Một nữ sinh phải dùng xe lăn và phụ thuộc hoàn toàn vào người thân trong các sinh hoạt hằng ngày như ăn uống, tắm rửa, thay quần áo đã bị yêu cầu rời khỏi New Zealand hoặc đối mặt với lệnh trục xuất.
Tòa phúc thẩm An ninh và Trục xuất đã chấp thuận cho gia đình thời hạn 4 tháng để chuẩn bị cho sự ra đi của thiếu nữ và "có thể là cho chính họ". Ảnh: 123RFGia đình của thiếu nữ này — những người đã có quyền thường trú — nhiều khả năng sẽ phải rời New Zealand cùng em sau khi đơn kháng cáo hoãn trục xuất vì lý do nhân đạo bị từ chối.
Thiếu nữ mắc chứng bại não, co quắp tứ chi, suy giảm thị lực và khuyết tật trí tuệ. Em đến New Zealand từ Philippines vào tháng 12 năm 2024 theo diện thị thực (visa) thăm thân đặc biệt, sau một lần nộp đơn không thành công trước đó.
Tuy nhiên, em đã ở lại quá hạn thị thực gần một năm, dẫn đến việc rơi vào diện bị trục xuất. Đơn kháng cáo do gia đình nộp thay cho em đã bị Tòa phúc thẩm An ninh và Trục xuất New Zealand bác bỏ.
Tháng trước, Tòa án phán quyết rằng trường hợp của thiếu nữ (được bảo mật danh tính và thông tin cá nhân) không đáp ứng các tiêu chuẩn về "hoàn cảnh nhân đạo đặc biệt". Mặc dù vậy, nhận thấy em phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của gia đình, Tòa án đã gia hạn 4 tháng để gia đình chuẩn bị cho sự ra đi của em, và "có thể là cho chính họ".
Ủy viên Tòa án Natalie Small cho biết thời gian này cũng giúp gia đình sắp xếp việc chăm sóc cho thiếu nữ khi trở về Philippines.
Hành trình tìm kiếm quyền cư trú cho con gái bất thành
Cha của thiếu nữ đến New Zealand vào cuối năm 2017 theo diện visa lao động kỹ năng thiết yếu. Mẹ và hai anh chị em của em sau đó sang đoàn tụ vào năm 2020 theo diện visa lao động và du học. Thiếu nữ có nhu cầu chăm sóc đặc biệt này được gửi lại Philippines trong thời gian gia đình tìm cách đưa em sang New Zealand.
Tháng 11 năm 2021, người cha nộp đơn xin visa định cư theo diện Nhà tuyển dụng được chứng nhận cho cả gia đình, bao gồm ba người con. Vài tháng sau, đơn này bị rút lại và thay thế bằng đơn xin visa diện "Đặc biệt", có kèm theo hồ sơ y tế chứng minh tình trạng bệnh lý của thiếu nữ.
Đến tháng 8 năm 2022, người cha quyết định rút tên em khỏi hồ sơ xin định cư. Đến tháng 3 năm 2023, cha mẹ và hai người con còn lại được cấp visa định cư và chính thức trở thành thường trú nhân vĩnh viễn tại New Zealand vào năm 2025.
Cấp visa thăm thân đặc biệt ở lần nộp thứ hai
Tháng 1 năm 2024, gia đình nộp đơn xin visa du lịch 6 tháng cho thiếu nữ nhưng bị Cục Di trú New Zealand từ chối do em không đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe bắt buộc khi cần chăm sóc toàn thời gian.
Gia đình tiếp tục nộp đơn lần hai vào tháng 5 năm 2024. Bốn tháng sau, Bộ trưởng Di trú New Zealand đã chấp thuận cấp cho em visa thăm thân đặc biệt có thời hạn 9 tháng.
Bằng chứng trình lên Bộ trưởng ghi nhận người mẹ đã quay về Philippines vào năm 2023 để chăm sóc con gái. Hai mẹ con sau đó cùng bay sang New Zealand vào tháng 12 năm 2024.
Ủy viên Small cho biết visa của thiếu nữ đã hết hạn vào ngày 7 tháng 9 năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc em đã cư trú bất hợp pháp tại New Zealand kể từ thời điểm đó trong sự chăm sóc của gia đình.
Tòa án cho biết các bằng chứng cho thấy gia đình hoàn toàn có khả năng sắp xếp việc chăm sóc đầy đủ cho thiếu nữ ở cả New Zealand lẫn Philippines. Ảnh: NZ HeraldTòa phán quyết: Trường hợp không đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý
Trong phán quyết của mình, Tòa án tập trung xem xét liệu lệnh trục xuất có gây ra những "hoàn cảnh nhân đạo đặc biệt" hay không. Ủy viên Small kết luận vụ việc không đáp ứng được các thử thách pháp lý theo quy định.
"Lý do là vì không có bằng chứng nào cho thấy nhu cầu chăm sóc y tế của em, hay việc không thể đáp ứng các nhu cầu đó, xuất phát từ hoặc là hậu quả của lệnh trục xuất," bà Small nhận định.
Ủy viên Tòa án cũng chỉ ra rằng thiếu nữ vẫn được chăm sóc đầy đủ tại Philippines sau khi mẹ và các anh chị em ra đi vào năm 2020, nhiều khả năng là nhờ sự hỗ trợ từ dòng họ đại gia đình còn ở quê nhà.
"Không có yếu tố nào gọi là đặc biệt đối với một người đến New Zealand với tình trạng bệnh lý có sẵn nhưng vốn đã nhận được sự hỗ trợ đầy đủ tại quê nhà," bà Small cho biết. Tình trạng bại não là yếu tố cố định trong cuộc sống của em và gia đình, đòi hỏi sự hỗ trợ liên tục "dù em ở New Zealand hay Philippines".
Các bằng chứng cho thấy gia đình hoàn toàn có khả năng sắp xếp việc chăm sóc cho em ở cả hai quốc gia. "Không có căn cứ cho thấy em không thể tiếp cận sự hỗ trợ hằng ngày hoặc dịch vụ y tế tại Philippines nếu cần."
Tòa án lưu ý rằng cha mẹ em, với tư cách là thường trú nhân, có quyền rời New Zealand và quay trở lại bất kỳ lúc nào. Việc họ phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn là hệ quả từ các quyết định di cư trước đây của chính họ.
"Gia đình đã biết từ lâu rằng người con này sẽ không đáp ứng điều kiện định cư. Vì vậy, không có gì bất ngờ hay bất thường khi em phải trở về quê nhà trong khi gia đình vẫn có quyền ở lại New Zealand," bà Small kết luận.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang