Một nông dân sống dọc bờ sông Wai-iti thuộc vùng Tasman (New Zealand) hiện đang phải gánh chịu thiệt hại nặng nề sau 4 trận lũ lớn chỉ trong vòng 3 năm. Những dòng nước lũ dữ dội đã cuốn trôi thức ăn gia súc, xói mòn các cánh đồng và làm sập các hàng rào.
Bãi chiến trường hoang tàn sau trận mưa lớn tại Tasman. Ảnh: RNZ/Louis DunhamChị Jolene Rushbrooke và người bạn đời của mình đã bị cô lập hoàn toàn sau khi đoạn đường dẫn vào cây cầu bắc qua sông bị lũ cuốn trôi trong đợt mưa lớn kéo dài suốt kỳ nghỉ lễ sinh nhật Nhà vua (King's Birthday). Thay vì đi làm như thường lệ, chị Rushbrooke phải ở nhà để khảo sát bãi chiến trường "hoang tàn" mà cơn bão để lại.
"Chúng tôi sống rất gắn kết ở khu vực này, ai cũng có những người bạn và hàng xóm tốt. Thật đau lòng khi thiên tai cứ lặp đi lặp lại liên tục," chị chia sẻ.
"Đàn ngựa của tôi sống ở khu vực phía dưới, tôi đã phải giải cứu chúng vào lúc 10 giờ đêm qua và đưa lên vùng đất cao hơn. Toàn bộ lượng thức ăn dự trữ cho mùa đông của tôi lại mất trắng một lần nữa. Chúng tôi hiểu đây là vùng đồng bằng ngập lụt, cạnh sông, nhưng chúng tôi thực sự cần một sự hỗ trợ."
Sông Wai-iti thuộc vùng Tasman sau trận mưa lớn. Ảnh: RNZ/Louis DunhamChị Rushbrooke cho biết mực nước sông cần phải giảm xuống trước khi họ có thể bắt đầu sửa chữa các thiệt hại. "Mọi thứ đều có thể khắc phục và chúng tôi vẫn ổn, đó là điều quan trọng nhất. Không có gia súc nào bị mất tích và nhà cửa vẫn nguyên vẹn," chị nói. "Chúng tôi có thể sẽ bị cô lập ở đây trong khoảng vài tuần. May mắn là có những người bạn tốt đã cho chúng tôi mượn xe, ít nhất tôi vẫn có thể đi làm, điều này sẽ khiến các sếp của tôi an tâm."
Theo MetService (Cơ quan Khí tượng New Zealand), một số trạm đo tại quận Tasman đã ghi nhận lượng mưa "khổng lồ" từ 400 đến 700mm chỉ trong vòng 48 giờ. Hội đồng quận cho biết lượng mưa đạt 739mm tại dãy núi Golden Bay gần đỉnh Paradise Peak, 673mm gần Canaan Downs, 291mm trên đồi Tākaka, 189mm tại thị trấn Tākaka và 105mm tại Collingwood.
Chị Rushbrooke cho biết chị từng yêu cầu hội đồng quận nạo vét và xử lý dòng sông do tình trạng tích tụ sỏi đá sau các trận lũ mùa đông năm ngoái, nhưng nhận được câu trả lời là không đủ kinh phí.
"Lòng sông hiện đã quá nông do sỏi đá bồi lắng, khiến nước lũ không có lối thoát," chị bức xúc. "Điều đáng buồn là không một ai từ chính quyền đến gặp và trao đổi với chúng tôi. Họ có cả một năm để hành động nhưng thậm chí còn không thèm đến khảo sát. Bạn sẽ cảm thấy kiệt sức vì những lời hứa suông lặp đi lặp lại. Chúng tôi cảm thấy mình như những đứa con ghẻ bị bỏ rơi và phải tự bơi."
"Lý do duy nhất khiến thiệt hại lần này không quá nghiêm trọng là nhờ người hàng xóm đã mang một chiếc xe ủi lớn đến dọn dẹp lòng sông. Anh ấy đã tự bỏ chi phí để xử lý khoảng 5 đến 6 cây số dọc bờ sông, giúp chúng tôi không phải rơi vào cảnh khốn cùng như năm ngoái."
Dòng sông Wai-iti ở Tasman sau đợt mưa lớn dữ dội. Ảnh: RNZ/Louis DunhamPhía hội đồng quận đã lên tiếng xin lỗi vì sự thiếu sót khi không liên lạc trực tiếp với chị Rushbrooke và hứa sẽ sớm phản hồi. Người phát ngôn cho biết hội đồng đã "làm việc hết công suất" trên các tuyến sông ở Tasman kể từ trận lũ tháng 6 và tháng 7 năm 2025, đồng thời thiết lập một chương trình kéo dài 20 tháng tới để từng bước xử lý các khu vực bị thiệt hại do lũ lụt.
Công việc được chia thành ba nhóm lớn bao gồm: định hình lại dòng chảy, kè đá (sửa chữa và lắp đặt các cấu trúc đá) và trồng cây liễu. Hoạt động định hình lại sông Wai-iti sẽ diễn ra trong hầu hết thời gian của năm nay, tiếp theo là việc kè đá kéo dài sang năm 2027. Hội đồng cũng cho biết cây liễu đã được trồng ngay sau đợt lũ, và các kế hoạch trồng thêm sẽ tiếp tục trong năm nay và năm 2027.
Anh George Sims, một người hàng xóm của chị Rushbrooke, đã phải di dời đàn gia súc vào lúc 10 giờ 30 phút tối thứ Hai khi mưa bắt đầu nặng hạt. "Tôi nghĩ có đi ngủ cũng bằng thừa vì chắc chắn không ngủ nổi. Thà tôi ra ngoài mở chuồng cho chúng đi còn hơn là nằm lo lắng cả đêm," anh nói.
Anh cảm thấy nhẹ nhõm vì trận lũ này không tồi tệ như đợt tàn phá mùa đông năm ngoái – thời điểm những cánh đồng bị vùi lấp bởi hàng tấn tảng đá, sỏi và gỗ, còn nước tràn cả vào nhà. "Bây giờ nó chỉ còn là một cơn ác mộng," anh chia sẻ.
Tại vùng Wakefield lân cận, chị Jo Davidson cho biết nước đã dâng lên sát các bao cát ở phía sau nhà chị từ sáng sớm thứ Hai. "Nước chỉ còn cách sàn nhà một gang tay. Thật kinh khủng," chị nói. "Mỗi khi trời mưa vào ban đêm, bạn lại phải kiểm tra radar thời tiết để xem chuyện gì đang xảy ra, cảm giác giống như bị hội chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD). Tôi cảm thấy buồn nôn vì ám ảnh. Thiên tai cứ liên tục ập đến. Ít nhất lần này tôi không phải phiền đến 20 người bạn đến dọn dẹp hộ."
Chị Jo Davidson, người dân vùng Wakefield, tại khu đất bị ngập lụt của gia đình vào hôm thứ Ba. Ảnh: RNZ/Samantha GeeVườn cây ăn quả của chị Davidson đã bị ngập hoàn toàn, biến một ao nhỏ thường ngày thành một hồ nước mini cho đàn vịt của người hàng xóm. Chị cho biết hội đồng cần tìm giải pháp ngăn nước tràn vào khu bảo tồn gần đó, nhưng họ lại từ chối đóng góp kinh phí để khắc phục. "Thật quá sức chịu đựng, thật nực cười khi điều này cứ lặp đi lặp lại," chị nói. "Thật bực bội vì bạn kỳ vọng hội đồng sẽ giúp đỡ, hoặc ít nhất là thể hiện sự quan tâm. Nếu không có cộng đồng đùm bọc lẫn nhau, tất cả chúng tôi tiêu đời rồi."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang