Hơn 30 nhà lãnh đạo tôn giáo và giáo sĩ tại Auckland đã cùng ký vào một bức thư ngỏ nhằm chỉ trích dữ dội dự luật mới của chính phủ, vốn cho phép cảnh sát đẩy người vô gia cư ra khỏi các khu vực công cộng.
Ảnh: RNZ / Nick MonroDự luật này vừa chính thức thông qua phiên đọc thứ nhất vào thứ Năm tuần trước sau một cuộc tranh luận nảy lửa tại Nghị viện.
Cụ thể, Dự luật sửa đổi Đạo luật vi phạm tóm tắt (Lệnh di dời) sẽ trao quyền cho cảnh sát ban hành lệnh buộc di dời đối với những cá nhân có hành vi gây rối, mất trật tự, đe dọa hoặc có tính chất uy hiếp. Quy định này cũng áp dụng cho những người cản trở lối vào các cơ sở kinh doanh, gây mất an ninh trật tự, ăn xin, ngủ bụi hoặc có hành vi cho thấy ý định "định cư" tại nơi công cộng.
Khi nhận được lệnh di dời, đối tượng bắt buộc phải rời khỏi khu vực được chỉ định trong tối đa 24 giờ và phải di chuyển đến một khoảng cách mà cảnh sát cho là "hợp lý". Đáng chú ý, trẻ em từ 14 tuổi trở lên cũng là đối tượng áp dụng của dự luật này.
Bức thư ngỏ do 31 giáo sĩ tại Auckland đồng ký tên đã khẩn thiết kêu gọi chính phủ tăng cường ngân sách cho các chương trình hỗ trợ người vô gia cư thay vì dùng biện pháp cưỡng chế.
"Chúng tôi tin rằng cách giải quyết vấn đề nhức nhối về nạn ngủ bụi tại các thành phố không phải là xua đuổi họ đi chỗ khác. Giải pháp nằm ở chỗ phải cung cấp chỗ ở ổn định và các dịch vụ hỗ trợ toàn diện, phù hợp," bức thư nhấn mạnh.
"Dù có những trường hợp cần phải can thiệp đối với hành vi bài xích xã hội, việc đẩy một người đến một nơi không xác định sẽ chẳng giải quyết được gốc rễ vấn đề họ đang đối mặt. Trong nhiều trường hợp, việc xua đuổi người ngủ bụi còn gây hại khi cắt đứt mối liên kết của họ với bạn bè, các dịch vụ hỗ trợ và trớ trêu thay, là cả sự giám sát thường nhật từ cảnh sát. Nếu chính sách này không đi kèm với việc tăng mạnh ngân sách cho chương trình nhà ở xã hội và nhà ở chuyển tiếp, chúng ta đang không giải quyết tận gốc nạn vô gia cư."
Mục sư Cate Thorn từ nhà thờ St Matthew-in-the-City (trung tâm Auckland) nhận định chính sách này có nguy cơ gây tổn thương sâu sắc cho những nhóm người yếu thế.
"Dự luật này sẽ không hiệu quả. Chính phủ đã thắt chặt quỹ nhà ở khẩn cấp, bán bớt nhà công vụ và gần đây còn hạn chế quyền tiếp cận nhà ở xã hội. Tình trạng vô gia cư đã tăng vọt trong vài năm qua. Dự luật không xóa sổ được nạn vô gia cư, nó chỉ đẩy vấn đề từ góc này sang góc khác của thành phố," bà Thorn nói.
"Số lượng người rơi vào hoàn cảnh này đang tăng lên, ví dụ như phụ nữ trên 65 tuổi — những người đơn giản là không thể gánh nổi chi phí nhà ở và không còn lựa chọn nào khác ngoài việc lưu lạc. Ngay tại Auckland, số người sống cảnh màn trời chiếu đất đang tăng mạnh, và tình hình càng tồi tệ hơn khi thời tiết chuyển lạnh."
Bà Thorn chia sẻ với chương trình Checkpoint rằng chính phủ nên hành động vì những người dễ bị tổn thương chứ không phải chống lại họ.
"Mục đích của bức thư này là công khai lập trường của những người thuộc cộng đồng tôn giáo. Chúng tôi muốn chỉ rõ những tổn thương gây ra cho nhóm người yếu thế, đồng thời khẳng định lệnh di dời không phải là giải pháp cho người vô gia cư. Là một cộng đồng, chúng ta có trách nhiệm giải quyết các vấn đề cốt lõi, chứ không phải chỉ làm cho 'sự bất tiện' tạm thời biến mất theo định kỳ. Một số chính sách hiện nay dường như quá tập trung vào lợi nhuận và các con số kinh tế hơn là thực tế đời sống con người."
Phát biểu tại phiên đọc thứ nhất của dự luật, Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith khẳng định dự luật không "tội phạm hóa" tình trạng vô gia cư, mà chỉ đơn thuần trao thêm công cụ cho cảnh sát. Chỉ những người cố tình chống đối lệnh di dời mới bị truy tố, còn những người biểu tình hợp pháp hoặc tổ chức quyên góp từ thiện phi lợi nhuận sẽ được miễn trừ.
Ông Goldsmith cho biết tình trạng mất trật tự tại các trung tâm thành phố đã tăng lên mức "chưa từng có", khiến các doanh nghiệp, cư dân và du khách phải trả giá đắt.
"Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo lấy lại các tuyến phố và trung tâm thị trấn để trả lại không gian sống, làm việc và tham quan lành mạnh cho người dân," Bộ trưởng nhấn mạnh.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang