Một nhóm bảo tồn cộng đồng vừa giành được thắng lợi pháp lý quan trọng trước tập đoàn khai thác vàng đa quốc gia OceanaGold. Tuy nhiên, gã khổng lồ ngành khai khoáng này tuyên bố phán quyết của tòa án sẽ không thể ngăn cản kế hoạch đào hầm dưới vùng đất bảo tồn tại Wharekirauponga.
Con đường trên giấy được chỉ định về mặt pháp lý là đường công cộng, nhưng nó không thể phân biệt được với khu rừng xung quanh và rất khó tiếp cận, ngay cả khi đi bộ. Ảnh: OceanaGoldTranh chấp "con đường trên giấy" giá 1 NZD
Trong suốt ba năm qua, tổ chức Ours Not Mines đã kiên trì đấu tranh chống lại giấy phép cho phép OceanaGold lắp đặt các lỗ thông hơi trên một "con đường trên giấy" (paper road) – loại đường tồn tại trên pháp lý nhưng thực tế là rừng rậm – để phục vụ dự án mỏ vàng dưới lòng đất.
Mới đây, Tòa Phúc thẩm đã tuyên hủy giấy phép do hội đồng địa phương cấp, với lý do việc cấp phép cho doanh nghiệp sử dụng đường công cộng trong 40 năm là bất hợp pháp. Đáng chú ý, OceanaGold chỉ phải trả mức phí tượng trưng 1 NZD mỗi năm để sử dụng con đường này.
Rừng Wharekirauponga. Ảnh: Ours Not MinesPhán quyết của Tòa án và sự phản kháng của doanh nghiệp
Bà Catherine Delahunty, Chủ tịch tổ chức Coromandel Watchdog, khẳng định quyết định của tòa án đã bác bỏ luận điểm của OceanaGold rằng việc khai thác mỏ dưới lòng đất sẽ không gây tác động lên bề mặt đất bảo tồn.
Ngược lại, phía OceanaGold tỏ ra khá bình thản. Bà Alison Paul, Phó Chủ tịch cấp cao của tập đoàn, cho biết dự án đã được chính phủ phê duyệt theo quy trình "Phê duyệt nhanh" (Fast-track) vào tháng 12/2025. Tập đoàn tuyên bố lộ trình khai thác vàng và bạc tại Wharekirauponga vẫn không thay đổi.
Mối lo ngại về thảm họa môi trường
Ông Morgan Donoghue, người đồng sáng lập Ours Not Mines, bày tỏ lo ngại sâu sắc về hệ lụy môi trường: "Thực tế là dù khai thác dưới lòng đất, bạn vẫn phải đưa toàn bộ chất thải lên bề mặt. Nếu xảy ra thiên tai hoặc mưa lũ lớn, chất thải độc hại có thể bị cuốn trôi xuống các dòng sông."
Hội đồng Quận Hauraki, đơn vị đã cấp giấy phép ban đầu, cho biết họ sẽ xem xét kỹ lưỡng các tác động từ phán quyết của tòa án. Hội đồng này cũng biện minh rằng mức phí 1 NZD là "tiêu chuẩn" cho các thỏa thuận cấp phép không mang tính thương mại đối với tài sản công.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen