Các công đoàn và chuyên gia luật lao động cảnh báo rằng một số người có thể không đủ khả năng tài chính để nghỉ phép khi các quy định mới có hiệu lực.
Theo Susan Edmunds của RNZ
Đạo luật Nghỉ phép Lao động đã được thông qua và sẽ thay thế Đạo luật Ngày nghỉ vào năm 2028.
Đạo luật mới được xây dựng nhằm giúp các quy định về nghỉ phép trở nên rõ ràng hơn đối với cả người sử dụng lao động và người lao động, đồng thời mang lại sự chắc chắn hơn trong việc áp dụng.
Mặc dù nhiều nội dung của dự luật nhận được phản hồi tích cực, trong đó có thay đổi cho phép người lao động được nghỉ ốm ngay từ ngày đầu tiên đi làm và cha mẹ có thể hưởng chế độ nghỉ phép theo mức lương thông thường khi trở lại làm việc sau thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản có lương, một số nội dung vẫn gây lo ngại.
Alison Maelzer, chuyên gia luật lao động tại Hesketh Henry, cho biết những người thường xuyên làm thêm giờ hoặc có thu nhập bao gồm hoa hồng định kỳ có thể nhận thấy tiền lương trong thời gian nghỉ phép năm thấp hơn đáng kể so với mức họ từng được hưởng.
“Có thể chiếm một phần đáng kể trong thu nhập của một số người lao động”
“Tiền lương trong thời gian nghỉ phép năm, trừ khi các bên có thỏa thuận khác, sẽ được tính theo mức tương đương với mức lương thấp nhất của người lao động.
“Hiện nay, khi nghỉ phép năm, bạn được trả theo mức cao hơn giữa ‘tiền lương tuần thông thường’ và ‘thu nhập trung bình tuần’. Thu nhập trung bình tuần được tính bằng tổng thu nhập trước thuế trong 12 tháng gần nhất chia cho 52. Tổng thu nhập này bao gồm tiền làm thêm giờ, tiền hoa hồng và một số khoản thưởng hoặc khoản khuyến khích mà bạn đã nhận.
“Những khoản bổ sung này có thể chiếm một phần đáng kể trong tổng thu nhập hằng năm của một số người lao động.
“Theo hệ thống mới, đối với người lao động hưởng lương theo giờ, tiền nghỉ phép sẽ được tính dựa trên mức lương theo giờ thấp nhất áp dụng cho ca làm việc mà họ xin nghỉ. Đối với người hưởng lương cố định, mức thanh toán sẽ được tính dựa trên phần tiền lương tương ứng với một giờ làm việc.”
Bà cho biết cách tính này thường sẽ không bao gồm các khoản khuyến khích, tiền làm thêm giờ hoặc tiền thưởng mà người lao động thường nhận được.
“Đối với những người thường xuyên làm thêm giờ, nhận các khoản khuyến khích đáng kể hoặc có phần lớn thu nhập đến từ hoa hồng, thay đổi này sẽ tạo ra sự khác biệt rõ rệt đối với số tiền họ nhận được trong thời gian nghỉ phép năm.
“Điều này có thể khiến người lao động ngần ngại nghỉ phép, từ đó gây ra những tác động kéo theo đối với sức khỏe, an toàn và phúc lợi của người lao động, cũng như năng suất làm việc.
“Điều này cũng có thể khiến nghĩa vụ tài chính liên quan đến ngày phép của người sử dụng lao động tăng lên. Mức thanh toán tương tự cũng sẽ được áp dụng khi số ngày phép chưa sử dụng được thanh toán vào thời điểm người lao động nghỉ việc.
“Đối với những người lao động được trả lương một phần hoặc toàn bộ dưới hình thức hoa hồng, họ có thể thương lượng một ‘mức thanh toán tiền nghỉ phép’. Nếu không thể đạt được thỏa thuận với người sử dụng lao động về mức này, tiền nghỉ phép của họ có thể được trả theo mức lương tối thiểu.”
Callum Francis, nhà tổ chức cấp quốc gia của Công đoàn Workers First, cho biết ông cũng có chung mối lo ngại này.
“Những người có thu nhập từ hoa hồng sẽ sớm nhận ra, nếu họ chưa nhận thấy điều đó, rằng thu nhập của họ sẽ thấp hơn khi nghỉ phép. Điều này có thể khiến họ khó nghỉ phép hơn hoặc không muốn nghỉ phép. Ít nhất theo quan điểm của chúng tôi, thay đổi này dường như sẽ không giúp cuộc sống của họ trở nên dễ dàng hơn.”
Ông cho biết nhiều người đang phải dựa vào việc làm thêm giờ để có đủ thu nhập trang trải chi phí sinh hoạt cho gia đình.
“Mọi người sẽ nghỉ phép năm và đột nhiên nhận ra rằng họ có thể mất hàng trăm NZD chỉ trong một tuần. Họ sẽ nhận thấy việc nghỉ phép năm trở nên khó khăn hơn… Các đồng nghiệp của chúng tôi và những người chúng tôi làm việc cùng tại các cửa hàng bán lẻ, siêu thị thường chỉ được ký hợp đồng với số giờ làm việc tối thiểu và thường xuyên phải làm thêm, nếu không phải thêm cả một ngày thì cũng là nhiều giờ mỗi tuần, để cố gắng trang trải cuộc sống… Chúng tôi thực sự lo ngại rằng mọi người sẽ không đủ khả năng để nghỉ phép, hoặc họ sẽ chọn quy đổi ngày phép thành tiền vì đang thiếu tiền, đồng nghĩa với việc họ không có được khoảng thời gian thực sự nghỉ ngơi khỏi công việc.”
Phụ thuộc vào những người sử dụng lao động “tốt và công bằng”
Phó giáo sư Paula O'Kane thuộc Đại học Otago cho biết nhiều người có thể sẽ không hiểu rõ những thay đổi đã diễn ra.
“Điều mà tôi cho rằng người sử dụng lao động cần cân nhắc là loại hợp đồng họ ký với nhân viên và số giờ làm việc cơ bản được quy định trong những hợp đồng đó.
“Vì vậy, họ có thể cần cân nhắc kỹ hơn để xây dựng các hợp đồng chính xác và nhất quán hơn, qua đó bảo đảm người lao động được trả lương phù hợp.”
Bà cho rằng việc thực thi quy định mới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào việc người sử dụng lao động có hành xử có trách nhiệm và đối xử công bằng với nhân viên hay không.
“Tôi không chắc rằng từng có một giải pháp đơn giản để xử lý vấn đề này một cách hoàn toàn phù hợp. Hiện tại, hệ thống khá phức tạp, nhưng có một số nội dung đáng lo ngại trong dự luật và tôi cho rằng phần lớn sẽ phụ thuộc vào cách người sử dụng lao động diễn giải và áp dụng các quy định.
“Việc người lao động thời vụ không được tích lũy ngày nghỉ ốm cũng gây ra một số vấn đề. Chúng ta có thể nói rằng hãy dành khoản 4% được trả thêm trong thu nhập để sử dụng khi bị ốm, đối với lao động thời vụ, nhưng rất ít người có đủ kỷ luật để thực sự tiết kiệm khoản tiền đó.”
Người sử dụng lao động cũng cần xem xét nhân viên nào thực sự là lao động thời vụ và nhân viên nào trên thực tế là lao động bán thời gian thường xuyên.
Bà cho rằng sẽ tốt hơn nếu cân nhắc một phương án cho phép người lao động tích lũy ngày nghỉ ốm qua nhiều công việc khác nhau và có thể chuyển quyền lợi này từ công việc này sang công việc khác.
“Đối với lao động thời vụ, bạn sẽ được hưởng quyền lợi nghỉ ốm tương ứng với mỗi giờ làm việc. Nhưng nếu chúng ta áp dụng cách này cho tất cả người lao động và đưa khoản tiền đó vào một quỹ tập trung tương tự như ACC, thì quyền lợi có thể tiếp tục được tích lũy không giới hạn, bởi số tiền nằm trong một quỹ của chính phủ mà bạn có thể sử dụng trong bất kỳ công việc nào.
“Thay vì người sử dụng lao động trực tiếp trả tiền nghỉ ốm cho bạn, khoản 4% đó sẽ được chuyển vào một quỹ mỗi tuần hoặc mỗi tháng khi bạn được trả lương. Sau đó, người sử dụng lao động sẽ rút tiền từ quỹ để thanh toán cho những ngày bạn nghỉ ốm… Điều đó sẽ rất tuyệt vời và có thể giải quyết được rất nhiều vấn đề. Nhưng có lẽ phương án này quá phức tạp.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang