Việc quản lý tài chính cá nhân có nằm trong danh sách mục tiêu năm mới 2026 của bạn không? Trong loạt bài gồm 5 phần, phóng viên tài chính Susan Edmunds sẽ hướng dẫn những kiến thức cơ bản giúp bạn kiểm soát tiền bạc tốt hơn. Bạn có thể đọc lại 4 phần đầu: Lập ngân sách; Tiết kiệm tiền; Xóa nợ; Sắp xếp khoản vay mua nhà. Phần cuối cùng: Tối ưu hóa KiwiSaver.
Chưa bao giờ là quá sớm để bắt đầu nghĩ về khoản tiết kiệm hưu trí của bạn. Ảnh: 123RFKiwiSaver ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống tài chính của người dân New Zealand. Mỗi năm, hàng triệu đô la được rút ra từ chương trình này để mua nhà lần đầu, hỗ trợ trong tình huống khẩn cấp về tài chính, và đặc biệt là lập kế hoạch hưu trí.
Nhưng liệu bạn đã tận dụng tối đa KiwiSaver của mình chưa?
Bản chất của đầu tư dài hạn khiến những quyết định ngay từ đầu có thể tạo ra khác biệt rất lớn theo thời gian. Vì vậy, việc thiết lập đúng đắn càng sớm càng tốt là điều vô cùng quan trọng.
Dưới đây là những kiến thức cơ bản về KiwiSaver (KiwiSaver 101).
Xác định mức độ chấp nhận rủi ro
Bước đầu tiên là hiểu khẩu vị rủi ro của bạn – mức độ sẵn sàng chấp nhận biến động của khoản đầu tư.
Nếu bạn cần rút tiền trong vòng 3 tháng để mua nhà, gần như bạn không thể chấp nhận rủi ro, vì cần biết chính xác số tiền mình có.
Ngược lại, nếu dự định 40 năm nữa mới rút tiền, bạn có thể chấp nhận rủi ro cao hơn, vì có nhiều thời gian để vượt qua biến động thị trường.
Hiện có nhiều công cụ trực tuyến giúp bạn đánh giá khẩu vị rủi ro của mình.
Vậy tại sao phải chấp nhận rủi ro?
Trong đầu tư, rủi ro có thể mang lại lợi ích, vì thường đi kèm với lợi suất cao hơn.
“Về lý thuyết, lợi nhuận kỳ vọng càng cao thì mức rủi ro bạn cần chấp nhận càng lớn. Chấp nhận biến động ngắn hạn nhiều hơn sẽ mang lại lợi nhuận kỳ vọng cao hơn trong dài hạn,” ông Dean Anderson, nhà sáng lập Kernel KiwiSaver, cho biết.
Chọn quỹ KiwiSaver phù hợp
Khi đã xác định mức độ rủi ro phù hợp, bạn có thể chọn quỹ KiwiSaver tương ứng.
Hầu hết các quỹ KiwiSaver được chia thành: tiền mặt (cash), thận trọng (conservative), cân bằng (balanced), tăng trưởng (growth) và tăng trưởng cao (aggressive). Một số nhà cung cấp còn có quỹ đơn tài sản, đầu tư vào bất động sản hoặc tiền điện tử. Một số khác cho phép nhà đầu tư tự chọn cổ phiếu.
Nếu bạn có thể chấp nhận rủi ro cao, quỹ tăng trưởng hoặc tăng trưởng cao thường là lựa chọn phù hợp.
“Những quỹ này thường mang lại lợi nhuận cao hơn theo thời gian, dù biến động lớn hơn. Với thời gian đầu tư dài, bạn có thể chịu được những biến động đó và hưởng lợi về lâu dài,” Anderson nói.
“Ví dụ, nếu bạn ở độ tuổi cuối 30 và đã mua được nhà đầu tiên, việc chọn quỹ tăng trưởng cao có thể giúp tận dụng sức mạnh lãi kép để tối đa hóa khoản tiết kiệm khi nghỉ hưu.”
Ngược lại, nếu bạn dự định mua nhà trong vòng 3 năm, quỹ thận trọng hoặc tiền mặt có thể phù hợp hơn. Nhiều người từng gặp tình huống thị trường giảm đúng lúc cần rút tiền.
Các quỹ tiền mặt và thận trọng tập trung bảo toàn vốn, nhưng lợi nhuận thường thấp.
Với những khoản đầu tư rủi ro cao như tiền điện tử, bạn nên cân nhắc kỹ và tìm tư vấn cá nhân hóa.
“Tiền mặt có rủi ro thấp nhất và lợi nhuận kỳ vọng thấp nhất. Trong bốn loại tài sản chính – tiền mặt, trái phiếu, bất động sản và cổ phiếu – cổ phiếu có rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng cao nhất,” Anderson cho biết.
Chọn nhà cung cấp KiwiSaver
Bạn cũng cần chọn nhà cung cấp KiwiSaver phù hợp – có thể là ngân hàng, công ty quản lý quỹ lớn, hoặc các đơn vị độc lập nhỏ hơn.
Theo RNZ năm 2025, ngày càng nhiều người chuyển từ các ngân hàng lớn sang các nhà cung cấp độc lập và quy mô nhỏ.
Phí quản lý và chiến lược đầu tư giữa các đơn vị rất khác nhau. Bạn có thể chọn quỹ phí thấp theo chỉ số thị trường, quỹ chủ động nhằm vượt thị trường, hoặc quỹ đầu tư có trách nhiệm phù hợp với giá trị cá nhân.
Các công cụ như Sorted Smart Investor hay Mindful Money giúp bạn so sánh và hiểu rõ tiền của mình đang được đầu tư vào đâu.
Thiết lập mức đóng góp
Người lao động có thể chọn đóng góp 3%, 4%, 6%, 8% hoặc 10% trên thu nhập trước thuế. Chủ lao động sẽ đóng góp tối thiểu 3%, một số nơi còn cao hơn.
Các mức đóng góp mặc định đang dần tăng lên và có thể tiếp tục tăng nếu Đảng Quốc gia (National) giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tới.
Mức đóng góp phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu của bạn. Đóng 10% sẽ giúp tài khoản tăng nhanh hơn, nhưng tiền sẽ bị khóa cho đến khi bạn mua nhà lần đầu hoặc đủ 65 tuổi.
Nếu bạn còn lâu mới cần rút tiền, bạn có thể chỉ đóng mức được chủ lao động đối ứng, và đầu tư phần còn lại ở nơi khác – miễn là bạn chắc chắn sẽ thực sự làm vậy.
Ưu điểm lớn của KiwiSaver là tiền được trích tự động, giúp tránh cám dỗ chi tiêu. Nguyên tắc này cũng nên áp dụng cho các khoản đầu tư khác.
Kiểm tra KiwiSaver hàng năm
Đừng “thiết lập rồi bỏ quên” KiwiSaver. Hãy kiểm tra mỗi năm để đảm bảo hiệu quả phù hợp với biến động thị trường.
Ngay cả khi không đi làm, hãy cố gắng đóng ít nhất 1.042 NZD/năm để nhận đủ khoản hỗ trợ của Chính phủ.
Khi đến tuổi hưu trí
Khi đủ 65 tuổi, bạn có thể rút toàn bộ tiền KiwiSaver – nhưng không bắt buộc. Bạn có thể còn 30 năm chi phí sinh hoạt phía trước, nên việc để tiền tiếp tục đầu tư có thể mang lại lợi ích.
Tư vấn tài chính cá nhân hóa sẽ giúp bạn xây dựng kế hoạch rút tiền phù hợp. Hiệp hội Chuyên gia Định phí (Society of Actuaries) và Sorted cũng cung cấp các công cụ hỗ trợ lập kế hoạch.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen