Tại Hội nghị Nhập cảnh hàng năm diễn ra tại Auckland vào thứ Sáu, chính sách nhập cư đã trở thành tâm điểm tranh cãi gay gắt. Trong khi hai đảng ACT và New Zealand First (NZ First) đề xuất hàng loạt biện pháp siết chặt quy định, các đảng Quốc gia, Lao động và Xanh lại đưa ra lời cảnh báo chống lại các chính sách mang tính dân túy và bài xích người nhập cư.
Lãnh đạo đảng ACT David Seymour và lãnh đạo đảng NZ First Winston Peters. Nguồn ảnh: RNZNhững đề xuất siết chặt từ NZ First và ACT
Lãnh đạo NZ First, ông Winston Peters, đã đưa ra hơn một tá đề xuất với mục tiêu cốt lõi là thắt chặt hoặc hạn chế dòng người di cư.
Cùng chung quan điểm cứng rắn, đại diện đại diện đảng ACT, bà Parmjeet Parmar, nhấn mạnh việc thiết lập một bộ phận chuyên trách cưỡng chế thuộc Cơ quan Nhập cảnh New Zealand nhằm xử lý tình trạng người ở lại quá hạn visa. Bà cho biết: "Nếu ai đó làm việc bất hợp pháp, những người nhập cư hợp pháp tuân thủ quy định sẽ bị thiệt thòi. Nếu người sử dụng lao động bóc lột công nhân, các doanh nghiệp làm ăn chân chính sẽ phải cạnh tranh bất bình đẳng."
Bên cạnh đó, ACT đề xuất bãi bỏ hình thức bốc thăm cho thị thực bảo lãnh cha mẹ để chuyển sang hệ thống xếp hàng theo thứ tự, đồng thời hủy bỏ hạng mục "thị thực thường trú vĩnh viễn". Thay vào đó, người nhập cư có thể ở lại vô thời hạn nhưng phải đáp ứng bài kiểm tra sự hiện diện thực tế (ở New Zealand ít nhất 730 ngày trong mỗi 5 năm). ACT cho rằng quy định này tương tự như Úc hay Canada và sẽ ngăn chặn tình trạng hệ thống nhập cư bị lạm dụng bởi những người nhận thẻ thường trú rồi bỏ đi nước ngoài, chỉ quay lại khi cần dùng đến hệ thống y tế hoặc giáo dục miễn phí.
Đảng Quốc gia: Cần sự ổn định để thu hút nhân tài
Bộ trưởng Nhập cảnh Erica Stanford (đại diện đảng Quốc gia) tuyên bố không ủng hộ đề xuất hủy bỏ thị thực thường trú vĩnh viễn của ACT. Bà phân tích rằng chính sách này sẽ buộc những người đến từ các quốc gia không cho phép hai quốc tịch phải đưa ra lựa chọn "đau lòng".
"Thị thực thường trú vĩnh viễn đem lại sự chắc chắn và ổn định cho những người đã cam kết gắn bó với New Zealand. Đây cũng là lợi thế cạnh tranh giúp chúng ta thu hút lao động tay nghề cao," bà Stanford khẳng định.
Bộ trưởng Stanford cũng chỉ trích chính sách ân xá cho người ở lại quá hạn từ các đảo Thái Bình Dương mà NZ First và đảng Xanh đề xuất, cho rằng biện pháp này "không hiệu quả" và chỉ "dung dưỡng cho thế hệ ở lại bất hợp pháp tiếp theo".
Dù thừa nhận Quốc gia và NZ First có nhiều điểm chung về định hướng, bà Stanford lưu ý rằng các bên muốn siết chặt nhập cư cần giải thích rõ sẽ từ chối những ai, trong khi gần một nửa số đơn đăng ký hiện nay là theo diện bảo lãnh bạn đời hoặc lấp đầy khoảng trống kỹ năng.
Đảng Lao động và đảng Xanh: Bán tín bán nghi trước làn sóng dân túy
Ông Phil Twyford, đại diện đảng Lao động, đề xuất lộ trình cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra từ cha mẹ không có giấy tờ, kéo dài tiến trình cấp thường trú và xem xét lại tiêu chí tài chính cho thị thực cha mẹ. Tuy nhiên, phần lớn thời lượng phát biểu của ông dùng để lên án cái mà ông gọi là "đống tro tàn" của chủ nghĩa dân túy cánh hữu đang "quỷ hóa" người di cư và người tị nạn.
Về phía đảng Xanh, người phát biểu Ricardo Menendez March phản bác việc đổ lỗi cho người nhập cư về các thách thức của New Zealand như thiếu hụt hạ tầng, dân số lão hóa, tiền lương thấp hay hệ thống thuế chưa hợp lý.
Đảng Xanh đề xuất chính sách "lộ trình cư trú ổn định" cho những ai đã sống tại New Zealand từ 5 năm trở lên, xóa bỏ thời gian chờ 12 tháng bắt buộc người lao động phải rời đi giữa các kỳ visa, và cho phép lao động di cư được chuyển đổi công việc. Bảo vệ lập trường ân xá cho khoảng 20.000 người ở lại quá hạn, ông March nhấn mạnh: "Chương trình hợp pháp hóa này sẽ không gây áp lực lớn lên cơ sở hạ tầng vì những người này đã ở đây, nhiều người trong số họ đã làm việc và nộp thuế."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang