nỗ lực giải cứu những con lươn còn sống sót. Hiện tại, khu vực này chỉ mở cửa cho những người tham gia điều tra hoặc cứu hộ thủy sinh.
Hội đồng Horizons tin rằng vấn đề chính tại Pukepuke là "thiếu hụt nguồn nước" trầm trọng hơn là do chất lượng nước kém hay nồng độ nitơ cao. Cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục để làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen