Lạm dụng kháng sinh kéo theo hiểm họa siêu vi khuẩn MRSA kháng thuốc – New Zealand Today - NZViet

Cảnh báo: Bài viết có chứa các chi tiết mô tả thực tế về tình trạng y khoa.

Một nghiên cứu toàn cầu mới đây cho thấy các bác sĩ tại New Zealand đang kê đơn kháng sinh quá mức, làm gia tăng nguy cơ bùng phát và phát triển của các loại siêu vi khuẩn.

Jess Barnfather đã bị nhiễm trùng tụ cầu vàng kháng kháng sinh (MRSA) trong quá trình mổ đẻ tại Bệnh viện Dunedin vào năm 2020. Nguồn ảnh: Jess Barnfather

Trước thực trạng này, một người mẹ tại thành phố Invercargill — người từng phải vật lộn suốt nhiều tháng trời với vi khuẩn kháng thuốc — đã cất tiếng nói yêu cầu sự thay đổi khẩn cấp.

Cô Jess Barnfather đã bị nhiễm vi khuẩn MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus - tụ cầu vàng kháng methicillin) trong quá trình mổ đẻ tại Bệnh viện Dunedin vào năm 2020. MRSA là một chủng vi khuẩn tụ cầu có khả năng kháng lại các loại kháng sinh thông thường như penicillin.

Cô chia sẻ mình đã phải trải qua 4 tuần điều trị nội trú tại bệnh viện và mất thêm 6 tháng phục hồi tại nhà:

"Đó có lẽ là cơn nhiễm trùng tồi tệ nhất mà tôi từng trải qua trong đời," cô Barnfather bàng hoàng nhớ lại.

"Ban đầu, vết mổ lấy thai của tôi xuất hiện những cơn đau nhói như dao đâm cứ vài giây một lần... Sau đó, vết thương bị hoại tử, bung ra và mủ chảy tràn lan. Tôi sốt cao đến mức da mặt nóng bừng như đang bốc cháy."

Do vi khuẩn MRSA đã kháng lại các liệu pháp điều trị thông thường, các bác sĩ bắt buộc phải chuyển sang dùng Vancomycin — một loại kháng sinh liều cao kèm theo danh sách dài các tác dụng phụ nghiêm trọng.

"Trải nghiệm đó thực sự kinh hoàng. Mỗi lần y bác sĩ tiêm truyền thuốc qua đường tĩnh mạch, tĩnh mạch của tôi lại bị vỡ," cô kể. "Tĩnh mạch xẹp xuống, cảm giác như toàn bộ cánh tay bị bỏng rát và sưng phồng lên sau mỗi lần truyền."

Siêu vi khuẩn - Cơn ác mộng của ngành y tế

Bác sĩ Steve Ritchie, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Thành phố Auckland, khẳng định việc điều trị các siêu vi khuẩn như MRSA là một thách thức cực kỳ lớn.

"Chúng thật kinh khủng. Những căn bệnh do vi khuẩn kháng thuốc gây ra tạo ra hàng loạt hệ lụy: làm tăng chi phí, gia tăng độ phức tạp trong điều trị và kéo dài thời gian nằm viện của bệnh nhân," Bác sĩ Ritchie phân tích. "Đối với những bệnh nhân không may mắc phải, đó thực sự là một bi kịch." 

Bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm Steve Ritchie cho biết New Zealand là quốc gia có tỷ lệ sử dụng kháng sinh cao. Nguồn ảnh: Bác sĩ Steve Ritchie

Báo động đỏ: Nghiên cứu toàn cầu chỉ ra tình trạng lạm dụng kháng sinh

Tần suất sử dụng kháng sinh càng cao, vi khuẩn càng có nhiều cơ hội để tiến hóa và kháng thuốc. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa uy tín The Lancet chỉ ra rằng: các bác sĩ trên toàn thế giới đang kê đơn kháng sinh vượt quá mức cần thiết.

Các nhà nghiên cứu đã tính toán liều lượng kháng sinh lý tưởng cần dùng, sau đó đối chiếu với dữ liệu thực tế:

·         Tỷ lệ lý tưởng được đề xuất cho New Zealand: 14,3 liều chuẩn mỗi ngày trên 1.000 người.

·         Tỷ lệ thực tế ghi nhận: 24,1 liều trên 1.000 người.

Bác sĩ Ritchie nhận định con số này phản ánh rất sát thực tế: "Nghiên cứu chỉ ra New Zealand đang dùng kháng sinh gần gấp đôi so với mức lý tưởng, và con số này hoàn toàn tiệm cận với thực trạng hiện tại. Phải thừa nhận rằng chúng ta là quốc gia có tỷ lệ tiêu thụ kháng sinh rất cao."

Từ trải nghiệm xương máu của bản thân, cô Barnfather cho biết cô đặc biệt nhạy cảm với tần suất kê đơn thuốc hiện nay: "Sự lạm dụng kháng sinh đang diễn ra tràn lan. Mỗi lần tôi đưa con đi khám, bác sĩ đều kê kháng sinh. Lượng thuốc được phát ra nhiều đến mức phi lý."

Thói quen sai lầm từ cộng đồng và nỗ lực thay đổi

Bác sĩ Prabani Wood, Giám đốc Y khoa Hội Bác sĩ Gia đình Hoàng gia New Zealand, chia sẻ rằng bệnh nhân thường chủ động xin kê đơn kháng sinh mỗi khi bị cảm lạnh hoặc cảm cúm. Tuy nhiên, trên thực tế, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với các bệnh do virus gây ra.

"Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, không thể đi làm, bị ho... và một bộ phận lớn công chúng vẫn giữ quan niệm sai lầm rằng kháng sinh là giải pháp thần dược," Bác sĩ Wood giải thích. "Nhưng trong phần lớn trường hợp, tất cả những gì cơ thể cần chỉ là nghỉ ngơi, uống đủ nước và sử dụng thuốc giảm đau thông thường."

Bác sĩ Prabani Wood nhận định kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với các bệnh do virus, mặc dù bệnh nhân thường xuyên xin kê đơn khi bị cảm cúm hoặc cảm lạnh. Nguồn ảnh: Trường Đại học Bác sĩ Gia đình Hoàng gia New Zealand

Dù vậy, Bác sĩ Ritchie cho biết toàn ngành y tế đang nỗ lực cắt giảm việc sử dụng loại thuốc này:

·         Trong thú y và nông nghiệp: Lượng kháng sinh sử dụng đã giảm đáng kể.

·         Trong y tế con người: New Zealand đã xây dựng bộ Hướng dẫn Sử dụng Kháng sinh Quốc gia. Tại các bệnh viện, các nhóm bác sĩ và dược sĩ chuyên trách đang tích cực giám sát nhằm tối ưu hóa việc kê đơn.

Bác sĩ Ritchie kết luận rằng xu hướng tiêu thụ kháng sinh tổng thể đang giảm, nhưng tốc độ vẫn còn quá chậm và cần nhiều giải pháp quyết liệt hơn nữa trong tương lai.

Theo rnz.co.nz – Lani Hoang