Một chuyên gia kinh tế ngân hàng nhận định quyết định về lãi suất của Ngân hàng Trung ương vào ngày mai sẽ là một màn "đấu trí nghẹt thở", trong bối cảnh các nhà dự báo đang chia rẽ sâu sắc về việc liệu Lãi suất Chiết khấu Chính thức (OCR) có bị kéo tăng hay không.
Lãi suất Chiết khấu Chính thức (OCR) tác động trực tiếp đến lãi suất vay mua nhà và lãi suất tiết kiệm của người tiêu dùng. (Nguồn: 1News)Hội đồng Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương sẽ xem xét lại tỷ lệ OCR vào thứ Tư tới. Hiện tại, các chuyên gia kinh tế từ những ngân hàng lớn đang phân hóa mạnh mẽ giữa hai phương án: nâng lãi suất từ mức 2,25% hiện tại hay tiếp tục giữ nguyên.
Ngân hàng Trung ương (Ảnh tư liệu) (Nguồn: Breakfast)Ngân hàng ANZ – đơn vị mô tả kết quả sắp tới là một cuộc "đấu trí nghẹt thở" – kỳ vọng mức tăng 0,25% lên 2,50%. Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế tại Kiwibank lại cho rằng quyết định đúng đắn nhất lúc này là giữ nguyên lãi suất. Sự thiếu đồng thuận trong giới chuyên gia khiến kịch bản ngày mai trở nên kịch tính tới mức người ta phải thốt lên: "Hãy chuẩn bị sẵn bỏng ngô đi là vừa".
Đồng quan điểm giữ nguyên lãi suất với Kiwibank là các chuyên gia từ ASB và Westpac, trong khi ngân hàng BNZ lại chọn đặt cược vào kịch bản tăng 0,25%.
Bà Sharon Zollner, Chuyên gia kinh tế trưởng tại ANZ, cho biết giá dầu sụt giảm mạnh thời gian qua đã khiến quyết định lần này trở nên cân bằng và khó đoán hơn, song lý do để tăng lãi suất vẫn rất rõ ràng.
"Câu hỏi then chốt không phải là 'tại sao họ lại tăng lãi suất?', mà là 'mức OCR bao nhiêu là phù hợp?'. Theo quan điểm của chúng tôi, mức OCR 2,25% là quá thấp để có thể cân bằng các rủi ro lạm phát trong trung hạn", bà Zollner phân tích.
Bà Sharon Zollner, Chuyên gia kinh tế trưởng của ngân hàng ANZ. (Nguồn: Breakfast)Bà Zollner nhấn mạnh thêm rằng, trong những giai đoạn bất định, "quản trị rủi ro là yếu tố cốt lõi". Với việc OCR vẫn thấp hơn mức trung tính, việc "chủ động tăng lãi suất để phòng thủ" là bước đi khôn ngoan, bất chấp việc giá dầu đang hạ nhiệt. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý Ngân hàng Trung ương có thể sẽ hành động thận trọng: tăng lãi suất nhưng giữ thái độ "mập mờ" về các bước đi tiếp theo trong một tuyên bố mang tính chất "ít nhưng chất", bởi việc tỏ ra quá chắc chắn vào lúc này là không cần thiết.
Dù bất đồng về thời điểm, hầu hết các ngân hàng đều đồng ý rằng xu hướng tiếp theo của OCR là đi lên. Cuộc tranh luận hiện chỉ xoay quanh việc nên hành động ngay bây giờ hay chờ đợi đến tháng 9.
Được biết, OCR là mức lãi suất chuẩn của Ngân hàng Trung ương, có tác động trực tiếp đến chi phí vay thế chấp và lãi suất tiết kiệm trên toàn nền kinh tế. Đây cũng là công cụ chính của ngân hàng trung ương để duy trì lạm phát trong phạm vi mục tiêu từ 1% đến 3%. OCR cao hơn thường đẩy chi phí vay của hộ gia đình và doanh nghiệp lên cao, từ đó hạ nhiệt chi tiêu và giảm áp lực lên giá cả. Ngược lại, việc giữ nguyên lãi suất sẽ duy trì trạng thái hiện tại.
Bức tranh tài chính hộ gia đình đã rõ ràng
Trong khi đó, ông Mark Smith, Chuyên gia kinh tế cao cấp tại ASB, người từng làm việc dưới thời cựu Thống đốc Adrian Orr, đã gợi lại một câu nói kinh điển của sếp cũ khi mô tả về việc điều hành chính sách trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế.
"Ông ấy từng ví việc hoạch định chính sách tiền tệ trong một cú sốc kinh tế giống như 'lao vào một con cá sấu trong căn phòng tối mập mờ'", ông Smith chia sẻ. "Có thể có một 'con cá sấu lạm phát' đang ẩn nấp trong phòng... nhưng chúng tôi nghĩ Thống đốc [Anna] Breman sẽ muốn nhìn thấy hàm răng của nó trước đã. Và bà ấy sẽ có rất ít thông tin rõ ràng về cả lạm phát lẫn hoạt động kinh tế trước ngày thứ Tư."
Trạm ATM của ngân hàng ASB tại Trung tâm Thương mại Botany Town Centre, Auckland (Ảnh tư liệu). (Nguồn: istock.com)Đối với người dân, ông Smith nhận định bức tranh toàn cảnh đã quá rõ ràng: "Điều quan trọng đối với các hộ gia đình là lãi suất nhiều khả năng sẽ tăng cao hơn trong năm nay."
Ông Jarrod Kerr, Chuyên gia kinh tế trưởng của Kiwibank, người cũng ủng hộ phương án giữ nguyên lãi suất, cho rằng đợt tăng giá dầu vừa qua chỉ mang tính tạm thời. Đội ngũ của ông Kerr từ lâu đã giữ quan điểm "bồ câu" (ôn hòa) về việc không cần thiết phải tăng lãi suất thêm nữa.
"Nên giữ nguyên lãi suất để nền kinh tế có thời gian phục hồi. Không cần phải thần hồn nát thần tính", ông nói.
Ông Jarrod Kerr, Chuyên gia kinh tế trưởng của ngân hàng Kiwibank. (Nguồn: 1News)Các chuyên gia kinh tế của Kiwibank nhận định trong báo cáo cập nhật rằng "sự thiếu đồng thuận" giữa các nhà dự báo sẽ khiến thông báo ngày thứ Tư trở nên đặc biệt thú vị. "Dù dữ liệu tháng 12/2025 và tháng 3/2026 vẽ nên một bức tranh kinh tế hồng hào hơn kỳ vọng, nhưng nền kinh tế Kiwi thực tế chỉ mới 'ấm' lên chứ chưa hề 'sôi'. Sự suy giảm nhu cầu do khủng hoảng giá dầu trong quý II càng làm tăng thêm sự ảm đạm đó. Niềm tin tiêu dùng có thể đã tăng trong tháng 6, nhưng vẫn ở mức âm và thấp hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử. Giá nhà tiếp tục trượt dốc trong tháng 6, giảm 0.2% trên toàn New Zealand và giảm 4.3% tại Auckland. Điều này sẽ khiến các chủ nhà cảm thấy nghèo đi và do đó ít muốn chi tiêu hơn."
Westpac cũng dự báo một quyết định giữ nguyên. Chuyên gia kinh tế trưởng Kelly Eckhold cho biết căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt và giá dầu giảm đã "giảm thiểu đáng kể rủi ro lạm phát". Ngân hàng này nhận định "hoàn toàn có khả năng không cần một cuộc bỏ phiếu chính thức nào về việc tăng OCR tại cuộc họp tháng 7", và nếu có bỏ phiếu, "chúng tôi dự kiến chỉ có một bộ phận nhỏ ủng hộ việc tăng lãi suất ngay lập tức".
Ông Kelly Eckhold, Chuyên gia kinh tế trưởng của ngân hàng Westpac. (Nguồn: Cung cấp)Nhưng ông Stephen Toplis, Trưởng bộ phận nghiên cứu của BNZ, lại đưa ra quan điểm hoàn toàn trái ngược khi cho rằng ngân hàng trung ương cần đưa lãi suất về mức trung tính ngay lập tức. "Lãi suất cần phải được nâng lên mức trung tính càng sớm càng tốt. Chỉ khi đạt được trạng thái trung tính, họ mới nên cân nhắc đến việc tạm dừng", ông nhấn mạnh.
Ngân hàng Trung ương sẽ công bố quyết định vào lúc 2 giờ chiều ngày mai, kèm theo tuyên bố giải trình chi tiết của hội đồng. Đây là một trong 7 đợt đánh giá định kỳ trong năm. Quyết định vào tháng 9 tới sẽ đi kèm với một tuyên bố chính sách tiền tệ đầy đủ, bao gồm các dự báo cập nhật về lạm phát, tăng trưởng và lộ trình của OCR. Từ nay đến cuối năm, sẽ còn 3 đợt quyết định OCR nữa.
Dù hội đồng quyết định thế nào, các ngân hàng thương mại không bắt buộc phải điều chỉnh lãi suất bán lẻ theo ngay lập tức – mặc dù lãi suất vay mua nhà và gửi tiết kiệm thường sẽ biến động theo hướng của OCR sau một thời gian.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang