Cảnh sát đã truy tố một người đàn ông ở vùng Bay of Plenty vì cáo buộc bắt cóc một 'kẻ vận chuyển tiền', người từng đe dọa vạch trần đường dây gian lận thuế hàng triệu đô la trong ngành công nghiệp kiwifruit.
Một cuộc điều tra trước đó của tờ Herald đã tiết lộ rằng hơn 3 triệu NZD đã đi qua các tài khoản ngân hàng của một người di cư bất hợp pháp, người được tuyển dụng khi đang làm công nhân làm vườn "chui".
Tiền được gửi vào tài khoản của anh ta với số tiền lên tới 10.000 NZD gần như mỗi ngày trong suốt 6 tháng, sau đó được 'kẻ vận chuyển tiền' này rút ra dưới dạng tiền mặt thay mặt cho một nhóm mà anh ta gọi là 'The Syndicate' (Tập đoàn).
Nhưng khi anh đe dọa sẽ vạch trần hành vi trốn thuế, 'kẻ vận chuyển tiền' này khai rằng mình đã bị bắt cóc vào tháng 11 năm 2023, bị hành hung và bị đe dọa phải giữ im lặng nếu không sẽ bị giết.
Với sự khuyến khích của một người hỗ trợ, người đàn ông 33 tuổi này đã tiếp cận Cơ quan Thuế vụ và được các điều tra viên tại Tauranga thẩm vấn về đường dây gian lận thuế vào tháng sau đó.
Anh cũng kể với họ về việc mình bị bắt cóc và được trấn an rằng họ sẽ chuyển đơn khiếu nại của anh sang phía cảnh sát để điều tra thêm, vì Cơ quan Thuế vụ có nghĩa vụ báo cáo các hành vi gây hại nghiêm trọng.
Tuy nhiên, Cơ quan Thuế vụ đã không báo cáo vụ bắt cóc này.
Sự thiếu minh bạch từ phía cơ quan thuế đồng nghĩa với việc cảnh sát Tauranga chỉ biết về vụ bắt cóc người di cư bất hợp pháp này 18 tháng sau đó, khi tờ Herald bắt đầu đặt câu hỏi về vụ việc.
Sự chậm trễ tốn kém này đã cản trở cuộc điều tra của cảnh sát và gây thất vọng cho người được cho là nạn nhân.
Tuy nhiên, Trung sĩ Thám tử Aaron Williams tuần này xác nhận rằng một người đàn ông 36 tuổi đã bị buộc tội gây thương tích và bắt cóc.
Cư dân tại Whakatāne này đã xuất hiện tại Tòa án Quận Tauranga vào thứ Năm, nơi anh ta không nhận tội đối với cả hai cáo buộc.
Anh ta được tạm thời giữ kín danh tính và được tại ngoại sau khi nộp lại hộ chiếu.
Hai người đàn ông khác cũng có tên trong hồ sơ tòa án với tư cách là đồng phạm bị cáo buộc.
Tờ Herald hiểu rằng một trong hai người đó đã qua đời, và người còn lại không còn sống ở New Zealand.
Việc bắt giữ trong tuần này là diễn biến mới nhất trong một chuỗi sự kiện kéo dài.
Ngay trước Giáng sinh, tờ Herald đã tiết lộ rằng nhân viên Cơ quan Thuế vụ đã không chuyển đơn tố cáo bắt cóc cho cảnh sát điều tra vào cuối năm 2023.
Việc chia sẻ thông tin kém giữa các cơ quan chính phủ đã được nhấn mạnh là rào cản lớn nhất đối với khả năng ngăn chặn tội phạm có tổ chức của New Zealand, theo một hội đồng chuyên gia tư vấn cho các bộ trưởng nội các vào năm ngoái.
"Đây là một ví dụ điển hình," Steve Symon, chủ tịch nhóm cố vấn bộ trưởng về tội phạm có tổ chức, trước đó đã nói với Herald.
"Thật đáng buồn, đây gần như là một kịch bản quá quen thuộc về sự đứt gãy trong giao tiếp giữa các cơ quan. Một tình huống như thế này cần nỗ lực phối hợp giữa Cơ quan Thuế vụ, cảnh sát và Cục Di trú New Zealand… để người khiếu nại có thể dũng cảm đứng ra và biết rằng họ sẽ được an toàn."
Người phát ngôn của Cơ quan Thuế vụ đã từ chối giải thích lý do tại sao vụ bắt cóc không được báo cáo cho cảnh sát, viện dẫn các điều khoản trong luật thuế của New Zealand quy định rằng "tất cả thông tin nhạy cảm về thuế" phải được giữ bí mật.
"Điều 18 của Đạo luật Quản lý Thuế ngăn cản chúng tôi bình luận về các vấn đề cụ thể liên quan đến từng người nộp thuế, vì vậy chúng tôi sẽ không trả lời các câu hỏi này."
Cơ quan Thuế vụ và cảnh sát có một bản ghi nhớ chung cho phép chia sẻ thông tin một cách chủ động để phòng ngừa, phát hiện và điều tra các tội phạm nghiêm trọng.
Tuy nhiên, các khung pháp lý như vậy không được áp dụng nhất quán giữa các cơ quan chính phủ, theo một trong những báo cáo của nhóm cố vấn gửi cho Bộ trưởng Nội các Casey Costello.
Hội đồng chuyên gia đã nghe "nhiều lần" rằng những hạn chế trong chia sẻ thông tin đồng nghĩa với việc các cơ quan thực thi pháp luật không thể theo kịp bối cảnh tội phạm đang diễn biến nhanh chóng.
"Như chúng tôi đã nói trước đây – tội phạm có tổ chức có thể di chuyển với tốc độ của công nghệ kỹ thuật số, nhưng các cơ quan thực thi pháp luật chỉ có thể di chuyển với tốc độ của luật pháp," hội đồng viết vào tháng 7.
"Công chúng có quyền kỳ vọng các cơ quan chính phủ sử dụng thông tin đã thu thập được để nhắm mục tiêu vào tội phạm có tổ chức một cách hợp pháp, cả trong nước và quốc tế. Điều đó đòi hỏi thông tin phải được chia sẻ chủ động. Nhưng điều đó đang không xảy ra."
"Dường như cũng có một văn hóa bám rễ sâu về việc ngại rủi ro đối với vấn đề chủ động chia sẻ thông tin."
Đặc biệt, Cơ quan Thuế vụ (IR), nơi nắm giữ các hồ sơ thuế có thể mang tính quyết định đối với các cuộc điều tra tội phạm có tổ chức, đã bị nêu tên cụ thể.
"IR đã nói với chúng tôi rằng họ nhận ra cách tiếp cận chia sẻ thông tin truyền thống của mình có thể đã quá bảo thủ, và vẫn còn dư địa để trở nên thực tế hơn," hội đồng chuyên gia viết.
"Điều này phản ánh phản hồi mà chúng tôi nhận được từ một số cơ quan chính phủ khác."
Nhóm cố vấn khuyến nghị thiết lập một kế hoạch quốc gia, thay vì các kế hoạch riêng lẻ cho từng bộ phận chính phủ, để quy định rõ ràng những thông tin nào có thể được chia sẻ.
Khung quốc gia này nên đi kèm với một "hồ dữ liệu" – một nền tảng hoặc kho lưu trữ tập trung để giúp việc tìm kiếm dữ liệu trở nên dễ dàng.
Để xóa bỏ văn hóa ngại rủi ro, hội đồng cũng khuyến nghị rằng các tiêu chuẩn chia sẻ thông tin nên được đặt ra như một thước đo hiệu quả công việc cho những người đứng đầu các bộ ngành chính phủ.
Những lãnh đạo đó sau đó sẽ phải chịu trách nhiệm về việc đạt được các mục tiêu này trước một bộ trưởng được đề xuất chuyên trách về tội phạm có tổ chức.
Danh mục bộ trưởng được đề xuất này sẽ cần được hỗ trợ bởi một cơ quan giám sát mới, tương tự như cách Cơ quan Chống lừa đảo nghiêm trọng hoặc Cơ quan Phục hồi sau Động đất Canterbury được thành lập để ứng phó với các mối đe dọa mới nổi.
Với sự hỗ trợ này, bộ trưởng dự kiến sẽ thúc đẩy các luật và chính sách mới, yêu cầu các cơ quan chịu trách nhiệm, dẫn dắt các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng và đầu tư xã hội có mục tiêu vào các cộng đồng dễ bị tổn thương.
Vào tháng 12, Chính phủ đã công bố chiến lược mới kéo dài 5 năm về Tội phạm xuyên quốc gia, nghiêm trọng và có tổ chức [TSOC].
Một trong những ưu tiên chính là phát triển phương pháp hiệu quả để các cơ quan hiện hữu chia sẻ dữ liệu.
"Về cơ bản, chúng ta cần một chính phủ có tổ chức để chống lại tội phạm có tổ chức, và thông qua kế hoạch hành động, chúng tôi đang nghiên cứu cách tốt nhất để thực hiện điều này và tận dụng tối đa tất cả các nguồn lực, quyền hạn và thông tin mà các cơ quan cùng sở hữu," bà Costello nói.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang