Thủ tướng Christopher Luxon hiện đang bảo vệ tuyên bố của mình rằng New Zealand không có các nhà trú ẩn ban đêm. Phát ngôn này ngay lập tức bị đảng Lao động phản pháo và cáo buộc ông "xa rời thực tế" với tình cảnh của những người vô gia cư.
Nghị sĩ Đảng Lao động Kieran McAnulty. (Nguồn: Getty)Trong phiên chất vấn hôm nay, đại diện đồng lãnh đạo đảng Xanh, bà Chlöe Swarbrick, đã gây áp lực lớn lên Thủ tướng Luxon trước thực trạng số lượng người vô gia cư và người ngủ ngoài đường ngày càng gia tăng tại New Zealand.
"Chúng ta không có các nhà trú ẩn ban đêm ở New Zealand," ông Luxon phát biểu trước Nghị viện. "Chúng tôi không thấy có bằng chứng hiệu quả từ việc một ai đó chỉ đến lưu trú một ngày rồi lại rời đi."
Thủ tướng cho biết, thay vào đó, Chính phủ đã hỗ trợ một dịch vụ lưu trú 35 giường có sẵn, nơi người vô gia cư có thể tiếp cận với các dịch vụ hỗ trợ xã hội phù hợp và bài bản.
Ông Luxon cũng chỉ ra rằng cựu Bộ trưởng thuộc đảng Xanh, bà Marama Davidson, từng chịu trách nhiệm về chương trình giảm thiểu vô gia cư dưới thời chính phủ tiền nhiệm của đảng Lao động.
"Tôi nghĩ thật nực cười khi phía bên kia chiến tuyến từng có một Bộ trưởng đặc trách vấn đề vô gia cư thuộc đảng Xanh, nhưng số lượng người vô gia cư lại tăng lên," ông Luxon nói trước khi bị Chủ tịch Hạ viện Gerry Brownlee ngắt lời.
Chính sách từ chối tài trợ các nhà trú ẩn ngắn hạn
Ngay sau đó, người phát ngôn của Thủ tướng đã đưa ra thông tin làm rõ hơn về câu trả lời của ông Luxon tại Nghị viện.
Theo đó, lập trường dài hạn của Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị – nay đã sáp nhập vào Bộ Đô thị, Môi trường, Vùng và Giao thông vận tải (MCERT) kể từ hôm nay – là "không tài trợ cho các dịch vụ nhà trú ẩn ban đêm điển hình".
"Bộ không coi hình thức hỗ trợ này là giải pháp hiệu quả để giảm thiểu tình trạng vô gia cư, vì nó không tạo ra một lộ trình rõ ràng giúp người dân chuyển tiếp sang các nơi ở dài hạn phù hợp," người phát ngôn cho biết.
Thay vào đó, Chính phủ tập trung tài trợ cho các dịch vụ như nhà ở chuyển tiếp — bao gồm dự án thí điểm tiếp cận khẩn cấp 35 giường tại Auckland mà ông Luxon đã đề cập, vốn mở cửa vào ban đêm — cũng như các chương trình Housing First (Nhà ở trước tiên) và Rapid Rehousing (Tái định cư nhanh), những giải pháp cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện đi kèm với chỗ ở.
Màn tranh luận nảy lửa này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ về cách tiếp cận vấn đề vô gia cư, sau khi ban hành luật về "lệnh buộc di dời" mới và các báo cáo từ chương trình Q+A về chính sách nhà ở khẩn cấp.
Đảng Lao động chỉ trích: Thủ tướng "từ chối nhìn vào sự thật"
Phản hồi trước phát biểu của Thủ tướng, người phát ngôn về mảng nhà ở của đảng Lao động, ông Kieran McAnulty, nhận định những bình luận này cho thấy một xu hướng sai lệch thông tin mang tính hệ thống của Thủ tướng, chứ không đơn thuần là "lỡ lời".
"Đây là minh chứng cho thấy một vị Thủ tướng thậm chí không thèm bận tâm tìm hiểu về tình trạng vô gia cư hay những con người đang phải trải qua nghịch cảnh đó," ông McAnulty nhấn mạnh trong một thông cáo.
"Ông Christopher Luxon từng không biết rằng Auckland không có nhà trú ẩn qua đêm. Hôm nay, ông ấy lại đứng trước Nghị viện và tuyên bố sai sự thật rằng không có nhà trú ẩn ban đêm nào trên toàn bộ New Zealand."
Ông McAnulty nói thêm: "Những bình luận của ông Luxon về các nhà trú ẩn ban đêm cho thấy một vị Thủ tướng hoàn toàn xa rời thực tế mà những người New Zealand vô gia cư đang phải đối mặt."
Ông McAnulty cũng cáo buộc Chính phủ đang làm cho tình hình vô gia cư trở nên tồi tệ hơn: "Họ đã cắt giảm các chương trình nhà ở, tước bỏ các khoản hỗ trợ và khiến các gia đình khó giữ được mái nhà hơn. Bạn không thể giải quyết một vấn đề mà bạn không hiểu, và bạn không thể hiểu nó nếu bạn từ chối nhìn thẳng vào sự thật."
Tranh cãi về số liệu và các chỉ số KPI "vô cảm"
Trước đó vào thứ Hai, ông Luxon thừa nhận bản thân không hề biết việc Auckland thiếu hụt nhà trú ẩn qua đêm cho những người sống vạ vật trên đường phố.
Tại phiên Chất vấn hôm nay, Thủ tướng đã mạnh mẽ bảo vệ thành quả của Chính phủ trước các đòn tấn công từ lãnh đạo phe đối lập Chris Hipkins — người cáo buộc các bộ trưởng đang đẩy nạn vô gia cư lên "mức cao nhất từng được ghi nhận tại New Zealand".
Ông Luxon đã bật lại các cáo buộc này: "Khi ông ấy (Chris Hipkins) nắm quyền, nạn vô gia cư đã tăng tới 37% dù đã chi cả tỷ đô la. Tất cả chúng ta đều đã chứng kiến tình trạng bi thảm khi các gia đình phải sống trong các nhà nghỉ khẩn cấp tồi tàn, đầy rẫy tội phạm. Tôi sẵn sàng đặt thành tích nhà ở của chúng tôi lên bàn cân với ông ấy."
"Hiện tại nhà ở đã dễ tiếp cận hơn, giá thuê nhà đang giảm và danh sách chờ nhà ở xã hội đã giảm xuống. Chúng tôi đã đưa 2.400 gia đình ra khỏi các nhà nghỉ khẩn cấp và đang giảm tỷ lệ vô gia cư, điều này được chứng minh qua số liệu thống kê của Hội đồng Thành phố Auckland từ tháng 9 đến tháng này."
Tuy nhiên, vào Chủ nhật vừa qua, chương trình Q+A đưa tin rằng các quản lý của Bộ Phát triển Xã hội (MSD) đang bị đánh giá hiệu suất làm việc dựa trên việc họ có giữ được số lượng người đăng ký nhà ở khẩn cấp ở mức thấp hay không. Nếu không đạt KPI, các quản lý này có thể phải đối mặt với các hình thức kỷ luật.
Lãnh đạo đảng Lao động Chris Hipkins ngày thứ Ba đã lên tiếng cam kết sẽ xóa bỏ hệ thống này nếu đắc cử, gọi đó là một hệ thống "phá sản về mặt đạo đức".
Bà Helen Robinson, người điều hành tổ chức Auckland City Mission, chia sẻ với Q+A rằng các chỉ số KPI này đồng nghĩa với việc "những người có thẩm quyền có xu hướng từ chối cấp tiền hỗ trợ", và cảnh báo những ai bị từ chối sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ngủ gầm cầu, vỉa hè. "Trong suốt 13 năm làm nghề, tôi chưa bao giờ chứng kiến nạn vô gia cư ở quy mô lớn như hiện nay," bà nói.
Ông Graham Allpress, Tổng quản lý dịch vụ khách hàng của Bộ Phát triển Xã hội, sau đó trả lời đài 1News rằng các thư gửi kỳ vọng KPI năm nay tới các quản lý "hiện đang được xem xét lại để đảm bảo cập nhật phù hợp".
Trong một diễn biến liên quan, theo dự luật mới được đề xuất, cảnh sát New Zealand sẽ có quyền ban hành "lệnh buộc di dời" đối với những cá nhân có hành vi gây rối, làm phiền, đe dọa hoặc có hành vi ngăn cản người khác vào các cơ sở kinh doanh, vi phạm trật tự công cộng. Lệnh này cũng áp dụng cho mọi hình thức ăn xin, ngủ bụi và các hành vi "có dấu hiệu muốn cư trú tại nơi công cộng".
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang