Nhiều nhân sự trong khu vực công tại Wellington, những người vẫn chưa thể tìm được việc làm sau làn sóng cắt giảm nhân sự hai năm trước, cho biết họ cảm thấy hoàn toàn kiệt quệ trước thông tin về các đợt sa thải mới.
Viễn cảnh về các đợt cắt giảm nhân sự mới trong khu vực công là tin dữ đối với nhiều lao động tại Wellington – những người vốn vẫn đang chật vật tìm việc từ năm 2024. Ảnh: RNZ / REECE BAKERTuần trước, Chính phủ New Zealand thông báo kế hoạch cắt giảm thêm gần 9.000 công chức trong vòng ba năm tới. Giới chuyên gia cảnh báo tình trạng thất nghiệp kéo dài gia tăng sẽ kéo theo hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần, đặc biệt là rủi ro trầm cảm và lo âu.
Gánh nặng cơm áo gạo tiền đè nặng các gia đình
Anh Benj, một người đàn ông trung niên tại Wellington, đã chấp nhận gói thôi việc tự nguyện vào năm 2024 trong đợt cắt giảm đầu tiên của chính phủ. Từng có 20 năm kinh nghiệm làm tiếp thị cho các cơ quan nhà nước, nhưng sau khi rải hơn 130 hồ sơ trong hai năm qua, anh vẫn thất nghiệp.
"Việc thắt lưng buộc bụng hiện tại cũng chỉ vừa đủ để lo bữa ăn hàng ngày và chuẩn bị hộp cơm trưa cho các con đi học. Tôi đã tham gia rất nhiều buổi phỏng vấn nhưng đều trượt ở phút chót, rồi lại nghe tin sắp có thêm các đợt cắt giảm và tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục tăng. Tôi thực sự không biết phải đi đâu, làm gì để xoay xở chi phí sinh hoạt và hóa đơn hàng tháng."
— Anh Benj chia sẻ.
Benj và vợ (người đang làm việc toàn thời gian) có bốn người con đang tuổi ăn tuổi lớn. Để phụ giúp gia đình, anh phải làm thêm các ca bán thời gian tại siêu thị như mời khách thử sữa chua và nước trái cây. Thậm chí, anh đã ứng tuyển vào vị trí làm bánh mì sandwich chỉ để giữ cho bản thân bận rộn và có động lực.
Gia đình anh từng tính đến chuyện chuyển sang Úc định cư, nhưng còn đắn đo vì lo ngại "đời không như là mơ". Tình trạng thất nghiệp kéo dài cũng khiến anh bất an về khoản tiết kiệm hưu trí.
"Nó mang lại cảm giác bản thân thật vô dụng. Tôi là người có năng lực, thông minh và có kiến thức. Nhưng những chuyện này cứ thế quật ngã bạn," Benj bộc bạch.
'Nỗi lo không có lời giải' của những chuyên gia kỳ cựu
Tình cảnh của cô Mary* cũng không mấy khả quan. Với 15 năm kinh nghiệm làm việc tại bộ phận công nghệ thông tin (IT) thuộc khối công nghiệp công, hợp đồng của cô với Bộ Nội vụ đã không được gia hạn vào hai năm trước.
Nộp hơn 50 hồ sơ nhưng chưa nhận được kết quả tích cực, Mary đang run rẩy đối mặt với mùa đông sắp tới: "Hóa đơn sưởi ấm năm ngoái của tôi là hơn 500 NZD, tiền thuế đất gần nhất là hơn 1.800 NZD. Đó là chưa tính đến lúc ốm đau hay sự cố bất ngờ. Tôi cố không nghĩ đến vì lo lắng chẳng giải quyết được gì, nhưng thực sự rất đáng sợ."
Mary cho biết đội ngũ của cô tại Bộ Nội vụ đã phải trải qua 4 đợt tái cấu trúc chỉ trong vòng 18 months. Hiện cô đã chuyển sang học ngành tư vấn tâm lý để tìm kiếm cơ hội mới, nhưng đã phải bắt đầu rút dần vào tiền tiết kiệm hưu trí. Sau khi phân tích tài chính cá nhân, cô bàng hoàng nhận ra mình có thể cạn tiền trước tuổi 90.
Bài học an sinh xã hội từ quốc tế
Bà Jacqui Maguire, nhà tâm lý học lâm sàng tại New Zealand, nhận định có sự khác biệt rõ rệt về mặt tâm lý giữa người dân Auckland và Wellington. Cư dân Wellington đang có mức độ lo âu cao hơn hẳn do tác động trực tiếp từ làn sóng cắt giảm nhân sự công.
Bà Maguire dẫn chứng các quốc gia như Đan Mạch và Thụy Điển đã vượt qua các thời kỳ suy thoái kinh tế trước đây mà không làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh tâm thần hay tự tử, nhờ vào các chính sách công và mạng lưới an sinh xã hội quốc gia vững chắc nâng đỡ người thất nghiệp.
Theo số liệu mới nhất từ Cơ quan Thống kê New Zealand, tỷ lệ thất nghiệp đã giảm nhẹ xuống mức 5,3% trong quý kết thúc vào tháng 3, tương đương 163.000 người thất nghiệp. Dù giảm 2.000 người so với quý trước, con số này vẫn cao hơn 7.000 người so với cùng kỳ năm ngoái.
Chính phủ tuyên bố việc cắt giảm nhân sự khu vực công sẽ tiết kiệm 2,4 tỷ NZD để tái đầu tư vào các dịch vụ tuyến đầu.
*Tên nhân vật đã được thay đổi.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang