MedSafe (Cơ quan Quản lý An toàn Dược phẩm New Zealand) vừa chính thức phê duyệt cho hai bác sĩ tâm thần tại quốc gia này được phép kê đơn và sử dụng MDMA trong liệu pháp điều trị hội chứng rối loạn do căng thẳng sau thảm họa (PTSD).
MDMA là một loại chất kích thích tổng hợp được sử dụng cho mục đích giải trí, thường được gọi là 'ecstasy', 'E' hoặc 'molly'. Nguồn ảnh: 123RFMDMA là một loại chất kích thích tổng hợp thường được biết đến trên thị trường bất hợp pháp dưới các tên gọi như "thuốc lắc", "E" hay "molly".
Đây là lần đầu tiên Medsafe cấp phép cho hình thức trị liệu tâm lý này. Trước đó, liệu pháp hỗ trợ bằng MDMA chưa từng xuất hiện trong danh mục điều trị tại New Zealand. Với quyết định này, New Zealand đã bước theo Úc — quốc gia đầu tiên trên thế giới cho phép các bác sĩ tâm thần được chỉ định MDMA trị bệnh PTSD từ tháng 7/2023.
Hai chuyên gia nhận được cấp phép đợt này là Bác sĩ Gary Wynn (tại Wellington) và Bác sĩ Tom Paterson (tại Auckland). Để đạt được cột mốc này, cả hai đã mất hơn một năm hoàn thiện các thủ tục pháp lý nghiêm ngặt. Dr. Wynn là chuyên gia sâu về PTSD và chấn thương tâm lý, trong khi Dr. Paterson chuyên về điều trị nghiện.
Cơ chế tăng tốc quá trình chữa lành
Với hơn 20 năm kinh nghiệm, Dr. Wynn giải thích rằng MDMA thuộc nhóm chất "empathogen" — nhóm dược chất có khả năng gia tăng sự thấu cảm, cởi mở cảm xúc và sự kết nối giữa người với người.
"Trong trị liệu, đặc tính này giúp người chịu chấn thương dễ dàng kết nối với chuyên gia, cảm thấy an toàn để đối diện với những ký ức đau thương trong quá khứ dưới sự hỗ trợ của thuốc," ông chia sẻ. "Trị liệu truyền thống có thể mất nhiều năm để đạt tới trạng thái đó. Nhưng MDMA giúp rút ngắn tối đa thời gian nhờ hiệu ứng sinh học của nó."
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí. Mỗi đợt điều trị dự kiến tốn khoảng 15.000 NZD. Một liệu trình tiêu chuẩn gồm 3 đợt với tổng cộng 54 giờ trị liệu. Hiện chính phủ New Zealand vẫn chưa có chính sách hỗ trợ tài chính công cho dịch vụ này.
Ông David Seymour, Thứ trưởng Bộ Y tế New Zealand, nhận định MDMA "có thể mang lại hiệu quả rất cao khi kết hợp với liệu pháp tâm lý".
"Các quy định mới giúp New Zealand bắt kịp Úc. MDMA vẫn là thuốc chưa được cấp phép phổ thông, nhưng việc hai bác sĩ tâm thần giàu kinh nghiệm được trao thẩm quyền kê đơn là tín hiệu rất tích cực cho các bệnh nhân PTSD lâu năm."
Ông cũng nhấn mạnh các quy trình kiểm soát nghiêm ngặt: "Việc điều trị diễn ra tại phòng khám dưới sự giám sát trực tiếp. Bệnh nhân tuyệt đối không được tự mang MDMA về nhà. Bác sĩ kê đơn phải đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn cao và có phác đồ điều trị chi tiết."
Một thử nghiệm lâm sàng hoàn tất năm 2023 cho thấy liệu pháp MDMA giúp giảm đáng kể các triệu chứng PTSD từ trung bình đến nặng so với nhóm dùng giả dược. Trong số 104 bệnh nhân tham gia, không ghi nhận tử vong hay tác dụng phụ nghiêm trọng nào.
Một buổi trị liệu MDMA diễn ra như thế nào?
Theo Dr. Wynn, một liều MDMA tiêu chuẩn kéo dài hiệu lực từ 4 đến 6 tiếng, nên mỗi buổi trị liệu sẽ chiếm trọn cả ngày.
"Bệnh nhân sẽ đến trao đổi trước để chuẩn bị tâm lý. Chúng tôi có thể kết hợp yoga, thiền, âm nhạc hoặc nghệ thuật để đưa họ vào trạng thái tinh thần tốt nhất. Mục tiêu là giúp họ cảm thấy an toàn tuyệt đối khi cởi mở và khám phá những góc khuất chấn thương của bản thân."
Rủi ro và tác dụng phụ
Rủi ro của MDMA chủ yếu đến từ việc dùng quá liều trên thị trường tự do. Trong y khoa, liều lượng được đong đếm chính xác từ 120 đến 160 milligram cho mỗi buổi — tương đương hoặc thấp hơn một chút so với liều dùng giải trí thông thường.
Dr. Wynn cho biết rủi ro y tế ở mức "rất nhỏ". Các tác dụng phụ nhẹ bao gồm tăng nhịp tim, đổ mồ hôi, chóng mặt, đau đầu hoặc nôn nao — tương tự như cảnh báo trên các loại thuốc thông thường và sẽ mau chóng biến mất.
Về mặt dài hạn, ảnh hưởng lớn nhất nằm ở chính quá trình trị liệu: "Nếu gợi lại chấn thương mà không xử lý triệt để, bệnh nhân có thể bị xáo trộn tâm lý tạm thời. Tuy nhiên, đây lại là cơ hội tốt để bác sĩ và bệnh nhân cùng nhau giải quyết tận gốc vấn đề."
Bộ Y tế New Zealand xác nhận dược phẩm dùng trong điều trị được sản xuất theo tiêu chuẩn dược điển nghiêm ngặt, hoàn toàn khác biệt về chất lượng so với thuốc lắc trôi nổi. Bệnh nhân phải đủ 18 tuổi và trải qua đánh giá lâm sàng toàn diện trước khi điều trị.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang