Đảng Lao động New Zealand tuyên bố sẽ khôi phục thời gian áp dụng trợ cấp của chương trình Apprenticeship Boost lên thành hai năm kể từ năm 2028 nếu đắc cử.
Chris Hipkins phát biểu tại đại hội Đảng Lao động ở Wellington. Ảnh: RNZ/Samuel RillstoneLãnh đạo Đảng Lao động, ông Chris Hipkins, đã chính thức công bố chính sách tranh cử này trước các đại biểu và người ủng hộ tại đại hội đảng diễn ra ở Wellington.
Khôi phục và mở rộng quy mô hỗ trợ học nghề
Được triển khai từ năm 2020, chương trình này hỗ trợ các chủ doanh nghiệp khoản kinh phí $500 mỗi tháng trong vòng một năm khi nhận người vào học nghề. Mục tiêu nhằm giúp chi trả một phần tiền lương, đảm bảo học viên vừa có thể học tập vừa duy trì thu nhập.
Tuy nhiên, vào năm 2025, chương trình đã bị thu hẹp từ trợ cấp hai năm xuống còn một năm, đồng thời chỉ tập trung vào học viên năm nhất thuộc một số ngành nghề trọng điểm. Thời điểm đó, chính phủ đương nhiệm cho rằng việc thu hẹp phạm vi sẽ đảm bảo kỹ năng và bằng cấp của người lao động "đồng điệu" với nhu cầu thực tế của đất nước.
Ông Hipkins – người từng khởi xướng chính sách này trên cương vị Bộ trưởng Giáo dục – khẳng định Đảng Lao động mong muốn tạo thêm cơ hội việc làm và giữ chân nguồn nhân lực trẻ ở lại New Zealand, thay vì chứng kiến họ ra nước ngoài lập nghiệp.
"Mỗi người trẻ New Zealand đều xứng đáng có một lựa chọn thực sự để xây dựng tương lai ngay tại quê hương mình," ông Hipkins nhấn mạnh.
Hướng tới bình đẳng giới và phát triển hạ tầng
Danh mục các ngành nghề được áp dụng trợ cấp sẽ được mở rộng, bao gồm:
• Xây dựng đường bộ
• Xử lý nước
• Làm tóc
Trả lời giới truyền thông sau đó, ông Hipkins cho biết Đảng Lao động chủ động mở rộng chương trình sang các ngành nghề thu hút nhiều lao động nữ.
Ông phát biểu:
"Khi Đảng Quốc gia thu hẹp phạm vi, họ đã loại bỏ phần lớn các ngành nghề có tỷ lệ phụ nữ theo học nghề cao. Chúng tôi không muốn điều đó tiếp diễn. Các lĩnh vực như làm đường và hạ tầng nước cũng bị họ cắt bỏ hỗ trợ, chúng tôi sẽ đưa chúng trở lại vì ai cũng thấy rõ khối lượng công việc cần làm ở hai mảng này là rất lớn."
Bên cạnh đó, học viên học nghề sẽ nhận được khoản hỗ trợ $1,000 để mua sắm công cụ, dụng cụ làm việc. Các Hội đồng Kỹ năng Ngành cũng sẽ được cấp thêm ngân sách để tăng cường hoạt động cố vấn và hỗ trợ.
Lộ trình triển khai và bài toán ngân sách
Theo kế hoạch, việc mở rộng ngành nghề mới, cấp tiền mua dụng cụ và thí điểm hệ thống cố vấn sẽ bắt đầu từ năm 2027. Việc kéo dài thời gian trợ cấp lên hai năm sẽ chính thức áp dụng từ năm 2028.
Đảng Lao động ước tính chi phí cho chương trình là $21 triệu trong giai đoạn 2027/28, và tăng lên $71,5 triệu vào giai đoạn 2030/31 khi lượng người tham gia đông hơn – trung bình khoảng $56,5 triệu mỗi năm. Đảng này dự kiến sẽ có khoảng 27,000 người được hưởng lợi vào năm 2030/31, tăng mạnh so với con số 9,000 người vào năm 2025.
Ông Hipkins cho biết các doanh nghiệp trong ngành cơ khí, xây dựng đã phản hồi rất rõ ràng rằng hai năm đầu tiên là giai đoạn mang tính quyết định. Khi vượt qua cột mốc này, dù chưa tốt nghiệp hoàn toàn, họ đã có thể đóng góp hiệu quả hơn rất nhiều cho công việc.
Hiện tại, cả hai đảng lớn tại New Zealand đều đang dịch chuyển trọng tâm sang đào tạo nghề. Trong ngân sách năm nay, chính phủ đã hủy bỏ chính sách miễn học phí năm cuối để chuyển một phần nguồn vốn này sang tài trợ thêm các suất học tại các học viện nghề.
Các đảng đối lập chất vấn: "Tiền ở đâu ra?"
Phản hồi trước tuyên bố của Đảng Lao động, Chủ tịch chiến dịch tranh cử của Đảng Quốc gia, ông Simeon Brown, đặt câu hỏi về nguồn vốn thực hiện:
"Họ sẽ tăng thuế hay tiếp tục vay nợ và đổ lên đầu các thế hệ tương lai? Ông Hipkins cần phải thẳng thắn trả lời người dân New Zealand."
Lãnh đạo Đảng ACT, ông David Seymour, dù không phản đối bản chất của chương trình nhưng cũng nghi ngờ về tính khả thi của các con số:
"Ai cũng yêu mến các học viên học nghề, nhưng một lời hứa không có ngân sách đảm bảo thì vô giá trị. Đảng Lao động cần chứng minh bằng hành động tài chính cụ thể, vì hiện tại họ đang đi từ chỗ đánh thuế và chi tiêu sang việc hứa hẹn chi tiêu mà không biết dòng tiền từ đâu ra."
Đáp lại, ông Hipkins cho biết chính sách này sẽ được chi trả từ hạn mức ngân sách tương lai, đồng thời phản pháo rằng chính các con số của chính phủ hiện tại mới không rõ ràng khi chưa giải trình được nguồn vốn $60 tỷ dành cho các dự án đường bộ.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang