Các sinh viên đại học chuẩn bị tốt nghiệp đang lo ngại trước viễn cảnh doanh nghiệp quyết định sử dụng trí tuệ nhân tạo để thay thế những vị trí dành cho sinh viên mới ra trường, và Ngân hàng Dự trữ New Zealand cũng chia sẻ phần nào mối lo này.
Theo Susan Edmunds của RNZ
Trong tuyên bố chính sách tiền tệ, Ngân hàng Dự trữ New Zealand cho biết các thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ nhất trí rằng sự tăng trưởng của các hoạt động kinh tế có thể không kéo theo mức tăng việc làm như thường thấy, “nếu trong ngắn hạn, các doanh nghiệp tập trung nhiều hơn vào việc nâng cao hiệu quả và đầu tư công nghệ”.
Khi xuất hiện trước Ủy ban Tài chính và Chi tiêu của Quốc hội, Thống đốc Anna Breman cho biết doanh nghiệp có thể sử dụng công nghệ để nâng cao năng suất, điều mà thông thường sẽ giúp tạo thêm việc làm.
Bà cho biết tại New Zealand và nhiều quốc gia khác đang có những cuộc thảo luận về việc liệu một số nhà tuyển dụng có trở nên dè dặt hơn trong việc tuyển người trẻ và thay vào đó sử dụng các công cụ AI hay không.
Mặc dù không cho rằng đây sẽ là vấn đề trong trung hạn, bà nhận định tình trạng này có thể gây khó khăn trong ngắn hạn, đặc biệt đối với người trẻ.
Người trẻ là một trong những nhóm chứng kiến tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh nhất trong thời gian gần đây. Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên hiện cao gần gấp ba lần so với toàn bộ dân số trong độ tuổi lao động.
Sinh viên Đại học Otago Ella Lord cho biết điều này khiến cô lo lắng.
“Tôi cảm thấy mình vô cùng may mắn khi đã có được một vị trí dành cho sinh viên mới tốt nghiệp vào năm tới, nhưng tôi biết nhiều người vẫn chưa tìm được việc và dường như cũng không có nhiều cơ hội tuyển dụng,” cô nói. “Tôi nghĩ điều quan trọng là người trẻ sau khi tốt nghiệp đại học có thể tìm được một công việc ít nhiều liên quan đến lĩnh vực mình đã học, để họ có thể xây dựng những kỹ năng cần thiết cho sự nghiệp trong tương lai.
“Nếu không thì làm sao mọi người có thể có được cơ hội đầu tiên để bước chân vào nghề? Tôi cảm thấy điều đó hiện khó khăn hơn rất nhiều so với trước đây.
“Tôi biết có những người đang cân nhắc học tiếp nếu không tìm được việc, nhưng họ cũng lo lắng liệu việc học thêm có thực sự giúp ích hay không, đồng thời phải gánh thêm khoản nợ vay sinh viên.
“Người trẻ nên được dạy cách sử dụng AI, thay vì để AI lấy mất công việc của họ.”
Cô cho biết một số vị trí dành cho người mới vào nghề lại yêu cầu ứng viên phải có một hoặc hai năm kinh nghiệm, trong khi người trẻ rất khó có cơ hội tích lũy kinh nghiệm đó.
Phó giáo sư Paula O'Kane cho biết bà rất lo ngại về tình trạng này.
“Có rất nhiều hệ quả lâu dài đối với việc đào tạo những nhà lãnh đạo trong tương lai, bởi họ thường tích lũy những kinh nghiệm đầu tiên từ chính các công việc dành cho người mới vào nghề mà AI hiện có thể đảm nhận.
“Điều đó, kết hợp với áp lực kinh tế hiện nay, khiến chúng ta chứng kiến ít cơ hội việc làm hơn dành cho sinh viên mới tốt nghiệp. Tình trạng này cũng có thể khiến sinh viên tiếp tục học thêm để tạo lợi thế cho bản thân, nhưng đồng thời làm gia tăng khoản nợ sau khi tốt nghiệp.
“Đây là một vấn đề lớn và các nhà tuyển dụng cần nghĩ đến tương lai ngay từ bây giờ, thay vì đợi đến 5 hoặc 10 năm nữa mới đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực có năng lực. Chúng ta vốn đã luôn thiếu nhân tài hàng đầu, ngay cả khi kinh tế suy thoái. Chúng tôi thực sự rất lo lắng cho sinh viên của mình.”
Hayley Pickard, chuyên gia tuyển dụng tại Fortitude Group, đồng tình rằng việc mất đi nấc thang đầu tiên trên con đường sự nghiệp sẽ gây ra vấn đề về nguồn nhân lực kế cận.
“Các vị trí dành cho người mới vào nghề giúp người trẻ hiểu cách một nơi làm việc vận hành, tích lũy kiến thức thực tế và xây dựng kinh nghiệm cần thiết để trở thành những nhân sự cấp cao trong tương lai.
“Nếu các doanh nghiệp loại bỏ những cơ hội đó ngay từ bây giờ, thì trong 5, 10 hay 15 năm tới, lực lượng lao động giàu kinh nghiệm của họ sẽ đến từ đâu?
“Điều này đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực kỹ thuật và sản xuất, nơi chúng ta vốn đã có lực lượng lao động lành nghề ngày càng lớn tuổi, trong khi chưa đào tạo đủ học viên nghề và nhân viên trẻ.
“AI và tự động hóa có thể hỗ trợ lập trình, soạn thảo tài liệu, lập kế hoạch và cải tiến quy trình, nhưng không thể thay thế nhiều năm học hỏi và thực hành trực tiếp cần thiết để trở thành một thợ gia công cơ khí, thợ chế tạo dụng cụ, kỹ sư hay thợ lành nghề có năng lực.
“AI là một công cụ tuyệt vời khi được sử dụng đúng cách. Công nghệ này có thể hỗ trợ nhân viên, cải thiện hệ thống và giúp mọi người dành nhiều thời gian hơn cho những công việc thực sự cần đến kiến thức, khả năng phán đoán và phẩm chất riêng của con người.
“Tuy nhiên, AI không thể thay thế sự đồng cảm của con người, kinh nghiệm thực tế, khả năng giao tiếp tự nhiên hay năng lực xây dựng những mối quan hệ có ý nghĩa.
“Điều khiến tôi lo ngại là nếu các nhà tuyển dụng chỉ tập trung vào việc tiết kiệm chi phí trước mắt, họ có thể tạo ra một vấn đề lâu dài lớn hơn nhiều. Doanh nghiệp nên sử dụng AI để giúp nhân viên làm việc hiệu quả hơn, đồng thời giúp nhân viên mới phát triển và đóng góp sớm hơn, chứ không nên xem AI là lý do để ngừng trao cho họ cơ hội đầu tiên.”
Giáo sư Rod McNaughton của Đại học Auckland cho biết hoạt động tuyển dụng nhân sự mới vào nghề hiện khá yếu do nhiều nguyên nhân.
“Chúng ta cần thận trọng khi nhìn vào tỷ lệ thất nghiệp cao ở thanh niên rồi kết luận rằng AI là nguyên nhân,” ông nói. “Các bằng chứng hiện nay vẫn chưa đủ để chứng minh kết luận đó.
“Vấn đề trước mắt là AI đang làm thay đổi những loại công việc mà các tổ chức cần con người thực hiện, và nhiều trong số đó vốn là những nhiệm vụ giúp người trẻ bước chân vào môi trường làm việc chuyên nghiệp.”
“Rủi ro không chỉ đơn giản là AI loại bỏ việc làm. Công nghệ này có thể khiến một số nấc thang đầu tiên trên con đường sự nghiệp biến mất.
“Trước đây, nhân viên mới thường học hỏi thông qua việc thực hiện những công việc tương đối cơ bản như nghiên cứu, phân tích, soạn thảo và hành chính. Nếu AI đảm nhận phần lớn những công việc đó, chúng ta cần đặt câu hỏi rằng những người chưa có kinh nghiệm sẽ tích lũy kinh nghiệm mà nhà tuyển dụng yêu cầu bằng cách nào.
“Điều này gây ra vấn đề cho cả nhà tuyển dụng lẫn người trẻ. Các vị trí dành cho người mới vào nghề là một phần trong cách các tổ chức đào tạo lực lượng lao động giàu kinh nghiệm và đội ngũ quản lý trong tương lai.
“Nếu các doanh nghiệp trở nên hiệu quả hơn rất nhiều ở các vị trí cấp thấp nhưng lại ngừng tuyển dụng và đào tạo người mới, cuối cùng họ có thể nhận ra rằng chính mình đã làm suy yếu nguồn nhân lực kế cận.
“Tôi cho rằng vấn đề chính sách rộng hơn không chỉ là làm thế nào để bảo vệ các công việc dành cho người mới vào nghề trước AI. Điều quan trọng là làm thế nào để thiết kế lại quá trình chuyển tiếp từ giáo dục sang việc làm, khi một số nhiệm vụ trước đây giúp việc tuyển dụng và đào tạo người mới trở nên hợp lý về mặt kinh tế thì nay đã có thể được công nghệ đảm nhận.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang