Học sinh sẽ học về quản lý tài chính và nguồn gốc của người Moriori, nhưng khái niệm biến đổi khí hậu sẽ không xuất hiện trong 10 năm học đầu tiên dưới khung chương trình giáo dục mới.
Chương trình giảng dạy môn Khoa học và Khoa học Xã hội đã loại bỏ hoàn toàn mọi đề cập đến biến đổi khí hậu, đồng nghĩa với việc học sinh sẽ không được học chuyên sâu về chủ đề này cho đến những năm cuối cấp THPT. Ảnh: Unsplash/ Taylor FloweBộ Giáo dục New Zealand tuần này đã chính thức công bố chương trình giảng dạy các môn Khoa học và Khoa học Xã hội từ Lớp 0 đến Lớp 10. So với bản thảo trước đó từng bị chỉ trích gay gắt vì nhồi nhét quá nhiều kiến thức, bản chính thức đã được tinh giản đáng kể.
Đáng chú ý, cả hai môn học này đều loại bỏ hoàn toàn mọi thuật ngữ nhắc đến "biến đổi khí hậu" — dù chủ đề này từng xuất hiện trong bản thảo. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh sẽ không nghiên cứu chuyên sâu về biến đổi khí hậu cho đến khi bước vào cấp THPT.
Một tài liệu tổng hợp ý kiến đóng góp cho biết, nhiều chuyên gia tranh luận không nên đưa biến đổi khí hậu vào môn Địa lý Lớp 5 vì quá phức tạp. Báo cáo cũng lưu ý rằng chương trình cũ trước đây cũng xếp chủ đề này xuống tận Lớp 11.
Làn sóng tranh cãi từ các chuyên gia
Giáo sư Giáo dục Chris Eames từ Đại học Waikato nhận định đây là một "thiếu sót vô cùng lớn". Ông cho rằng việc đưa biến đổi khí hậu vào bản thảo chương trình Lớp 11-13 môn Khoa học và Địa lý không đủ để bù đắp cho khoảng trống này.
"Biến đổi khí hậu đúng là một chủ đề thách thức đối với học sinh nhỏ tuổi. Tuy nhiên, bỏ qua hoàn toàn cho đến năm 14 tuổi là một quyết định khó hiểu và đáng kinh ngạc," Giáo sư Eames nhấn mạnh.
"Thử hình dung khi một đợt lũ quét vừa xảy ra tại địa phương, các em đến trường với vô vàn thắc mắc: Làm sao để ngăn chặn? Tại sao lại xảy ra? Trong khi đó, một giáo viên dù tâm huyết nhưng kiến thức hạn chế về biến đổi khí hậu sẽ rất chật vật để giải thích. Bộ Giáo dục không nên đẩy thế hệ trẻ và giáo viên vào thế khó như vậy."
Ông Eames cũng chỉ ra rằng từ "khí hậu" không xuất hiện dù chỉ một lần trong chương trình môn Khoa học hoàn chỉnh.
Góc nhìn từ giáo viên trực tiếp giảng dạy
Thầy John Marsh, giáo viên Khoa học cấp THCS, chia sẻ với kênh RNZ rằng trên thực tế, các giáo viên tiểu học vẫn sẽ lồng ghép biến đổi khí hậu vào bài giảng khi dạy về môi trường sống hay chu trình của nước.
"Nhìn chung, giáo viên tại New Zealand có hiểu biết khá tốt về biến đổi khí hậu và họ sẽ chủ động thảo luận chủ đề này với học sinh," thầy Marsh cho biết.
Thầy Marsh đánh giá chương trình môn Khoa học chính thức đã cải thiện rõ rệt so với bản thảo: "Bộ đã lắng nghe ý kiến, bổ sung các nội dung bản địa và loại bỏ những phần không phù hợp với lứa tuổi. Bố cục hiện tại rất rõ ràng, đơn giản và dễ tiếp cận."
Tuy nhiên, ông cũng băn khoăn khi chương trình mới vẫn quá nặng về lý thuyết thay vì chú trọng vào bản chất quy trình khoa học như phân tích dữ liệu. Đồng thời, các giáo viên tiểu học không chuyên sẽ gặp nhiều khó khăn nếu không được tập huấn bài bản và sẽ phải phụ thuộc lớn vào các bộ thiết cụ học tập do chính phủ tài trợ.
Áp lực quá tải lên trường học
Chủ tịch Hiệp hội Hiệu trưởng New Zealand, ông Jason Miles, nhận định dù đã giảm tải, dung lượng kiến thức vẫn là "quá sức" đối với một năm học 40 tuần.
"Ở cấp tiểu học, chúng tôi chỉ có 1 giờ mỗi tuần cho môn Khoa học và Khoa học Xã hội, nhưng danh mục lại có tới 50–60 mục tiêu cần đạt mỗi năm," ông Miles nói. "Đặc biệt, có tới 93% số trường học tại New Zealand vận hành theo mô hình lớp ghép (nhiều khối lớp học chung một phòng). Việc đòi hỏi giáo viên hoàn thành danh mục mục tiêu cho hai trình độ khác nhau trong cùng một thời lượng là điều vô cùng phức tạp và bất khả thi."
Hiệp hội Giáo viên Lịch sử New Zealand hoan nghênh việc đưa các mốc lịch sử quan trọng như Cuộc chiến New Zealand (Ngā Pakanga o Aotearoa) vào Lớp 9, nhưng cũng cảnh báo thời gian chuẩn bị triển khai cho năm học tới là quá gấp rút.
Phản hồi từ Bộ Giáo dục
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục New Zealand, trong số 637 email góp ý cho bản thảo Khoa học Xã hội, có tới 578 thư đề nghị bổ sung nội dung về thảm họa diệt chủng Holocaust. Do đó, nội dung này đã được tăng cường trong phần lịch sử tự chọn về Đội Đức Quốc Xã.
Trước những tranh cãi, đại diện Bộ Giáo dục khẳng định việc giảng dạy về biến đổi khí hậu cần tuân theo độ tuổi và giai đoạn phát triển của học sinh:
"Dù thuật ngữ 'biến đổi khí hậu' không xuất hiện trực tiếp trong tiêu đề, các nguyên lý khoa học nền tảng của nó vẫn được giảng dạy xuyên suốt chương trình Khoa học. Học sinh vẫn được học cách hệ thống khí hậu vận hành và nguyên nhân gây biến đổi. Ngoài ra, các tác động thực tế như nước biển dâng ở khu vực Thái Bình Dương, mối liên hệ giữa lượng mưa và lũ lụt, hay hậu quả của việc tàn phá rừng nhiệt đới đều được lồng ghép trong môn Khoa học Xã hội."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang