Bãi đỗ xe trả phí và các quy định kiểm soát chặt chẽ hơn có thể sớm trở nên phổ biến tại Kerikeri, Paihia cùng nhiều thị trấn khác, sau khi Hội đồng Quận Far North (New Zealand) chính thức thông qua chiến lược đỗ xe toàn quận đầu tiên. Đáng chú ý, chiến lược này cũng đề xuất mô hình nhà đỗ xe cao tầng như một giải pháp tiềm năng cho khu vực Kerikeri-Waipapa.
Kerikeri là điểm nóng về nhu cầu đỗ xe tại vùng Far North. Ảnh: LDR / NZME / Jenny LingHiện tại, Paihia đã sở hữu một bãi đỗ xe trả phí quy mô 160 chỗ trên đường Williams do Far North Holdings vận hành. Tuy nhiên, chính sách mới sẽ tạo ra một khung pháp lý diện rộng, giúp chính quyền dễ dàng áp dụng hình thức thu phí và các biện pháp quản lý khác khi nhu cầu đỗ xe gia tăng.
Tại cuộc họp diễn ra ở Kaikohe vào tháng trước, các hội đồng viên đã phê duyệt Chính sách Đỗ xe Chiến lược "Te Rautaki Tūnga Waka o Te Kaunihera o Te Hiku o Te Ika - Right Space, Right Place". Đây là khung chiến lược đầu tiên của quận nhằm quản lý và quy hoạch hạ tầng đỗ xe trong tương lai, giúp chính quyền chủ động ứng phó trước áp lực gia tăng dân số, sự phát triển du lịch và nhu cầu giao thông thay đổi.
Ngưỡng kích hoạt 85% và áp lực tại các điểm nóng
Kerikeri và Paihia được xác định là hai khu vực có nguy cơ chịu áp lực giao thông cao nhất. Hàng loạt giải pháp đã được đưa ra bao gồm: áp dụng thu phí, điều chỉnh giới hạn thời gian đỗ xe và ứng dụng công nghệ quản lý thông minh.
Paihia là một trong hai trung tâm tại Far North được xác định có nguy cơ đối mặt với áp lực bãi đỗ xe cao nhất trong tương lai. Ảnh: LDR / NZME / Yolisa TswanaChính sách đặt ra mốc tỷ lệ lấp đầy 85% làm căn cứ kích hoạt các biện pháp can thiệp. Theo dữ liệu từ Hội đồng, Kerikeri hiện có nhu cầu đỗ xe cao nhất quận với tỷ lệ lấp đầy trung bình 54%, và đạt ngưỡng 85% tại một số vị trí vào giờ cao điểm.
Trong khi đó, Paihia ghi nhận tỷ lệ đỗ xe trung bình từ 48% đến 51%, chủ yếu tập trung vào cuối tuần và mùa cao điểm du lịch. Các khu vực khác như Kawakawa (54%), Mangōnui (42% - 46%), Kaitaia (38%) và Kaikohe (37%) cho thấy năng lực đáp ứng đỗ xe vẫn còn tương đối dồi dào.
Bãi đỗ xe từ lâu đã là bài toán nhức nhối tại khu vực trung tâm Paihia. Ảnh: LDR / NZMETái đầu tư nguồn thu và quản lý hiệu quả
Dù mức độ sử dụng trung bình hiện tại chưa chạm ngưỡng cần can thiệp, cơ quan quản lý cảnh báo đây sẽ là bài toán cấp thiết tại các khu vực tăng trưởng nóng và địa điểm du lịch trọng điểm. Việc triển khai thu phí đỗ xe sẽ cần lấy ý kiến công khai và thông qua các quyết định riêng biệt trước khi áp dụng thực tế.
Hội đồng nhấn mạnh, thu phí đỗ xe được xem là công cụ điều tiết nhu cầu nhằm tăng tính luân chuyển bãi đỗ thay vì mục tiêu tăng thu ngân sách. Toàn bộ nguồn thu phát sinh sẽ được tái đầu tư vào việc bảo trì, quản lý và nâng cấp hạ tầng đỗ xe.
Định hướng cốt lõi của chính sách là tối ưu hóa hệ thống hiện có thay vì mở rộng diện tích tràn lan. Các vị trí đỗ xe mới chỉ được xây dựng khi các giải pháp điều chỉnh hiện trạng không còn hiệu quả. Một số giải pháp dài hạn được đề xuất bao gồm: công nghệ đỗ xe thông minh, mô hình Bãi đỗ xe kết hợp giao thông công cộng, chuyển đổi công năng các khu vực bỏ trống và xây dựng nhà đỗ xe cao tầng.
Thị trưởng Far North, ông Moko Tepania và hội đồng viên Felicity Foy. Ảnh: RNZ / Peter de GraafHội đồng viên Felicity Foy cho biết, việc chính phủ loại bỏ quy định bắt buộc về số lượng chỗ đỗ xe tối thiểu đối với các dự án bất động sản mới có thể làm gia tăng áp lực lên hệ thống bãi đỗ xe công cộng. Bên cạnh đó, tình trạng đỗ xe trên lề đường gây hư hỏng hạ tầng cũng là vấn đề đáng băn khoăn, đặt ra bài toán về chế tài xử phạt và nhu cầu gia cố vỉa hè chịu lực.
Khung chiến lược dài hạn
Ý tưởng về chiến lược này đã được khởi xướng từ năm 2018. Bên cạnh các công trình lớn, chính sách cũng hỗ trợ mô hình "Parklet" — chuyển đổi 1-2 vị trí đỗ xe trên đường thành không gian công cộng nhỏ dành cho ăn uống ngoài trời, chỗ nghỉ chân hoặc trồng cây xanh tại những khu vực có nhu cầu đỗ xe thấp.
Đại diện Hội đồng định vị đây là khung chiến lược dài hạn thay vì một kế hoạch thực thi ngay lập tức. Mọi biện pháp tác động đến người dân, doanh nghiệp hay du khách đều phải thông qua quy trình tham vấn cộng đồng.
Chính sách được xây dựng dựa trên hướng dẫn của Cơ quan Giao thông New Zealand, giúp hợp nhất các quyết định đỗ xe vốn đang bị phân tán rải rác trong các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật và văn bản quy hoạch trước đây. Bản thảo đã được lấy ý kiến từ các Ban Cộng đồng Te Hiku, Kaikohe-Hokianga và Bay of Islands-Whangaroa trước khi chính thức được phê duyệt.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang