Hai công ty khai thác khoáng sản Westland Mineral Sands và Taiko Critical Minerals chuẩn bị nhận gói vay lên tới 50 triệu NZD từ Quỹ Cơ sở Hạ tầng Khu vực (RIF) của chính phủ New Zealand. Trong khi đó, doanh nghiệp thứ ba là Rua Gold vẫn đang trong trạng thái chờ phê duyệt.
Giám đốc điều hành kiêm Tổng giám đốc Taiko Critical Minerals, ông Robert Brand, tại địa điểm dự kiến xây dựng nhà máy phân tách khoáng sản của công ty ở vùng West Coast. Ảnh: Kate MacNamara.Theo thông tin mới nhất, công ty tư nhân Westland Mineral Sands (WMS) sẽ nhận được 30 triệu NZD để hỗ trợ xây dựng nhà máy phân tách khoáng sản trị giá 70 triệu NZD gần Westport. Trong khi đó, Taiko – doanh nghiệp đang niêm yết trên sàn chứng khoán NZX – sẽ nhận tối đa 20 triệu NZD cho dự án nhà máy phân tách trị giá 40 triệu NZD ở phía bắc Greymouth.
Hiện tại, khoảng 30 triệu NZD khác vẫn đang được giữ lại trong Quỹ Cơ sở Hạ tầng Khu vực (quy mô 1,2 tỷ NZD) để phục vụ riêng cho việc phát triển các khoáng sản trọng yếu.
Rua Gold chạy đua giành vốn và cơ chế đặc biệt
Rua Gold, một doanh nghiệp khác cũng niêm yết trên sàn NZX, xác nhận đang nộp hồ sơ xin cấp vốn từ gói khoáng sản trọng yếu này. Nguồn vốn dự kiến sẽ được dùng cho dự án chế biến quặng antimon gắn liền với mỏ vàng và antimon tại Auld Creek, gần Reefton.
Ông Simon Delander, Phó Chủ tịch Rua Gold, xác nhận công ty đã gửi đơn xin tài trợ đến RIF trong vài tuần qua. Doanh nghiệp này cũng đang kỳ vọng dự án sẽ được cấp phép nhanh chóng (fast-track) và đang chờ phản hồi từ Bộ trưởng Bộ Cơ sở Hạ tầng Chris Bishop về việc liệu có được áp dụng quy trình cấp phép một cửa hay không.
Tính đến nay, khoảng 1,06 tỷ NZD thuộc quỹ RIF đã được phê duyệt hoặc cam kết giải ngân, chỉ còn lại khoảng 150 triệu NZD chưa có chủ.
Chiến lược đối đầu tầm ảnh hưởng của Trung Quốc
Hiện tại, các cơ quan chức năng từ chối tiết lộ điều khoản chi tiết cũng như mức lãi suất ưu đãi của các khoản vay dành cho WMS và Taiko. Cả hai công ty này đều đang ở giai đoạn đầu phát triển thương mại, với kế hoạch khai thác lộ thiên các khoáng sản trọng yếu tại vùng West Coast để xuất khẩu.
Đáng chú ý, các khoản đầu tư công này được công bố ngay trong bối cảnh New Zealand đang tiến hành đàm phán song phương với Hoa Kỳ. Hai quốc gia hướng tới một thỏa thuận hợp tác sản xuất và thương mại khoáng sản trọng yếu nhằm đối trọng với sự kiểm soát chặt chẽ của Trung Quốc trong lĩnh vực này. Trước đó, Mỹ cũng đã ký kết hàng chục thỏa thuận tương tự với các quốc gia khác.
Khoáng sản trọng yếu là nhóm các khoáng sản và kim loại đóng vai trò cốt lõi trong các công nghệ mới, đặc biệt là trong hai lĩnh vực chiến lược: năng lượng và quốc phòng.
Rua Gold lên kế hoạch xây dựng một mỏ vàng và antimon gần Reefton; doanh nghiệp này gần đây đã nộp đơn xin tài trợ từ Quỹ Cơ sở Hạ tầng Khu vực để phục vụ cho hoạt động chế biến quặng antimon liên quan.Tuy nhiên, người phát ngôn của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Phát triển Khu vực Shane Jones khẳng định: Hợp đồng cho vay của Westland và Taiko không có điều khoản nào hạn chế các công ty này bán khoáng sản cho Trung Quốc hay bất kỳ quốc gia nào khác. Bà cho biết thêm, khuôn khổ thỏa thuận với Mỹ vẫn đang trong quá trình thương lượng và "sẽ cần Nội các xem xét thêm".
Thách thức và kế hoạch huy động vốn của các doanh nghiệp
Bà Kate Lynch, người phát ngôn của WMS, cho biết các lãnh đạo hiện chưa thể đưa ra bình luận trực tiếp. Dù vậy, trong một thông cáo báo chí, Giám đốc điều hành Ray Mudgway đã hoan nghênh khoản tài trợ công này. Ông nhấn mạnh đây là minh chứng cho thấy chính phủ ngày càng nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phát triển công nghiệp địa phương và giá trị của việc chế biến khoáng sản ngay tại New Zealand.
Hiện tại, nhà máy đề xuất của WMS chưa được phê duyệt để xem xét cấp phép theo Đạo luật Cấp phép Nhanh. Trước đó vài tháng, hoạt động khai thác của WMS gặp nhiều khó khăn khi phải đóng cửa mỏ lộ thiên duy nhất ở phía nam Westport do giá titan và cát khoáng sản sụt giảm mạnh. Công ty đang kỳ vọng nhà máy phân tách mới tại Hokitika sẽ giúp nâng cao đáng kể giá trị thương mại của sản phẩm xuất khẩu (bao gồm ilmenite, rutile, zircon, garnet và các tinh quặng đất hiếm).
Về phía Taiko, CEO Robert Brand hiện chưa đưa ra phản hồi. Khoản vay từ ngân sách công của Taiko sẽ được dùng cho nhà máy phân tách ướt trị giá 40 triệu NZD. Tháng trước, công ty đã nộp đơn xin cấp phép nhanh cho mỏ khai thác lộ thiên và các cơ sở chế biến liên quan nhằm khai thác ilmenite, garnet và zircon.
Song song đó, Taiko vừa thông báo kế hoạch gọi vốn lên tới 10 triệu NZD thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho các nhà đầu tư tổ chức với mức giá 25 cent/cổ phiếu để duy trì hoạt động ngắn hạn. Doanh nghiệp này dự kiến sẽ cần huy động thêm ít nhất 50 triệu NZD nữa vào cuối năm nay để phục vụ toàn diện cho dự án khai khoáng tại West Coast.
Theo nzherald.co.nz premium – Lani Hoang