Một thẩm phán hôm thứ Năm đã ra phán quyết buộc Meta trả cho bang New Mexico 25 tỷ USD, tương đương 43,8 tỷ đô la New Zealand, sau khi bồi thẩm đoàn xác định công ty phải chịu trách nhiệm vì lừa dối người dùng về quyền riêng tư trên Facebook. Đây là khoản phạt lớn nhất từ trước đến nay đối với tập đoàn công nghệ này.
Trong phán quyết, thẩm phán tòa án bang Francis J. Mathew nhận định hành vi lừa dối của Facebook là có chủ ý và các lãnh đạo công ty đã liên tục khiến người dùng hiểu sai về cách nền tảng hoạt động.
“Facebook hứa với người dùng rằng họ có quyền kiểm soát dữ liệu của mình. Điều này không đúng sự thật”, ông viết.
Hồi tháng 9, bồi thẩm đoàn xác định Meta phải chịu trách nhiệm về hơn 43 triệu hành vi vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng của New Mexico do đưa ra những tuyên bố công khai gây hiểu lầm về cách xử lý dữ liệu cá nhân của người dùng. Vụ kiện được khởi xướng sau khi công ty tư vấn chính trị Cambridge Analytica thu thập dữ liệu Facebook để tạo quảng cáo chính trị nhắm đến các nhóm đối tượng cụ thể trong mùa bầu cử năm 2016.
Tại một cuộc họp báo, Tổng chưởng lý bang New Mexico Raúl Torrez cho biết khoản phạt này sẽ là lời cảnh báo đối với các công ty công nghệ rằng bang sẽ buộc họ chịu trách nhiệm về hành vi của mình.
“Phán quyết này cần trở thành một tín hiệu, một thông điệp rõ ràng gửi tới Thung lũng Silicon”, ông nói.
Meta cho rằng phán quyết và cách thức thực thi pháp luật của văn phòng ông Torrez “khiến việc kinh doanh tại bang New Mexico gần như không thể thực hiện được”.
“Về bản chất, vụ kiện này tìm cách đánh thuế quyền biểu đạt nhằm áp đặt những quy định mới về những gì mọi người được phép nói trên mạng. Chúng tôi tin tưởng sẽ thắng khi kháng cáo”, ông C.J. Mahoney, giám đốc pháp lý của công ty, cho biết trong một tuyên bố.
Cổ phiếu của công ty có trụ sở tại Menlo Park, California, tăng 2% ngay sau khi khoản phạt được công bố. Meta dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý vào cuối ngày thứ Năm.
New Mexico tự theo đuổi vụ kiện
Hồi tháng 8, Meta đạt thỏa thuận dàn xếp với gần như toàn bộ các bang và vùng lãnh thổ của Mỹ, ngoại trừ New Mexico và Florida, theo đó công ty sẽ trả 18 tỷ USD và bổ sung các biện pháp bảo vệ trẻ em nghiêm ngặt hơn trên Facebook và Instagram.
Thỏa thuận này khép lại phiên tòa về tình trạng nghiện mạng xã hội ở thanh thiếu niên, đồng thời giải quyết một vụ kiện quan trọng được chuẩn bị trong nhiều năm nhằm buộc tập đoàn công nghệ chịu trách nhiệm về vai trò của các nền tảng trong việc gây tổn hại sức khỏe tinh thần của trẻ em. Nỗ lực pháp lý này tập trung vào những tính năng được thiết kế để thu hút và giữ sự chú ý của người trẻ.
New Mexico không tham gia thỏa thuận dàn xếp giữa nhiều bang mà lựa chọn tự theo đuổi vụ kiện riêng chống lại công ty.
Trong phiên tòa, phía công tố dẫn một bài bình luận do giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg viết trên Washington Post năm 2010, trong đó ông khẳng định công ty không bán dữ liệu người dùng.
“Bạn có quyền kiểm soát cách thông tin của mình được chia sẻ”, Zuckerberg viết. “Chúng tôi không và sẽ không bao giờ bán bất kỳ thông tin nào của bạn cho bất kỳ ai.”
Các luật sư đại diện bang New Mexico đã đề nghị mức phạt từ 35 tỷ đến 40 tỷ USD, tương đương 61,3 tỷ đến 70,1 tỷ đô la New Zealand, với lập luận rằng công ty chỉ thay đổi cách hành xử nếu khoản phạt đủ lớn để tác động đến giá cổ phiếu.
Trong khi đó, các luật sư của Meta cho rằng bang không chứng minh được công ty đã đưa ra những tuyên bố gây hiểu lầm về quyền riêng tư, cũng như việc kiểm duyệt nội dung thực sự gây tổn hại cho người dân New Mexico. Họ lập luận rằng công ty chỉ nên phải trả tối đa 3,4 tỷ USD, tương đương 5,9 tỷ đô la New Zealand. Theo họ, khoản phạt cao gấp 10 lần mức này hoặc hơn sẽ vi phạm quyền được bảo đảm trình tự pháp luật công bằng, trái hiến pháp và không thể được giữ nguyên khi kháng cáo.
Dù khoản phạt sẽ tiếp tục phát sinh lãi trong quá trình kháng cáo, Meta vẫn có thể thành công trong việc giảm số hành vi vi phạm mà công ty bị xác định phải chịu trách nhiệm.
Khoản phạt 25 tỷ USD, tương đương 43,8 tỷ đô la New Zealand, cao hơn rất nhiều so với mức phạt 5 tỷ USD, tương đương 8,7 tỷ đô la New Zealand, mà Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ áp dụng đối với Facebook năm 2019.
Ông Peter Ormerod, phó giáo sư luật tại Đại học Villanova, bày tỏ sự ngạc nhiên trước quy mô khoản phạt trong phán quyết tại New Mexico, bởi các thỏa thuận dàn xếp pháp lý trước đây liên quan đến Cambridge Analytica có giá trị thấp hơn nhiều.
“Nếu chia bình quân, con số này tương đương khoảng 12.000 USD, tức 21.042 đô la New Zealand, cho mỗi người dân New Mexico. Đây thực sự là một khoản tiền rất lớn, khác xa bất cứ điều gì chúng ta từng chứng kiến”, ông Ormerod nói.
Theo Hiến pháp New Mexico, tiền phạt từ các hành vi vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng được dùng cho chi tiêu giáo dục của bang. Tuy nhiên, bang có thể phải chờ nhiều năm mới nhận được tiền do công ty tiến hành kháng cáo.
Meta cho rằng bang chưa chứng minh được thiệt hại
Vụ kiện của bang tập trung vào cáo buộc Facebook lừa dối người dùng về một vụ vi phạm dữ liệu bắt nguồn từ ứng dụng trắc nghiệm tính cách của bên thứ ba. Ứng dụng này đã thu thập dữ liệu từ khoảng 87 triệu hồ sơ người dùng rồi bán cho Cambridge Analytica. Khách hàng của công ty hiện đã ngừng hoạt động này từng bao gồm chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của Donald Trump.
Các luật sư đại diện New Mexico lập luận rằng toàn bộ người dân trong bang, chứ không chỉ người dùng Facebook, đều bị công ty lừa dối. Họ cũng cho rằng Facebook đã để thông tin sai lệch hoặc nội dung bạo lực lan tràn.
Các luật sư của Meta kiên quyết bác bỏ những cáo buộc này, khẳng định công ty có chính sách kiểm duyệt nội dung chặt chẽ và cần cân nhắc quyền tự do ngôn luận. Họ cho rằng bang chưa chứng minh được người dân đã chịu thiệt hại từ những tuyên bố gây hiểu lầm.
Trong một trong số ít kết quả có lợi cho tập đoàn công nghệ, bồi thẩm đoàn kết luận bang không chứng minh được Facebook đã đưa ra những tuyên bố sai sự thật về việc gỡ bỏ nội dung có hại, bao gồm thông tin sai lệch về đại dịch COVID 19.
Trong lời khai được ghi hình, Zuckerberg bác bỏ cáo buộc của bang rằng Facebook thu lợi từ nội dung có hại. Ông cho biết công ty phải cân bằng giữa quyền tự do ngôn luận và việc kiểm duyệt nội dung.
Các luật sư của công ty cho biết Meta đã thay đổi chính sách kể từ khi vụ kiện được đệ trình năm 2021 và ước tính phát hiện, gỡ bỏ được 99% nội dung vi phạm tiêu chuẩn của nền tảng.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang